چگونه سیاستهای آمریکا امنیت شریانهای انرژی را به مخاطره انداخته است؟
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از الجزیره، تنگه بابالمندب یکی از حیاتیترین گذرگاههای دریایی جهان به شمار میرود؛ آبراهی که در باریکترین نقطه تنها حدود ۳۰ کیلومتر عرض دارد و یمن را در قاره آسیا به جیبوتی و اریتره در قاره آفریقا متصل میکند. این تنگه در عمل حلقه اتصال دریای سرخ به خلیج عدن، دریای عرب، کانال سوئز و در نهایت دریای مدیترانه است و به همین دلیل، نقشی تعیینکننده در امنیت انرژی و تجارت جهانی دارد.
عبور روزانه میلیونها بشکه نفت از بابالمندب
بر اساس این گزارش، روزانه بین ۷ تا ۱۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور میکند. علاوه بر آن، حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد تجارت دریایی جهان که مقصد آن بازارهای اروپا، آمریکا و آسیاست از بابالمندب میگذرد. همچنین نزدیک به ۲۵ درصد گاز طبیعی مایع (LNG) مورد نیاز اروپا نیز از همین مسیر منتقل میشود.
آمارهای موجود نشان میدهد سالانه حدود ۲۱ هزار کشتی، معادل ۵۷ کشتی در روز، از این گذرگاه عبور میکنند و ارزش کالاهای جابهجا شده از این مسیر به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار در سال میرسد.
همزمانی بحران هرمز و بابالمندب کابوس اقتصاد جهانی
الجزیره هشدار میدهد که اگر اختلال در بابالمندب همزمان با بحران در تنگه هرمز رخ دهد، جهان با یکی از بزرگترین بحرانهای حملونقل دریایی روبهرو خواهد شد.
در چنین شرایطی، مدت زمان انتقال کالا میان آسیا و اروپا از ۳۱ روز به بیش از ۴۱ روز افزایش مییابد و هزینه حمل یک کشتی کانتینری متوسط نیز از حدود یک میلیون دلار به نزدیک ۱.۷ میلیون دلار خواهد رسید؛ رقمی که بدون احتساب هزینههای بیمه و سایر هزینههای جانبی محاسبه شده است.
کارشناس انرژی: انصارالله نشان داده میتواند بابالمندب را از نظر تجاری ناامن کند
«عامر الشوبکی» کارشناس بازارهای بینالمللی نفت و انرژی، در گفتوگو با الجزیره تأکید میکند که تجربه سالهای اخیر نشان داده است نیروهای مسلح یمن توانایی ایجاد ناامنی تجاری در بابالمندب را دارند؛ وضعیتی که از منظر اقتصادی تفاوت چندانی با بسته شدن کامل این آبراه ندارد.
به گفته وی، طی سالهای اخیر بیش از ۱۰۰ عملیات علیه کشتیهای مرتبط با رژیم صهیونیستی و حامیان آن انجام شده که نتیجه آن، تغییر مسیر بسیاری از خطوط بزرگ کشتیرانی بوده است.
طبق این گزارش، در پی این تحولات، حجم انتقال نفت از بابالمندب از حدود ۹ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۳ به حدود ۴ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
سوئز نخستین قربانی بحران دریای سرخ
پیامدهای ناامنی در بابالمندب تنها به بازار نفت محدود نمانده است.
بر اساس آمار ارائه شده، درآمد کانال سوئز مصر از ۱۰.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ به حدود ۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
همچنین تعداد کشتیهای عبوری از این کانال از بیش از ۲۶ هزار فروند به حدود ۱۳ هزار فروند رسیده که این مسئله فشار کمسابقهای بر اقتصاد مصر، منابع ارزی و ارزش پول ملی این کشور وارد کرده است.
محاصره گازانبری آبراههای انرژی؛ هرمز و بابالمندب معادلات را تغییر میدهند
به اعتقاد الشوبکی، خطر اصلی زمانی آشکار میشود که تنگه هرمز و بابالمندب همزمان با اختلال روبهرو شوند.
وی توضیح میدهد که پس از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و افزایش تنشها در تنگه هرمز، عربستان سعودی برای دور زدن این مسیر از خط لوله شرق ـ غرب استفاده کرد؛ خط لولهای که نفت شرق عربستان را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند.
