هنر اسلامی؛ زبانی فراتر از مرزها برای وحدت بشری
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، مرتضی گودرزی دیباج پژوهشگر و کارشناس هنر در مصاحبه با برنامه "فرهنگسرای گفتوگو " با رد این تصور که هنر اسلامی فاقد چارچوب و تعریف مشخص است، اظهار داشت: «اگرچه ما «مانیفست» یا سند مدونی تحت عنوان «هنر اسلامی» نداریم، اما شواهد و مطالعات نشانهشناسانه فراوانی گواه بر وجود سبکی متمایز و اصیل در هنر سرزمینهای اسلامی است؛ سبکی که در طول اعصار و قرون، از شرق آسیا تا شمال آفریقا و حتی بخشهایی از اروپا، ردپای خود را به جا گذاشته است.»
وی هنر اسلامی را هنری دانست که در جستجوی مفاهیم متعالی و انتزاعی است و بر خلاف رویکرد مادیگرایانه هنر غربی، بر «تعین» و تجلی معنایی مفاهیم تأکید دارد.
کارشناس برنامه به نکته ظریفی اشاره کرد و آن تقابل میان «تجسد» و «تعین» در رویکردهای هنری بود. گودرزی دیباج توضیح داد: هنرمندان مسلمان همواره کوشیدهاند تا از غرقشدن در جزئیات مادی و جسمانی مفاهیم پرهیز کنند و بهسوی بیان مفاهیم در قالب فرمهای انتزاعی و معنوی گام بردارند. این رویکرد، هنر اسلامی را از هنر غربی که پس از دوره رنسانس، بهویژه در جنبشهای مدرن مانند امپرسیونیسم و کوبیسم، به سمت بازنمایی واقعگرایانه و گاه افراطی مادیات گرایش پیدا کرد، متمایز میسازد. حتی در مواردی که هنرمندان غربی تلاش کردهاند تا مضامین دینی و معنوی را در آثار خود بگنجانند، باز هم رگههایی از «تجسد» و تأکید بر جنبههای مادی و انسانی، مانع از دستیابی به عمق معنوی و انتزاعی هنر اسلامی شده است.
اهمیت هنر بهعنوان یک «زبان مشترک»، محور اصلی دیگر این گفتگوی رادیویی بود. گودرزی معتقد است: هنر، با توانایی خود در برقراری ارتباط عاطفی و حسی با مخاطب، قادر است از موانع زبانی، نژادی و فرهنگی عبور کرده و پلی برای تفاهم میان انسانها بسازد. در شرایط کنونی جهان که شاهد تنشها و اختلافات فزایندهای هستیم، تقویت این زبان مشترک میتواند به ایجاد بستری برای گفتوگو، درک متقابل و در نهایت، دستیابی به صلح و وحدت پایدار کمک کند.
وی اشاره کرد: در ایامی، چون «هفته وحدت» که فرصتی مغتنم برای تأکید بر همبستگی میان مسلمانان و پیروان سایر ادیان است، برجسته ساختن نقش هنر در این راستا، اهمیت دوچندانی مییابد.
انتهای پیام/
