بقائی: آمریکا تفاهم اسلامآباد را وارد مرحله بحران کرده است/ مذاکرات مسقط صرفاً درباره تنگه هرمز بود
به گزارش خبرگزاری آنا، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در ابتدای نشست خبری هفتگی با اصحاب رسانه، با بیان مقدمهای اظهار داشت: هفتهای که گذشت، هفتهای مهم برای ما ایرانیها، برای منطقه و برای جهان بود. فکر میکنم هفته گذشته به واقع هفته ایران بود، هفته ملت ایران؛ ما ایرانیتر از هر زمانی و ایران آقاتر از همیشه بود. همچنین روز ۱۷ تیر به عنوان روز برادری و همدلی میان دو ملت ایران و عراق در تاریخ روابط دو کشور ثبت شد.
شکوه همدلی ملت ایران و مردم عراق
وی افزود: فضای ایران، منطقه و جهان دگرگون شد. در جنگ بین چکش و شیشه عطر، باز هم ایران در سوگ قامت راست کرد؛ سرزمینی که قرنهاست ایستادن در میان آتش و خون را از دماوند آموخته است، این بار نیز اشک را با شکوه درآمیخت و جهانی را به تماشای وفاداری ملتی نشاند که داغترین داغ نیز زانوانش را خم نمیکند.
بقائی ادامه داد: از تهران تا قم و از نجف و کربلا تا مشهدالرضا (ع)، گویی جغرافیا از حرکت ایستاده بود تا تاریخ، وقار و عظمت یک ملت را نظاره کند. میلیونها دل به یک نام تپید، میلیونها قدم یک روایت را نوشت؛ نه فقط در کوچهها و خیابانهای ایران، بلکه در حرمهای نورانی، در میان مردمان دلداده عراق و در دل آزادگان جهان، اشکها به هم رسید و دستها در دعای وداع به آسمان بلند شد. گویی مرزها در برابر اندوه مشترک و عشق مشترک، معنای خود را از دست داده بودند و امتداد این بدرقه از دل ایران تا هر کجا که قلبی برای آزادگی میتپید، کشیده شده بود.
حقیقت راه خود را گشود
سخنگوی وزارت امور خارجه با قدردانی از همراهی مردم عراق اظهار داشت: درود بر مردمان عراق، بر نجف و کربلا، بر مردمانی که خود را شریک اندوه ما دانستند و نشان دادند رشته محبت و همدلی فراتر از مرزهاست. همچنین درود بر همه آزادگان جهان که در این روزها با ملت ایران همدل شدند و حرمت وفاداری را پاس داشتند.
وی خاطرنشان کرد: در این روزها هر چه کوشیدند تا فروغ این حضور را در غوغای روایتها و هیاهوی رسانهها کمرنگ کنند و هرچه تلاش کردند میان مردم و باورهایشان فاصله بیندازند، حقیقت راه خود را گشود؛ چرا که وعده الهی تغییرناپذیر است: «یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ». آنان خواستند نور را خاموش ببینند، اما آنچه جهان دید، خروش نوری بود که از دل میلیونها انسان برخاست؛ نوری که از تهران تا قم، از مشهد تا نجف و کربلا امتداد یافت و در دل هر انسان آزادهای انعکاس پیدا کرد.
بقائی تأکید کرد: امروز در برابر این دریای بیکران محبت و وفاداری، جز تعظیم سخنی نیست. دست بر سینه میگذاریم و به مردمی ادای احترام میکنیم که ثابت کردند میتوان داغدار بود و همچنان استوار ماند؛ میتوان اشک ریخت و در همان حال ستون خیمه وطن بود. درود بر ملت بزرگ ایران؛ ملتی که زخم بسیار دیده است، اما زانو نزده، بسیار گریسته است، اما امید را ناامید نکرده و با همه داغهای خویش همچنان استوار، سربلند و عزیز ایستاده است.
پیگیری حقوقی جنایات در دستور کار وزارت امور خارجه
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره اقدامات وزارت امور خارجه برای پیگیری حقوقی و خونخواهی رهبر شهید انقلاب اظهار داشت: تردیدی وجود ندارد که بر اساس همه موازین سیاسی، اخلاقی و حقوقی بینالمللی، مطالبه عدالت برای کسانی که در ارتکاب این جنایات شنیع عاملیت و آمریت داشتند، یک اصل است. جنایاتی که در ۴۰ روز گذشته و پیش از آن، در جریان ۱۲ روز حملات وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران ارتکاب یافت، به هیچ عنوان مشمول مرور زمان نخواهد شد.
وی افزود: اساساً مقابله با بیکیفرمانی و مقابله با مصونیت جنایتکاران به دلیل ارتکاب جنایاتشان، یک اصل مورد اجماع و پذیرفتهشده در نظام بینالملل است. جنایاتی که متأسفانه آمریکا همچنان علیه ملت ایران مرتکب میشود، ایجاب میکند که این اصل با جدیت دنبال شود.
