پنج جلوه حیا در زندگی انسان

به گزارش خبرگزاری آنا، حجت‌الاسلام والمسلمین ناصر خلج در محفل معارفی شب گذشته حرم مطهر بانوی کرامت، با استناد به روایتی از امام صادق علیه‌السلام، حیا را از صفات بنیادین انسان مؤمن دانست و پنج جلوه آن شامل حیای از گناه، حیای تقصیر، حیای کرامت، حیای محبت و حیای هیبت را تشریح کرد.

وی با اشاره به روایت «صاحب الحیاء خیر کله و من حُرِمَ الحیاء فهو شرّ کله» اظهار کرد: اگر حیا در زندگی انسان شکل بگیرد، می‌تواند گذشته و آینده او را اصلاح کند؛ چراکه انسان باحیا از انجام رفتارهایی که موجب سرزنش الهی، عقلی یا عرفی می‌شود پرهیز می‌کند.

خلج با تأکید بر اینکه حیا اختصاص به بانوان ندارد، افزود: حیا برای مردان و زنان شایسته است و در روایات نیز از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله و امام حسین علیه‌السلام به عنوان نمونه‌های برجسته حیا یاد شده است.

حیای از گناه و حیای تقصیر

سخنران حرم مطهر بانوی کرامت نخستین قسم حیا را «حیای از گناه» دانست و گفت: انسان باید بداند خداوند همواره بر اعمال او آگاه و ناظر است و همین توجه می‌تواند مانع حرکت انسان به سوی گناه شود.

وی دومین قسم را «حیای تقصیر» عنوان کرد و توضیح داد: این نوع حیا مربوط به زمانی است که انسان در مسیر خوبی‌ها قرار دارد، اما در برابر عبادات و اعمال نیک خود نیز احساس کند آن‌گونه که شایسته است عمل نکرده است؛ بنابراین به جای طلبکار دانستن خود، همواره احساس کوتاهی و نیاز به جبران دارد.

کرامت، محبت و هیبت؛ سه جلوه دیگر حیا

خلج در ادامه «حیای کرامت» را سومین جلوه حیا دانست و خاطرنشان کرد: انسان کریم به دلیل کرامت نفس، از انجام برخی رفتارها پرهیز می‌کند؛ حتی اگر انجام آن رفتار ذاتاً حرام نباشد.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از سیره امام حسن مجتبی علیه‌السلام و امیرالمؤمنین علیه‌السلام، بیان کرد: کرامت انسان را به گونه‌ای تربیت می‌کند که حتی در برخورد با دیگران و در استفاده از امکانات، شأن و جایگاه طرف مقابل را در نظر بگیرد.

استاد حوزه علمیه چهارمین قسم را «حیای محبت» دانست و گفت: محبت به پدر و مادر، همسر، فرزندان و دیگر انسان‌ها اقتضا می‌کند که فرد به دلیل علاقه‌ای که به آنان دارد، از برخی رفتارها و خواسته‌هایی که موجب آزردگی آنها می‌شود پرهیز کند.

خلج در تبیین پنجمین قسم حیا با عنوان «حیای هیبت» اظهار کرد: این نوع حیا در برابر عظمت خداوند و اولیای الهی خود را نشان می‌دهد؛ به گونه‌ای که انسان هنگام نماز، زیارت و مناجات، عظمت کسی را که در برابر او ایستاده است درک کند.

وی با اشاره به حضور زائران در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها، ادامه داد: توجه به عظمت جایگاه اولیای الهی می‌تواند انسان را از غفلت خارج کرده و زمینه حضور قلب بیشتر در عبادت و زیارت را فراهم کند.

خلج در پایان با تأکید دوباره بر جایگاه حیا در تربیت انسان، آن را عاملی برای اصلاح رفتار و تقویت ارتباط انسان با خداوند دانست.