وزیر نیرو: مصرف برق از روند خطی به رشد شتابان رسیده است/ ۱۵۰ میلیارد مترمکعب بدهی آبی داریم

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا؛ عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، امروز در نشست  با خبرنگاران به مناسبت روز خبرنگار با اشاره به اهمیت آب و برق در زندگی مردم اظهار کرد: آب و برق صرفاً کالا‌های اقتصادی نیستند، بلکه با اصل زندگی مردم ارتباط مستقیم دارند. زمانی که برق نباشد، بسیاری از فعالیت‌ها و خدمات اساسی زندگی مردم نیز متوقف یا مختل می‌شود و همین مسئله درباره آب نیز صدق می‌کند؛ بنابراین حمله به مراکز و زیرساخت‌های آب و برق را باید جنایت جنگی و حمله مستقیم به نوع بشر دانست.

وزیر نیرو تصریح کرد: فرقی نمی‌کند آب و برق را از چه زاویه‌ای نگاه کنیم؛ این دو، کالا‌هایی هستند که با زندگی مردم ارتباط مستقیم دارند. وقتی این زیرساخت‌ها هدف قرار می‌گیرند، دیگر مسئله صرفاً یک هدف سیاسی نیست، بلکه زندگی مردم و جمعیت هدف قرار گرفته است.

علی‌آبادی با تأکید بر ضرورت حفظ سربلندی کشور گفت: باید کمک کنیم که کشورمان سربلند بماند و در تاریخ نیز سربلند باقی بماند.

آب و برق منابع نامحدود نیستند

وی با اشاره به شرایط منابع آب و برق کشور ادامه داد: ما امروز با یک پدیده عجیب مواجه هستیم؛ آب و برق از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین کالا‌های مورد نیاز مردم هستند، اما امکان مصرف نامحدود آنها وجود ندارد. مصرف آب و برق یک حد و ظرفیت مشخص دارد و نمی‌توان بدون توجه به منابع موجود، هر میزان که خواستیم از آنها استفاده کنیم.

علی‌آبادی با بیان اینکه کشور در حوزه آب با محدودیت‌های جدی مواجه است، افزود: درست است که کشور از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های مختلف برخوردار است، اما منابع آبی ما نامحدود نیست. در حوزه برق نیز وضعیت به همین شکل است و ظرفیت تولید برق کشور نامحدود نیست. بنابراین باید مسئله مصرف را جدی بگیریم و درباره نحوه استفاده از این منابع با مردم به شکل منطقی و کارشناسی صحبت کنیم.

مصرف برق از رشد خطی به رشد نمایی رسید

وزیر نیرو با اشاره به روند مصرف برق در کشور طی دهه‌های گذشته گفت: طی حدود ۵۰ سال گذشته، مصرف برق کشور به‌صورت خطی رشد کرده است، اما از حدود پنج تا شش سال گذشته، شکل رشد مصرف تغییر کرده و به سمت رشد نمایی و به نوعی با شتاب زیاد رفته است. این تغییر به معنای آن است که علاوه بر افزایش مصرف، شتاب رشد مصرف نیز افزایش پیدا کرده است.  در گذشته ممکن بود رشد مصرف حدود پنج درصد باشد، اما در سال‌های اخیر با شرایطی مواجه شده‌ایم که رشد مصرف شتاب بیشتری گرفته است و این مسئله باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

وزیر نیرو تصریح کرد: وقتی روند مصرف از حالت خطی خارج و نمایی می‌شود، دیگر نمی‌توان با روش‌های گذشته به آن پاسخ داد و باید برای مدیریت تقاضا و اصلاح الگوی مصرف، راهکار‌های جدیدی در نظر گرفت.

تغییر سبک زندگی و افزایش تقاضای برق

علی‌آبادی با اشاره به تغییر الگوی مصرف خانوار‌ها اظهار کرد: یکی از دلایل افزایش تقاضا، تغییر سبک زندگی و افزایش تعداد تجهیزات برقی مورد استفاده مردم است.امروز وسایلی مانند قهوه‌ساز، ماشین ظرفشویی و انواع تجهیزات برقی در زندگی مردم مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ در حالی که بسیاری از این وسایل در گذشته اساساً در سبد مصرف خانوار‌ها وجود نداشت. بنابراین باید توجه کنیم که رشد مصرف تنها به گرم شدن هوا و استفاده از تجهیزات سرمایشی مربوط نیست، بلکه تغییر سبک زندگی و ورود تجهیزات جدید به زندگی مردم نیز در افزایش تقاضا مؤثر است.