استفاده از همه ظرفیتهای حقوقی و بینالمللی برای اجرای عدالت
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: پیگیری اجرای عدالت و خونخواهی رهبر شهید و تکتک ایرانیانی که در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی آسیب دیدند یا به شهادت رسیدند، یک اصل جدی و مطالبه همگانی است و حاکمیت و حکومت نیز در این زمینه وظیفهای روشن دارند. وزارت امور خارجه بخشی از این روند است و در سطح بینالمللی از همه ابزارها و فرصتهای حقوقی و بینالمللی، هم برای مستندسازی جنایات و هم برای پیگیری اجرای عدالت، استفاده خواهد کرد.
بقائی ادامه داد: البته میدانیم که در سطح داخلی نیز باید اقدامات مهمی انجام شود و قوه قضائیه به عنوان مسئول پیگیری اجرای عدالت، مسئولیتهای خود را در این زمینه با جدیت دنبال خواهد کرد. همچنین اقامه دعوا از سوی تکتک خانوادههای عزیزانی که در این یک سال و نیم در جریان جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند، آسیب دیدند یا اموال و داراییهای خود را از دست دادند، بخش اساسی فرایند مطالبه حق و اجرای عدالت است.
ژست مظلومنمایی عاملان جنایت کسی را فریب نخواهد داد
وی درباره اظهارات و مواضع اخیر مقامات آمریکایی و رژیم صهیونیستی نیز گفت: در رابطه با لفاظیهایی که صورت میگیرد، این رفتار واقعاً اوج وقاحت را میرساند. کسانی که دستشان به خون بیگناهان آلوده است و عامل شهادت و کشتار هزاران نفر از هموطنان ما بودهاند، امروز ژست مظلومیت و مظلومنمایی میگیرند و تصور میکنند که با این رفتار، دنیا فراموش خواهد کرد که آنان چه قاتلان بدذاتی بودهاند. قطعاً این ژستهای تبلیغاتی هیچکس را فریب نخواهد داد و ما را نیز از تمرکز بر هدف اصلی خود، یعنی مطالبه، پیگیری و اجرای عدالت، به هیچ عنوان منصرف نخواهد کرد.
ایران هیچگاه آغازگر نقض تعهدات نبوده است
با توجه به مجموعه تحولات یک هفته اخیر و اقدامات آمریکا، آینده تفاهم اسلام آباد را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا وزارت امور خارجه این تفاهم را همچنان مبنای ارتباط با آمریکا میداند یا معتقد است که سند عملاً وارد مرحله بحران و انقضا شده است؟» گفت: اینکه این تفاهم وارد مرحله بحران شده، تردیدی نیست؛ اما باید این نکته را در نظر داشته باشیم که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه پیشقدم در نقض تعهدات خود نبوده است. با افتخار عرض میکنیم که جمهوری اسلامی ایران در هر مذاکرهای با جدیت، وسواس و با در نظر داشتن منافع و مصالح ملت ایران وارد شده و هر زمان که به تفاهم رسیده، در ایفای تعهدات خود با حسن نیت و جدیت عمل کرده است.
وی افزود: طرفی که مستمراً مرتکب نقض عهد شده، طرف آمریکایی است. در نظر داشته باشید که آنها آنقدر در پیمانشکنی کمصبر بودند که حتی اجازه ندادند بازه زمانی یکماهه پیشبینیشده در بند ۵ یادداشت تفاهم درباره تعهدات ایران در خصوص تنگه هرمز به پایان برسد و از همان روزهای نخست، شروع به دبهدرآوردن کردند.
آمریکا بخشهای مختلف یادداشت تفاهم را نقض کرده است
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اگر ۱۴ بند یادداشت تفاهم را در نظر بگیریم، آمریکاییها در این مدت کوتاه اجزای مختلف آن را به نوعی مثله کردند. ما نیز از ابتدا گفتیم تعهد در برابر تعهد؛ مادامی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند باشد، ما نیز تعهدات خود را اجرا خواهیم کرد. در عمل هم نشان دادیم هر جا که طرف مقابل نقض تعهد کرد، ما نیز تعهدات خود را اجرا نکردیم.
بقائی تصریح کرد: هیچکس نمیتواند جمهوری اسلامی ایران را به نقض عهد متهم کند. در همه موارد، تکالیف ما و طرف مقابل روشن و به صورت مستند قابل اثبات است که طرف مقابل با بهانههای گوناگون بخشهای مختلف این یادداشت تفاهم را نقض کرده است. در ادامه مسیر نیز به همین نحو عمل خواهیم کرد و مادامی که طرف مقابل به روند نقض تعهدات ادامه دهد، جمهوری اسلامی ایران نیز متقابلاً از اجرای تکالیفی که بر عهده گرفته، خودداری خواهد کرد.
مذاکرات مسقط صرفاً درباره تنگه هرمز بود
وی درباره ادعاهای مطرحشده پیرامون مذاکرات اخیر در مسقط گفت: دروغگویی بخشی از الگوی رفتاری هیئت حاکمه آمریکا شده و متأسفانه به آن اعتیاد پیدا کردهاند. برای همه روشن است که مذاکرات روز شنبه در مسقط صرفاً متمرکز بر موضوع تنگه هرمز و در چارچوب بند ۵ یادداشت تفاهم بود.
