هشدار پلیس فتا درباره کلاهبرداری با رسیدهای جعلی؛ تا واریز قطعی وجه، کالا را تحویل ندهید

به گزارش خبرنگار آنا، دستگیری متهم سابقه‌دار کلاهبرداری که با معرفی خود به‌عنوان خریدار طلا و اقلام باارزش، پس از جلب اعتماد مالباختگان اقدام به سرقت می‌کرد، بار دیگر ضرورت توجه به شیوه‌های رایج کلاهبرداری در معاملات را مورد تأکید قرار داده است.

به گفته سرهنگ خلیل لطفی، سرکلانتر یکم پلیس پیشگیری پایتخت، در پی مراجعه تعدادی از شکات به کلانتری ۱۰۱ تجریش، پرونده‌ای در این زمینه تشکیل و با اقدامات اطلاعاتی و استفاده از بانک اطلاعاتی مجرمان، متهم شناسایی و دستگیر شد.

در زمان دستگیری نیز بیش از ۳۰ عدد سکه طلا و ۵۰ گرم طلا از وی کشف شده است.

اگرچه این پرونده مربوط به کلاهبرداری از فروشندگان طلا و اقلام باارزش است، اما شیوه‌ای که در معاملات مورد استفاده قرار می‌گیرد، می‌تواند فروشندگان کالا در فضای مجازی را نیز با خطر مشابهی مواجه کند.

در سال‌های اخیر، بخش قابل توجهی از معاملات کالا از طریق پلتفرم‌های خرید و فروش و شبکه‌های اجتماعی انجام می‌شود. در این شرایط، فروشنده ممکن است پس از انتشار آگهی، با تماس فردی مواجه شود که خود را خریدار معرفی کرده و پس از توافق بر سر قیمت، درخواست تحویل کالا را مطرح کند.

یکی از شگرد‌هایی که در چنین معاملاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد، ارسال تصویر رسید پرداخت برای فروشنده است. خریدار ممکن است با ارسال یک رسید بانکی، فروشنده را متقاعد کند که وجه معامله را پرداخت کرده است؛ در حالی که تصویر رسید به‌تنهایی نشان‌دهنده واریز وجه به حساب فروشنده نیست.

حتی در مواردی ممکن است خریدار مدعی شود که مبلغ را از طریق انتقال بین‌بانکی یا شبا پرداخت کرده و وجه طی چند ساعت آینده به حساب فروشنده واریز خواهد شد. در چنین شرایطی نیز فروشنده نباید صرفاً بر اساس ادعای خریدار یا تصویر رسید، کالا را تحویل دهد.

سرهنگ مختاررضایی، معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا، در گفت‌وگو با خبرنگار آنا با اشاره به یکی از شگردهای مورد استفاده کلاهبرداران در معاملات اینترنتی، نسبت به اعتماد فروشندگان به رسیدهای بانکی هشدار داده است.

وی با تأکید بر اینکه فروشندگان نباید صرفاً بر اساس تصویر رسید، کالا را در اختیار خریدار قرار دهند، تصریح کرده است که ارسال رسید پرداخت به معنای واریز قطعی وجه به حساب فروشنده نیست و امکان جعل یا دستکاری چنین رسیدهایی وجود دارد.

به گفته معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا، فرد کلاهبردار ممکن است پس از برقراری ارتباط با فروشنده و توافق بر سر خرید کالا، تصویری از یک رسید بانکی را برای وی ارسال کند و با این ادعا که مبلغ معامله پرداخت شده است، از فروشنده بخواهد کالا را تحویل دهد. در حالی که فروشنده باید پیش از هر اقدامی، شخصاً حساب بانکی خود را بررسی کند و از نشستن وجه در حساب اطمینان حاصل کند.

این مقام انتظامی همچنین نسبت به شگرد دیگری که ممکن است در چنین معاملاتی مورد استفاده قرار گیرد هشدار داده است؛ در این روش، فرد مدعی می‌شود مبلغ معامله را از طریق انتقال وجه یا شبا پرداخت کرده و وجه با فاصله زمانی چند ساعت در حساب فروشنده قابل مشاهده خواهد بود.

این ادعا نیز نباید مبنای تحویل کالا قرار گیرد. فروشنده باید منتظر بماند تا انتقال وجه به صورت قطعی انجام شود و مبلغ در حساب بانکی وی قابل مشاهده باشد.

سرهنگ مختاررضایی با تأکید بر اهمیت این موضوع، به فروشندگان توصیه کرده است که ملاک انجام معامله و تحویل کالا را دریافت قطعی وجه در حساب خود قرار دهند و نه رسیدی که از سوی خریدار ارسال می‌شود.

وی همچنین درباره تلاش برخی افراد برای ایجاد عجله و فشار روانی بر فروشنده هشدار داده است. در برخی معاملات، خریدار ممکن است با اعلام اینکه برای دریافت کالا عجله دارد، پیک را اعزام کرده یا در محل حضور دارد، فروشنده را برای تحویل سریع کالا تحت فشار قرار دهد.

در چنین شرایطی نیز فروشنده نباید به دلیل نگرانی از دست دادن معامله یا درخواست خریدار، فرآیند بررسی دریافت وجه را نادیده بگیرد. اگر وجه در حساب فروشنده قابل مشاهده نیست، کالا نباید تحویل شود.