علی‌آبادی با بیان اینکه مسئله هزینه مصرف نیز باید مورد توجه قرار گیرد، گفت: اگر مصرف‌کننده احساس نکند که منابعی که استفاده می‌کند محدود و ارزشمند است، طبیعی است که انگیزه کافی برای مدیریت مصرف نداشته باشد.

مدیریت مصرف مهم‌تر از افزایش قیمت است

وی با تأکید بر اینکه مدیریت مصرف الزاماً به معنای افزایش قیمت نیست، اظهار کرد: من نمی‌گویم که باید صرفاً قیمت را افزایش دهیم؛ مسئله این است که باید مصرف را درست کنیم. باید درباره مصرف منطقی صحبت کنیم. هر اندازه که مصرف می‌کنیم، باید نسبت به آثار آن بر منابع کشور و اقتصاد توجه داشته باشیم.

علی‌آبادی تصریح کرد: مشکل اینجاست که در بسیاری از موارد هزینه واقعی مصرف منابع را دریافت نمی‌کنیم و همین مسئله باعث می‌شود مصرف‌کننده ارزش واقعی آب و برق را به‌طور کامل احساس نکند.هدف نباید صرفاً افزایش مبلغ پرداختی مردم باشد، بلکه باید کاری کنیم که الگوی مصرف اصلاح شود و منابع کشور به شکل صحیح مورد استفاده قرار گیرد.

۱۵۰ میلیارد مترمکعب بدهی آبی کشور

وزیر نیرو با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور گفت: در حوزه آب، حدود ۱۵۰ میلیارد مترمکعب بدهی آبی داریم و در حال جمع‌آوری این بدهی هستیم.

علی‌آبادی با اشاره به آثار برداشت بیش از ظرفیت منابع آب افزود: طی سال‌های گذشته در بسیاری از مناطق کشور بیش از ظرفیت منابع برداشت کرده‌ایم و این مسئله موجب آسیب به سفره‌های زیرزمینی و ایجاد کسری انباشته در منابع آب شده است.سفره‌های زیرزمینی و دشت‌های کشور منابع نامحدودی نیستند و اگر بیش از ظرفیت طبیعی آنها برداشت کنیم، بازگرداندن این منابع بسیار دشوار خواهد بود.

وزیر نیرو تأکید کرد: مسئله آب تنها یک موضوع زیست‌محیطی نیست، بلکه مستقیماً با اقتصاد کشور و معیشت مردم ارتباط دارد.

برداشت بیش از ظرفیت منابع، هزینه اقتصادی سنگینی دارد

علی‌آبادی اظهار کرد: وقتی منابع آب را بیش از ظرفیت مصرف می‌کنیم، برای جبران آن باید به سراغ منابع دیگری برویم و این کار هزینه‌های زیادی به کشور تحمیل می‌کند.تأمین، انتقال و توزیع آب نیازمند زیرساخت، سرمایه‌گذاری و انرژی است و هرچه منابع در دسترس دورتر یا محدودتر شوند، هزینه تأمین آب نیز افزایش پیدا می‌کند.

وزیر نیرو تصریح کرد: بنابراین هر مترمکعب آبی که بدون توجه به ظرفیت منابع مصرف می‌شود، تنها یک عدد در قبض یا شبکه مصرف نیست؛ بلکه پشت آن منابع، انرژی، سرمایه‌گذاری و هزینه‌های اقتصادی قرار دارد.

کاهش ۱۱ درصدی مصرف با همراهی مردم

وی در ادامه با اشاره به نتایج اقدامات انجام‌شده برای مدیریت مصرف گفت: یکی از اتفاقات مثبت این دوره آن است که امسال برای نخستین بار شاهد کاهش مصرف بوده‌ایم و این دومین سال پیاپی است که در مسیر مدیریت مصرف حرکت می‌کنیم. در همین راستا امسال حدود ۱۱ درصد کاهش مصرف داشته‌ایم و این عدد بسیار مهمی است.