بقائی افزود: تلاش ما این بود که با مشورت، به سازوکاری دست پیدا کنیم که عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز را فراهم کند. متأسفیم که به دلیل فشارهای پیدا و پنهان آمریکا بر عمان، این امر محقق نشد. ما در مسقط درباره هیچ موضوع دیگری نه قرار بود صحبت کنیم و نه صحبتی شد؛ بنابراین، مواردی که در این زمینه مطرح شده، مطلقاً واقعیت ندارد.
بیانیه سه کشور اروپایی کمکی به حلوفصل مسائل نمیکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره بیانیه اخیر سه کشور اروپایی نیز اظهار داشت: این بیانیه مطلقاً هیچ وجاهتی ندارد. کشورهای اروپایی اصرار دارند واقعیتها را وارونه ببینند، در حالی که واقعیت این است که همه آنچه اکنون منطقه و جهان از آن آسیب میبینند، ناشی از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در اسفندماه گذشته و تداوم همان رویکرد است.
وی خاطرنشان کرد: کشورهای اروپایی حتماً میتوانستند و هنوز هم میتوانند نقش سازنده و مسئولانهای در قبال تحولات منطقه ایفا کنند، اما ظاهراً به دلیل عادت به خضوع در برابر آمریکا، چنین ارادهای ندارند. اگر قرار باشد همچنان شاهد صدور بیانیههای تکراری و یکسویه باشیم، این بیانیهها نه کمکی به حلوفصل موضوع خواهد کرد و نه جایگاه اروپا را ارتقاء خواهد داد.
بند پنجم یادداشت تفاهم صریح و غیرقابل تفسیر است
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره تفسیرهای مطرحشده از بند پنجم یادداشت تفاهم اظهار داشت: ببینید، تفسیر در برابر نص جایز نیست؛ این یک اصل عقلانی است. متن خیلی صریح نوشته شده و ما به دلیل بدگمانی و بیاعتمادی مطلق و بهحقی که نسبت به آمریکا داشتیم، تلاش کردیم این متن، هرچند کوتاه، بهگونهای دقیق تنظیم شود که هیچگونه تفسیر به رأی برای آمریکا باقی نگذارد.
وی افزود: خواهش میکنم متن بند پنج یادداشت تفاهم را با دقت، هم در نسخه فارسی و هم در نسخه انگلیسی، ملاحظه کنید و خودتان قضاوت کنید که آیا اساساً این بند تفسیرپذیر است یا خیر. دلیل تنظیم این بند نیز روشن بود؛ در طول جنگ تحمیلی از تنگه هرمز و کرانههای جنوبی آن برای آسیب زدن به امنیت و منافع ملی ایران سوءاستفاده شده بود.
ایران در صیانت از امنیت و منافع ملی خود مسئولیت دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: ما به عنوان دولت ساحلی و کشوری که بیشترین ساحل را در کرانههای خلیج فارس و دریای عمان در اختیار دارد، هم حق داریم و هم موظف هستیم برای صیانت از امنیت و منافع ملی خود اقدامات لازم را انجام دهیم. ما نمیتوانیم اجازه دهیم آمریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه برای ترددهایی که به حاکمیت ملی و امنیت ملی ایران آسیب میزند، استفاده کنند.
بقائی تصریح کرد: دلیل اینکه در بند پنجم یادداشت تفاهم بر مدیریت آتی تنگه توسط ایران، با مشورت عمان به عنوان دولت دیگر ساحلی و همچنین با گفتوگو با کشورهای منطقه تأکید شد، همین بود که هم امنیت و منافع ملی ایران حفظ شود و هم بتوانیم تدابیر لازم را برای تردد ایمن و امن کشتیها در تنگه هرمز اتخاذ کنیم.
آمریکا با نقض تعهدات، امنیت کشتیرانی را به خطر انداخت
وی خاطرنشان کرد: هر آنچه طی هفتههای اخیر و بهویژه در روزهای گذشته رخ داده، مسئولیت مستقیمش بر عهده آمریکا است، زیرا از همان روز نخست تقلب کردند. آمریکاییها به جای آنکه اجازه دهند ایران بر اساس بند پنجم یادداشت تفاهم، در بازه زمانی ۳۰ روزه پیشبینیشده وظایف خود را انجام دهد، مسیر دیگری را در پیش گرفتند؛ در حالی که خودشان نیز میدانستند ما با جدیت در حال پیگیری اجرای این بند هستیم و جلسات متعددی که با طرف عمانی برگزار شد، کاملاً شفاف نشان میداد که این فرایند در حال انجام است.
بقائی افزود: متأسفانه آمریکا با تحریک کشورهای منطقه و البته با همراهی برخی از آنها، تلاش کرد مسیر امن و هماهنگشده با ایران را دور بزند. از این طریق، نخست بند پنجم یادداشت تفاهم را نقض کرد، دوم با ایجاد مسیرهای موازی امنیت کشتیرانی در منطقه را به خطر انداخت، زیرا بسیاری از کشتیها را مجبور به خاموش کردن ردیابهای خود کردند که این امر احتمال وقوع تصادف و بروز مشکلات زیستمحیطی را افزایش میدهد و در نهایت نیز با این رفتارها موجب تشدید تنش و درگیری در منطقه شد.