این کارشناس میگوید ظرفیت انتقال این خط لوله در اوج بحران به حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز رسید که نزدیک به نیمی از آن راهی چین میشد.
اما نفت صادراتی از بندر ینبع برای رسیدن به بازارهای آسیایی ناچار است از بابالمندب عبور کند؛ موضوعی که نشان میدهد هرگونه اختلال در این تنگه، مهمترین مسیر جایگزین عربستان برای دور زدن هرمز را نیز با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
به گفته وی، در چنین سناریویی عربستان سعودی، چین و مصر بیشترین آسیب اقتصادی را متحمل خواهند شد.
سیاستهای آمریکا عامل گسترش بحران منطقه
تحلیلگران معتقدند آنچه امروز امنیت دو آبراه راهبردی هرمز و بابالمندب را تهدید میکند، بیش از هر چیز نتیجه حضور نظامی گسترده آمریکا و حمایت همهجانبه واشنگتن از اقدامات رژیم صهیونیستی در منطقه است.
از نگاه بسیاری از کارشناسان، تجاوزهای نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورهای منطقه، به جای ایجاد امنیت، موجب افزایش تنش، گسترش درگیریها و تهدید مستقیم مسیرهای حیاتی تجارت جهانی شده است؛ مسیری که هزینه آن نه تنها متوجه کشورهای منطقه، بلکه متوجه اقتصاد جهانی نیز خواهد بود.
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران همواره بر این اصل تأکید کرده است که امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و سایر آبراههای منطقه تنها از طریق همکاری کشورهای ساحلی و بدون مداخله قدرتهای فرامنطقهای قابل تأمین است و تجربه سالهای اخیر نیز نشان داده که حضور نظامی خارجی نه تنها امنیت ایجاد نکرده، بلکه به عاملی برای بیثباتی بیشتر تبدیل شده است.
فشار بیسابقه بر زنجیره تأمین جهانی
گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد) نیز نشان میدهد تغییر مسیر کشتیها از بابالمندب به سمت دماغه امید نیک تا اواسط سال ۲۰۲۴، تقاضای جهانی برای کشتیها را حدود ۳ درصد و برای کشتیهای کانتینری ۱۲ درصد افزایش داده است.
این مسئله علاوه بر ایجاد فشار بر بنادر جهان، موجب رشد هزینههای حملونقل، افزایش قیمت کالاها و اختلال در زنجیره تأمین جهانی شده است.
هشدار رویترز؛ حتی تهدید بستن بابالمندب هم کافی است
در همین راستا، خبرگزاری رویترز هشدار داده است که حتی ادامه تهدیدها علیه بابالمندب، بدون بسته شدن کامل این آبراه، میتواند تجارت جهانی را دچار اختلال کند.
به اعتقاد این خبرگزاری، افزایش حق بیمه کشتیها، تغییر ارزیابی ریسک شرکتهای کشتیرانی و انتخاب مسیرهای طولانیتر، پیش از وقوع هرگونه درگیری مستقیم نیز موجب افزایش قیمت کالاها و هزینه تجارت جهانی خواهد شد.
بابالمندب فراتر از یک تنگه
آنچه امروز در بابالمندب جریان دارد، صرفاً یک مناقشه محلی یا منطقهای نیست، بلکه مستقیماً با امنیت انرژی، ثبات بازارهای جهانی و اقتصاد بینالملل گره خورده است. تجربه ماههای اخیر نشان داده است که سیاستهای یکجانبه آمریکا و حمایتهای بیقیدوشرط از رژیم صهیونیستی نهتنها به ایجاد امنیت منجر نشده، بلکه یکی پس از دیگری مهمترین شریانهای انرژی جهان را در معرض بحران قرار داده است.
از این منظر، هرگونه بیثباتی در بابالمندب و تنگه هرمز، دیگر صرفاً یک مسئله امنیتی برای منطقه غرب آسیا نیست؛ بلکه به بحرانی جهانی تبدیل میشود که آثار آن از قیمت نفت و گاز گرفته تا حملونقل، تجارت، تورم و امنیت غذایی، سراسر جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
انتهای پیام/