وزیر نیرو با بیان اینکه این کاهش مصرف نتیجه همراهی مردم و اطلاع‌رسانی مناسب بوده است، گفت: اطلاع‌رسانی صحیح و همدلانه موجب شد مردم تا حدودی متوجه ارزش و محدودیت این کالا‌ها شوند و در رفتار مصرفی خود تغییر ایجاد کنند.

وی ادامه داد: کاهش مصرف در تهران نیز اتفاق افتاده و این موضوع نشان می‌دهد که اگر برنامه‌های مدیریت مصرف با اطلاع‌رسانی مناسب و همراهی مردم اجرا شود، می‌توان به نتایج قابل توجهی دست پیدا کرد.

صرفه‌جویی در مصرف، ذخیره ثروت برای کشور است

وزیر نیرو با قدردانی از مجموعه‌هایی که در برنامه‌های مدیریت مصرف همکاری کرده‌اند، اظهار کرد: از کسانی که شرایط لازم را برای اجرای این برنامه‌ها فراهم کردند و زمینه مدیریت مصرف را به وجود آوردند، متواضعانه تشکر می‌کنم.

علی‌آبادی گفت: اگر بتوانیم مصرف آب، برق و سوخت را مدیریت کنیم، در واقع ثروت عظیمی را برای کشور ذخیره کرده‌ایم.هر میزان صرفه‌جویی در مصرف به معنای آن است که منابع بیشتری برای استفاده در بخش‌های دیگر اقتصاد کشور باقی می‌ماند.

وزیر نیرو تأکید کرد: مدیریت مصرف فقط به معنای کاهش یک عدد در آمار مصرف نیست، بلکه نتیجه آن در اقتصاد کشور، هزینه‌های تولید و تأمین انرژی و در نهایت در منابعی که برای نسل‌های آینده باقی می‌ماند، قابل مشاهده خواهد بود.

افزایش ۱۰۰ مگاواتی مصرف در یک شهرک صنعتی

علی‌آبادی در ادامه با اشاره به رشد فزاینده مصرف برق گفت: متأسفانه همچنان با رشد فزاینده مصرف مواجه هستیم و در یک مورد، از یک شهرک صنعتی ۱۰۰ مگاوات مصرف شناسایی کرده‌ایم.

وی با تأکید بر بزرگی این عدد افزود: ۱۰۰ مگاوات عدد بسیار بزرگی است و چنین میزان مصرفی نیازمند بررسی دقیق و کارشناسی است. باید مشخص شود این میزان مصرف از چه محلی ایجاد شده و چه نوع فعالیتی در پشت آن قرار دارد.

سهم قابل توجه استخراج رمزارز در برخی مصارف شناسایی‌شده

وزیر نیرو با اشاره به موضوع استخراج رمزارز اظهار کرد: برآورد‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد در برخی موارد، سهم قابل توجهی از مصرف برق شهرک‌های صنعتی به استخراج رمزارز اختصاص دارد.

علی‌آبادی در این زمینه به نمونه‌ای اشاره کرد که در آن ۶۰ درصد مصرف برق یک شهرک صنعتی به فعالیت استخراج رمزارز اختصاص داشته است.این موضوع یک پدیده مهم است و باید به شکل کارشناسی با آن برخورد شود.

وزیر نیرو افزود: نمی‌توان اجازه داد فعالیت‌های غیرمجاز یا خارج از چارچوب، منابع برق کشور را تحت تأثیر قرار دهند و در شرایطی که شبکه برق با محدودیت مواجه است، بخشی از ظرفیت شبکه به فعالیت‌های غیرضروری یا غیرمجاز اختصاص پیدا کند.

ضرورت رصد مصرف و مقابله با مصارف غیرمجاز

علی‌آبادی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای شناسایی مصرف‌های غیرعادی گفت: باید روی این موضوع کار کنیم و با استفاده از ابزار‌های مناسب، مصارف غیرعادی را شناسایی کنیم. خوشبختانه اقدامات انجام‌شده موجب شده کشفیات در این زمینه افزایش پیدا کند و موارد بیشتری از فعالیت‌های غیرمجاز شناسایی شود.

وزیر نیرو تأکید کرد: استفاده از داده‌ها و ابزار‌های فناورانه می‌تواند در شناسایی الگو‌های غیرعادی مصرف نقش مهمی داشته باشد.