مقایسه وزیر خارجه ترکیه درباره ایران ناصواب است
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات وزیر امور خارجه ترکیه اظهار داشت: حیرتآور است که فردی مانند آقای هاکان فیدان چنین مقایسه ناصوابی را انجام دهد. کشوری که خود بارها در معرض تهدید و ارعاب رژیم صهیونیستی قرار داشته، به خوبی میداند که این رژیم ماهیتاً و ذاتاً توسعهطلب است و به دنبال آسیب زدن به امنیت کل منطقه، از جمله ترکیه، است.
وی افزود: برای ما این موضوع سؤال است و حتماً دوستان ترکیهای باید در این زمینه توضیح دهند که چگونه به چنین مقایسه عجیب و غریبی رسیدهاند. جمهوری اسلامی ایران هیچ نایبی در منطقه ندارد. ما بارها گفتهایم تنها نایب موجود در منطقه، رژیم صهیونیستی است و عملکرد این رژیم در نسلکشی در فلسطین اشغالی و حمله به لبنان، سوریه، ایران و دیگر کشورها کاملاً روشن است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: از دوستان ترکیهای میخواهیم تحلیلهای خود را با واقعیات موجود منطبق کنند و از تکرار موضوعاتی که صرفاً در راستای توجیه سیاستهای توسعهطلبانه و جنایتکارانه رژیم صهیونیستی ممکن است مورد سوءاستفاده قرار گیرد، خودداری کنند.
ایران از حق دفاع مشروع خود کوتاه نخواهد آمد
وی درباره اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی ایران نیز گفت: ما به هیچ کشور منطقه حمله نکردهایم و حمله نخواهیم کرد. واقعاً باید واژهها را دقیق شناخت و دقیق به کار برد. ضربات دفاعی جمهوری اسلامی ایران صرفاً علیه پایگاهها، امکانات و مواضعی است که توسط آمریکا برای حمله به ایران مورد استفاده قرار میگیرد، از جمله امکانات لجستیکی و پشتیبانی.
بقائی ادامه داد: ما بارها از کشورهای منطقه خواستهایم و تأکید کردهایم که بر اساس تعهدات خود در حقوق بینالملل، اجازه ندهند آمریکا و رژیم صهیونیستی از قلمرو، امکانات و خاک آنها برای طراحی، تدارک و اجرای اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران استفاده کنند. این درخواست هم بر مبنای اصل حسن همجواری و هم بر اساس اصول پذیرفتهشده حقوق بینالملل مطرح شده و در واقع تعهدی بر عهده کشورهای منطقه است.
وی خاطرنشان کرد: در دفاع از خود تردید نخواهیم کرد و هر منطقه یا هر بخشی از هر کشوری که برای تعرض به جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گیرد، قاعدتاً مشمول اقدامات دفاعی ایران خواهد بود. اینکه در چه زمانی، به چه شکلی، با چه کیفیتی و در چه نقاطی از خود دفاع کنیم، تصمیمی است که با توجه به مصالح کشور، توسط نیروهای مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران اتخاذ و اجرا میشود.
سفر معاون کنسولی به افغانستان برای توسعه همکاریهای دوجانبه
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره سفر معاون کنسولی این وزارتخانه به افغانستان اظهار داشت: دو نکته را عرض میکنم؛ نخست اینکه این سفر امروز انجام میشود و آقای جلالزاده، معاون کنسولی وزارت امور خارجه، به افغانستان سفر خواهند کرد. موضوع این سفر، گفتوگو و تبادل نظر درباره همکاریهای ایران و افغانستان در حوزه کنسولی و همکاریهای مرتبط با مردم دو کشور است.
بقائی افزود: ما بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان داریم و روابط دو کشور دیرینه است. پیوندهای تاریخی میان دو ملت، حضور تعداد زیادی از اتباع افغانستانی در ایران، روابط گسترده تجاری، مسائل امنیتی و امنیت مرزی، همگی اقتضا میکند که روابط دو کشور در سطوح مختلف ادامه یابد و روند همکاریها دنبال شود.
وی درباره موضوع شناسایی حکومت افغانستان نیز گفت: از ابتدا بنای ما بر این بوده است که همکاریهای دو کشور در حوزههایی که برای مصالح مشترک ضروری است، به موضوع شناسایی گره نخورد. شناسایی یک فرایند سیاسی و حقوقی است که هر زمان به جمعبندی برسیم، درباره آن تصمیمگیری خواهیم کرد، اما همکاریها و مناسبات دو کشور، بهویژه در حوزه کنسولی و روابط اقتصادی و تجاری، معطل این موضوع نخواهد ماند.
امنیت منطقه در گرو همکاری کشورهای منطقه است
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره تحولات امنیتی منطقه اظهار داشت: این سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران است که منطقه امن نخواهد شد مگر اینکه کشورهای منطقه، سازوکارهای امنیت دستهجمعی را در مشورت با یکدیگر و بدون مداخله بیگانگان تدوین کنند.