به گفته این مقام پلیس فتا، فروشندگان باید توجه داشته باشند که کلاهبرداری‌های مرتبط با معاملات اینترنتی می‌تواند با استفاده از هویت‌های جعلی، رسیدهای جعلی و روش‌های مختلف جلب اعتماد انجام شود. بنابراین صرفاً شناخت ظاهری خریدار یا ارائه اطلاعاتی از سوی وی، به معنای معتبر بودن معامله نیست.

موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کالا ارزش مالی بالایی داشته باشد. در این شرایط، یک اشتباه کوچک در فرآیند تحویل کالا می‌تواند خسارت قابل توجهی برای فروشنده ایجاد کند؛ به همین دلیل پلیس فتا بر ضرورت دقت بیشتر در معاملات غیرحضوری تأکید دارد.

رسید بانکی راستی‌آزمایی شود

یکی از نکات مورد تأکید پلیس این است که فروشنده نباید تصویر رسید بانکی را به‌عنوان مدرک قطعی پرداخت تلقی کند. رسیدی که در پیام‌رسان یا شبکه اجتماعی برای فروشنده ارسال می‌شود، ممکن است جعلی یا دستکاری‌شده باشد و حتی در صورت واقعی بودن اطلاعات درج‌شده، تا زمانی که وجه در حساب مقصد قابل مشاهده نباشد، تحویل کالا اقدامی پرریسک خواهد بود.

در واقع، فرآیند معامله باید به گونه‌ای باشد که فروشنده ابتدا از دریافت وجه اطمینان حاصل کند و سپس کالا را در اختیار خریدار قرار دهد.

این موضوع درباره فروشندگان فعال در پلتفرم‌هایی مانند سایت‌های آگهی، شبکه‌های اجتماعی و سایر بسترهای خرید و فروش آنلاین اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چرا که در بسیاری از این معاملات، طرفین یکدیگر را از قبل نمی‌شناسند و امکان بررسی حضوری سابقه و هویت طرف مقابل نیز محدود است.

توصیه پلیس به فروشندگان

پلیس فتا از شهروندان و به‌ویژه فروشندگان فعال در فضای مجازی می‌خواهد در معاملات اینترنتی، تحت تأثیر درخواست‌های خریدار برای تحویل سریع کالا قرار نگیرند و تا زمانی که مبلغ معامله را در حساب بانکی خود مشاهده نکرده‌اند، از تحویل کالا خودداری کنند.

همچنین در صورت مواجهه با موارد مشکوک یا وقوع کلاهبرداری، شهروندان می‌توانند موضوع را از طریق شماره ۰۹۶۳۸۰ مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا گزارش کنند.

پرونده اخیر دستگیری متهم کلاهبردار خریدار طلا نیز نشان می‌دهد که جلب اعتماد فروشنده می‌تواند یکی از مراحل اصلی اجرای این نوع جرایم باشد؛ بنابراین در معاملات فضای مجازی، به‌ویژه هنگام خرید و فروش کالاهای باارزش، رعایت فرآیندهای ساده اما ضروری برای احراز دریافت وجه می‌تواند از وقوع بسیاری از خسارت‌ها جلوگیری کند.

بر این اساس، فروشندگان کالا در فضای مجازی باید توجه داشته باشند که ملاک تحویل کالا، مشاهده واریز قطعی وجه در حساب بانکی فروشنده است و تصویر رسید، پیام یا ادعای خریدار نمی‌تواند جایگزین آن شود.

همچنین ایجاد فشار زمانی از سوی خریدار، از جمله درخواست برای تحویل فوری کالا، اعلام اینکه پیک در محل منتظر است یا تأکید بر اینکه وجه در ساعات آینده به حساب خواهد رسید، نباید موجب شود فروشنده از بررسی وضعیت حساب خود صرف‌نظر کند.

در معاملات مربوط به کالا‌های باارزش، به‌ویژه طلا، سکه، گوشی تلفن همراه، تجهیزات الکترونیکی و سایر اقلام قابل‌توجه، رعایت این موضوع اهمیت بیشتری دارد. فروشنده باید پیش از تحویل کالا، شخصاً وضعیت حساب خود را از طریق مسیر‌های رسمی بانکی بررسی و از دریافت قطعی وجه اطمینان حاصل کند.

همچنین توصیه می‌شود فروشندگان از اعتماد صرف به اطلاعات ارائه‌شده از سوی خریدار خودداری کرده و در صورت مشاهده رفتار مشکوک، معامله را متوقف کنند.

پلیس فتا از شهروندان خواسته است در صورت مواجهه با موارد مشکوک یا وقوع کلاهبرداری در فضای مجازی، موضوع را از طریق شماره ۰۹۶۳۸۰ مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا و همچنین وب‌سایت رسمی پلیس فتا پیگیری و گزارش کنند.

در نهایت، فروشندگان فعال در پلتفرم‌های اینترنتی باید توجه داشته باشند که تا پیش از اطمینان از واریز قطعی وجه به حساب، هیچ کالایی نباید تحویل خریدار، پیک یا شخص ثالث معرفی‌شده از سوی او شود.