اولویت‌بندی اقدامات وزارت نیرو در شرایط ویژه کشور

وی با اشاره به شرایط ویژه کشور اظهار کرد: در چنین مقطع زمانی کوتاهی باید بتوانیم بسیاری از اشکالات را شناسایی و برای آنها راهکار پیدا کنیم.در این شرایط، موضوع اولویت‌بندی اهمیت بسیار زیادی دارد و باید مشخص کنیم کدام اقدام در اولویت نخست قرار دارد و کدام اقدامات باید در مراحل بعدی دنبال شوند.

علی‌آبادی ادامه داد: وزارت نیرو وارد مرحله‌ای شده که برخی از کار‌هایی که امروز در این مجموعه انجام می‌شود، شاید در گذشته حتی در ذهن مدیران این وزارتخانه نمی‌گنجید. امروز مدیران باید بتوانند برای تصمیم‌گیری داده داشته باشند و بر اساس اطلاعات و نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها تصمیم بگیرند.

حرکت وزارت نیرو به سمت حکمرانی داده‌محور

وزیر نیرو با اشاره به نقش فناوری در مدیریت صنعت آب و برق گفت: شاید یکی از نخستین دستگاه‌هایی که در حوزه فیزیکی وارد مرحله انقلاب صنعتی چهارم شده، وزارت نیرو باشد.

علی‌آبادی افزود: امروز نمی‌توان مدیریت صنعت آب و برق را بدون استفاده از فناوری، نرم‌افزار و داده تصور کرد.داده‌های بسیار زیادی در سراسر کشور تولید و جمع‌آوری می‌شود و بخش مهمی از این داده‌ها در اختیار وزارت نیرو قرار دارد.

وزیر نیرو تأکید کرد: اگر بتوانیم از این داده‌ها به شکل صحیح استفاده کنیم، می‌توانیم وضعیت تولید، مصرف، شبکه و منابع را دقیق‌تر پایش کنیم و تصمیم‌های مناسب‌تری بگیریم.

فناوری ابزار مدیریت مصرف و عبور از محدودیت منابع

علی‌آبادی خاطرنشان کرد: استفاده از نرم‌افزار و فناوری در سراسر کشور گسترش پیدا کرده است و وزارت نیرو باید از این ظرفیت برای مدیریت بهتر منابع استفاده کند. در شرایطی که منابع آب و برق محدود هستند و از سوی دیگر تقاضا برای مصرف در حال افزایش است، استفاده از داده و فناوری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.

وزیر نیرو افزود: با استفاده از داده می‌توان مصرف‌های غیرعادی را شناسایی کرد، الگو‌های مصرف را مورد بررسی قرار داد و برای بخش‌های مختلف برنامه‌ریزی دقیق‌تری انجام داد.

مدیریت مصرف، شرط حفظ منابع برای آینده

وزیر نیرو  با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف اظهار کرد: مسئله اصلی این نیست که مردم از آب و برق استفاده نکنند، بلکه باید مصرف به شکل منطقی و متناسب با ظرفیت منابع کشور انجام شود.

علی‌آبادی گفت: آب و برق منابعی حیاتی و محدود هستند و اگر امروز در مصرف آنها مدیریت نداشته باشیم، هزینه‌های سنگین‌تری در آینده به کشور تحمیل خواهد شد. کاهش ۱۱ درصدی مصرف در سال جاری، در کنار تجربه کاهش مصرف در تهران، نشان داد که با اطلاع‌رسانی صحیح، همراهی مردم و اجرای برنامه‌های مناسب می‌توان رفتار مصرفی را تغییر داد.

وزیر نیرو تأکید کرد: در کنار توسعه زیرساخت‌ها، باید اصلاح الگوی مصرف، استفاده از فناوری و داده، مدیریت تقاضا و مقابله با مصارف غیرمجاز نیز به‌طور جدی دنبال شود.هر میزان که بتوانیم مصرف آب و برق را منطقی‌تر کنیم، منابع بیشتری برای کشور باقی خواهد ماند و امکان استفاده از این منابع برای توسعه اقتصادی و تأمین نیاز‌های نسل‌های آینده فراهم خواهد شد.