وی افزود: نیازی به استدلال از سوی بنده یا سایر مقامها نیست؛ همه به عینه مشاهده میکنند که تنها در چهار ماه گذشته، منطقه ما به دلیل حضور نظامی آمریکا با ناامنی و آشوب مواجه شده است. ما همواره امیدوار بودهایم و همچنان امیدوار هستیم که کشورهای منطقه از این وضعیت درس بگیرند.
آمریکا عامل کارشکنی در امنیت کشتیرانی است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره وضعیت تنگه هرمز نیز گفت: موضع ما در این زمینه کاملاً شفاف است و تکالیف ما روشن است. تأکید کردهایم که اجازه نخواهیم داد تنگه هرمز به محلی برای تهدید امنیت ملی ایران تبدیل شود و در عین حال، صادقانه و مسئولانه برای تأمین امنیت و ایمنی کشتیرانی در این مسیر تلاش کردهایم.
بقائی تصریح کرد: طرفی که دائماً در این مسیر کارشکنی کرده، آمریکا است. ادعایی که درباره اسکورت کشتیهای تجاری مطرح میکنند، خود مؤید اصرار آمریکا بر تداوم ناامنی در منطقه است. چنین رفتارهایی قطعاً موجب ایجاد اطمینان در کشتیرانی بینالمللی نخواهد شد و صرفاً به وضعیت موجود و ناامنی در منطقه دامن خواهد زد.
ایران اجازه بازدید از سایتهای هستهای را نخواهد داد
وی در پاسخ به سؤال دیگری درباره درخواست رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برای بازدید از سایتهای هستهای ایران، به صراحت گفت: «خیر.»
مرگ لیندسی گراهام موجب تأسف آزادگان جهان نخواهد شد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره مرگ لیندسی گراهام اظهار داشت: خوشبختانه در این موارد باید گفت که حضرت عزرائیل عادل است. در رابطه با شخصی که نام بردید، حتماً قرار نیست مردم ما امشب برای «لیندسی، فرزند فلورانس» نماز وحشت بخوانند و قرار نیست مردم ایران، مردم منطقه و آزادگان جهان برای موجودی که فلسفه زندگی خود را بر تجاوز، جنگ، خشونت و ارعاب بنا کرده بود و به حمایت از نسلکشی و کشتار در منطقه افتخار میکرد، ابراز تأسف کنند.
وی افزود: برای چنین فردی که همه دارایی و کارنامهاش در زندگی، شرارت و حمایت از تجاوز بود، چیزی جز یک کارنامه سیاه در ذهن انسانها باقی نخواهد ماند. این همان پایانی است که خود با تصمیمهایی که در دوران حیاتش گرفت، برای خویش رقم زد؛ بنابراین، مرگ این سناتور تندرو و تندگو، قطعاً دل هیچ انسان آزادهای را نخواهد آزرد.
تحولات داخلی آمریکا را رصد میکنیم، اما مبنای تصمیمگیری ایران منافع و مصالح ملی است
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به سؤالی درباره تأثیر تحولات سیاسی و انتخاباتی آمریکا بر روند تعاملات تهران و واشنگتن، تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران تصمیمات خود را بر اساس منافع و مصالح ملی اتخاذ میکند و تحولات داخلی آمریکا تغییری در این راهبرد ایجاد نخواهد کرد.
بقائی در پاسخ به سؤال خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره تأثیر فضای انتخاباتی آمریکا بر رویکرد این کشور در قبال ایران، اظهار داشت: ما باید در هر تعاملی با طرف مقابل، متمرکز بر منافع، مصالح و راهبرد خودمان باشیم.
وی افزود: بله، ما نیز تحولات داخلی آمریکا را رصد میکنیم و بارها این موضوع را شنیدهایم که آمریکا در دو سال گذشته اساساً دچار نوعی بیدولتی بوده و صرفاً اشخاص بر اساس منافع خود درباره موضوعات مختلف سیاست خارجی تصمیم گرفتهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در بسیاری از موارد نیز به دلیل تعارض منافع، شاهد نوعی سردرگمی بسیار مخرب در مواضع و اظهارنظرهای مقامات آمریکایی هستیم. این نوسانگوییها و تناقضگوییها، خود نشانهای از آن است که تعارضات و اختلافنظرهای داخلی میان بخشهای مختلف حاکمیت در آمریکا، بر عرصه سیاست خارجی این کشور تحمیل شده است.
بقائی تأکید کرد: برای جمهوری اسلامی ایران، همانگونه که عرض کردم، آنچه اهمیت دارد تأمین مصالح و منافع ملی کشور است و این مسیر با تمام قوت ادامه خواهد یافت.
اروپا نباید رویکرد خود در برابر زورگویی آمریکا را به دیگران تعمیم دهد
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره مواضع اخیر کشورهای اروپایی اظهار داشت: مدتهاست از دوران مهدکودک فاصله گرفتهایم. اگر کشورهای اروپایی دوست دارند همچنان در همان فضا باقی بمانند و به همان شیوه در برابر قلدری آمریکا رفتار کنند، به خودشان مربوط است و ما در این زمینه ورودی نداریم؛ اما حق ندارند این رویکرد را به سایر کشورها، بهویژه جمهوری اسلامی ایران، تسری دهند.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در برابر هیچگونه قلدری و زورگویی مسامحه نخواهد کرد، زیرا چنین رفتاری برخلاف صلح و امنیت بینالمللی است. این رویکرد ایران صرفاً احساسی نیست، بلکه ایستادگی در برابر زورگویی، تضمینکننده صلح و امنیت بینالمللی و حافظ حاکمیت ملی کشورهاست.
تغییر جای متجاوز و قربانی کمکی به صلح نمیکند
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: درباره بخش نخست سؤال شما، پیشتر به اظهارات وزیر امور خارجه لوکزامبورگ پاسخ دادم. اما درباره سیاستهای تروئیکای اروپایی در قبال منطقه نیز باید گفت که این رویکرد، یعنی جابهجا کردن جای متجاوز و قربانی، نادیده گرفتن واقعیتها و ادامه حمایت از طرف متجاوز، هیچ کمکی به اعاده صلح و امنیت در منطقه یا جهان نخواهد کرد.
بقائی تصریح کرد: اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی، اگر واقعاً میخواهند به اصول خود از جمله حاکمیت قانون، احترام به حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد پایبند باشند، لازم است در موضعگیریهای خود درباره تحولات منطقه تجدیدنظر کنند.
درباره منافع ملی و امنیت کشور اجماع کامل وجود دارد
وی درباره دیدگاههای مختلف پیرامون مذاکرات اظهار داشت: دولت ایران و ملت ایران یک اولویت مشترک دارند و آن صیانت از امنیت و منافع ملی، دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور است. در این زمینه هیچ اختلاف نظری میان هیچ بخشی از جامعه ایران وجود ندارد.
بقائی افزود: اگر میبینید دیدگاهها و نظرات مختلفی درباره مذاکرات مطرح میشود، به این معنا نیست که مخالفان مذاکره، طرفدار جنگ هستند. ملت ایران، ملتی صلحجو و خواهان آرامش است. نکته مهم این است که مردم ایران تجربه بسیار تلخی از پیمانشکنی آمریکا دارند.
وی ادامه داد: برای ما دیپلماسی یک ابزار است و فکر میکنم مردم ایران نیز در این زمینه از تصمیمگیران کشور حمایت میکنند. هر جا که دیپلماسی تأمینکننده منافع ملی ایران باشد، قطعاً همه با یک صدا از آن حمایت خواهند کرد. طبیعی است که درباره شیوه و کیفیت انجام مذاکرات دیدگاههای متفاوتی وجود داشته باشد، اما درباره اصل موضوع، خوشبختانه اجماع کامل وجود دارد.
ایران متناسب با شرایط از همه ابزارهای مشروع برای تأمین منافع خود استفاده میکند
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: تحولات بسیار سیال و سریع است و ما نمیتوانیم در یک نقطه زمانی متوقف بمانیم. هنر حکمرانی آن است که متناسب با شرایط و حوادث، بهترین ابزار، بهترین امکان و مناسبترین شیوه را برای تأمین منافع و مصالح عالی کشور انتخاب کند.
بقائی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هر جا که لازم باشد از ابزار نظامی برای دفاع از منافع خود استفاده میکند و هر جا که شرایط و مصالح کشور اقتضا کند، از ابزار دیپلماسی بهره خواهد گرفت.
فضاسازیهای رسانهای آمریکا بخشی از جنگ روانی است
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره تصاویر ماهوارهای منتشرشده در فضای مجازی از پاسخ ایران به حملات متجاوزانه آمریکا اظهار داشت: من تصاویر ماهوارهای را ندیدهام که بخواهم درباره آنها اظهار نظر کنم.
وی افزود: درباره لفاظیهای مقامهای آمریکایی بارها برای شما اثبات شده است که طرفی که راست و صادقانه صحبت میکند و مواضع خود را بیان میکند، طرف آمریکایی نیست. ما هر جا که لازم باشد و منافع کشور اقتضا کند، هیچ رودربایستی برای بیان مواضع خود نداریم.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: مواردی که هر از گاهی درباره درخواست ایران یا موضوعات مشابه مطرح میشود، بخشی از بازی روانی است که طرفهای مقابل از مدتها قبل علاقهمند به اجرای آن بودهاند. ما بر انجام وظایف خود متمرکز هستیم و قرار نیست توجهمان به سمت این بازیهای تبلیغاتی و رسانهای منحرف شود؛ البته همه این موارد را رصد میکنیم و هر جا که لازم باشد، موضع مناسب را اتخاذ خواهیم کرد.
دیپلماسی برای ایران همواره یک ابزار فعال است
وی درباره نقش دیپلماسی در شرایط کنونی گفت: دیپلماسی به عنوان یک ابزار و اهرم، تعطیلبردار نیست. بار دیگر تأکید میکنم که جمهوری اسلامی ایران برای تأمین منافع و امنیت ملی خود، از هر ابزار و روشی که لازم باشد، استفاده خواهد کرد.
بقائی افزود: میانجیها نیز وظیفه خود را برای کمک به کاهش تنشها دنبال میکنند. طی روزهای اخیر با قطر، عمان ــ که جلسهای نیز با این کشور برگزار کردیم ــ و همچنین پاکستان در ارتباط بودهایم و این تماسها همچنان ادامه دارد.
وزیر خارجه فرانسه نباید انتظار نقشآفرینی در موضوعات مربوط به ایران را داشته باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات وزیر امور خارجه فرانسه اظهار داشت: هر از گاهی وزیر امور خارجه فرانسه علاقهمند است که به موضوع گفتوگوهای نشست سخنگویی تبدیل شود و پاسخ من نیز همان پاسخهایی است که پیشتر دادهام، زیرا ایشان همان مطالب گذشته را تکرار میکند و من نیز ناچارم همان تعبیر «لاف در غریبی» را تکرار کنم.
وی تصریح کرد: فرانسویها باید واقعاً یاد بگیرند که درباره موضوعاتی که ارتباطی به آنها ندارد یا به دلیل عملکرد نامناسب خود، خودشان را از روند آن کنار گذاشتهاند، انتظار نقشآفرینی نداشته باشند. مطالبی که مطرح میکنند، صرفاً تکرار مواضعی است که هیچگاه برای جمهوری اسلامی ایران مبنا نبوده است.
بقائی خاطرنشان کرد: چه در موضوع هستهای و چه در سایر موضوعاتی که به امنیت ملی و حاکمیت ملی ایران مربوط میشود، جمهوری اسلامی ایران بر اساس تشخیص و مصالح خود تصمیمگیری خواهد کرد.
سفر لاوروف به تهران در حال برنامهریزی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره سفر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران گفت: این سفر در حال برنامهریزی است و زمان و تاریخ آن، پس از نهایی شدن، اعلام خواهد شد.
وی درباره بخش دیگری از این سؤال نیز اظهار داشت: امروز درباره دیپلماسی، جنگ و مذاکره دو یا سه بار پاسخ دادهام؛ بنابراین اجازه بدهید از تکرار همان مباحث خودداری کنیم و به سایر پرسشها بپردازیم.
استفاده از دیپلماسی بر اساس منافع ملی ایران است
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره روند تعاملات دیپلماتیک با آمریکا اظهار داشت: شما میتوانید تفسیر خودتان را داشته باشید، اما فقط آمریکا تصمیمگیر و تعیینکننده نیست. ما بنا به مصالح و منافع خود و با علم به اینکه آمریکا طرف پیمانشکن است، تصمیم گرفتیم از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی و امنیت ملی استفاده کنیم.
وی افزود: با چشمانی باز و هوشیاری کامل این روند را طی کردهایم و در ادامه نیز به همین شکل عمل خواهیم کرد. اینگونه نیست که بگوییم آمریکا قصد اجرای دسیسهای را داشته و ما غافلگیر شدهایم. بله، آمریکا چنین رفتارهایی را در پیش میگیرد، اما این تصور که جمهوری اسلامی ایران دستبسته وارد فرایندی شده که نسبت به آن آگاهی نداشته، نادرست است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران از ابتدا بهرهبرداریهای لازم را از این فرایند در راستای صیانت از منافع ملی خود انجام داده و در آینده نیز انجام خواهد داد و در ادامه مسیر نیز متناسب با شرایط و عملکرد طرفهای مقابل، تصمیم مقتضی را اتخاذ خواهد کرد.
مردم ایران فریب جنگ روانی آمریکا را نمیخورند
وی درباره ادعاهای مقامات آمریکایی در خصوص وضعیت مردم ایران گفت: من نمیدانم از چه زمانی آمریکاییها نگران وضعیت مردم ایران و معیشت آنان شدهاند. این همان مردمی هستند که مقامات آمریکایی در بالاترین سطوح بارها اعلام کردند مشکلشان با ۹۰ میلیون ایرانی است و حتی تمدن ایران را مورد تهدید قرار دادند.
بقائی افزود: آیا پلها، نیروگاهها و زیرساختهایی که هدف حمله قرار گرفت، متعلق به نخبگان حکومتی بود؟ آیا نخبگان ایرانی در قصرها و کاخها به شهادت رسیدند یا در منازل ساده و محل کار خود؟ این بازی روانی آمریکاییها صرفاً با هدف اثرگذاری بر افکار عمومی داخلی ایران انجام میشود، اما افکار عمومی دهها میلیونی ایران نشان دادهاند که فریب چنین فضاسازیهایی را نمیخورند.
وی ادامه داد: اگر قرار باشد از سوءاستفاده از قدرت برای ثروتاندوزی، اختلاس و انواع فسادهای مالی سخن گفته شود، باید به عملکرد مقامات آمریکایی نگاه کرد. سوابق حکومتداری آنها و آمارهایی که خودشان درباره ثروتاندوزی در دو سال گذشته منتشر کردهاند، گویای واقعیت است و هر کسی میتواند قضاوت کند که این توصیفات درباره چه کسانی مصداق دارد.
کارشکنی آمریکا اجرای بند پنجم یادداشت تفاهم را با مشکل مواجه کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره تعداد کشتیهای عبوری از تنگه هرمز اظهار داشت: این پرسش را باید از سازمان بنادر و مراجع مسئول که تردد کشتیها را رصد میکنند، جویا شوید.
وی افزود: درباره اصل موضوع، شیوه عملکرد ما کاملاً روشن بود. از زمان امضای یادداشت تفاهم، اجرای تعهدات خود را از همان ۲۸ خرداد آغاز کردیم و مسیر شمالی، که با هماهنگی مراجع ذیصلاح جمهوری اسلامی ایران تعیین شده بود، کاملاً ایمن بود.
بقائی خاطرنشان کرد: آنچه در دو یا سه روز اخیر، پس از تجاوز آمریکا به نقاط مختلف در سواحل جنوبی و برخی شهرهای دیگر رخ داد، موجب بروز مشکلاتی در تنگه هرمز شد. همه تلاش ما این است که امکان تردد ایمن کشتیها را فراهم کنیم، اما همانگونه که پیشتر نیز اشاره کردم، مداخله آمریکا و کارشکنی در اجرای بند پنجم یادداشت تفاهم، نهتنها برای جمهوری اسلامی ایران، بلکه برای کل منطقه و کشتیرانی بینالمللی مشکلاتی ایجاد کرده است.
خونخواهی رهبر شهید هرگز موضوع مذاکره نبوده است
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره پیگیری خونخواهی امام شهید امت اظهار داشت: این موضوعات هیچگاه موضوع مذاکرات ما نبوده است. بخشی از این سؤال را پیشتر در پاسخ به پرسش خبرنگار صدا و سیما درباره کلیت موضوع پیگیری اجرای عدالت پاسخ دادم.
وی افزود: اینکه طرفهایی در سطح جهان به دنبال بهرهبرداری از هر تحول و هر اتفاقی برای پیشبرد مطامع و برنامههای مخرب و شیطانی خود هستند، تردیدی وجود ندارد. اما باید توجه داشت بازیای که طرفهای مقابل در پیش گرفتهاند و مظلومنماییای که انجام میدهند، از جمله گلایه از ملت ایران به دلیل مطالبه خونخواهی در تجمعات و مراسم تشییع، نمونهای آشکار از وقاحت است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: شهروندان، رهبران و بزرگان ایرانی را ترور کردند، به این اقدامات افتخار میکنند و اکنون خود را در جایگاه قربانی و مظلوم نشان میدهند. این نیز بخشی از یک جنگ روانی آشکار است و قطعاً هیچکس فریب چنین بازیهایی را نخواهد خورد.
درج نام لبنان در یادداشت تفاهم نشاندهنده مسئولیتپذیری ایران است
وی درباره درج نام لبنان در یادداشت تفاهم اظهار داشت: درج نام لبنان در یادداشت تفاهم، نشانگر مسئولیتپذیری جمهوری اسلامی ایران و بیانگر رویکرد جدی و صادقانه ایران در صیانت از صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی است.
بقائی افزود: مگر ما در بندهای یادداشت تفاهم خواستار اشغال خاک لبنان شدهایم؟ در بند نخست یادداشت تفاهم بر خاتمه جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، و احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی لبنان تأکید شده است؛ بنابراین اساساً بحث تصمیمگیری از سوی کشور دیگری مطرح نیست و تصمیمگیری بر عهده خود لبنانیها است.
مدیریت تنگه هرمز با همکاری ایران و عمان پیشبینی شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نقش عمان در مدیریت تنگه هرمز نیز گفت: در این زمینه نیز موضوع کاملاً روشن است. اگر سوابق را بررسی کنید، از دهه ۱۹۷۰ میلادی و از سال ۱۹۶۸، مسیر عبور کشتیرانی موسوم به TSS عمدتاً از آبهای سرزمینی عمان بوده و جمهوری اسلامی ایران هیچگاه متعرض این موضوع نشده است.
وی ادامه داد: آنچه شرایط را تغییر داد، سوءاستفاده از تنگه هرمز پس از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در دهم اسفند بود که از این گذرگاه برای انجام اقدامات تجاوزکارانه علیه کشورمان استفاده شد. از این رو، جمهوری اسلامی ایران خود را ملزم میداند تدابیر لازم را برای جلوگیری از تکرار فجایعی که موجب حمله به ایران و ناامنی منطقه شد، اتخاذ کند.
بقائی خاطرنشان کرد: در متن یادداشت تفاهم نیز بهصراحت آمده است که ایران با همکاری و مشورت عمان، به عنوان دولت دیگر ساحلی تنگه هرمز، تدابیر لازم را برای اداره آینده تنگه و کشتیرانی اتخاذ میکند. این موضوع نشاندهنده احترام به جایگاه و حاکمیت عمان به عنوان دولت ساحلی تنگه است و انتظار ما نیز این بود که دوستان عمانی در راستای صیانت از امنیت و حاکمیت ملی هر دو کشور ساحلی، همکاری لازم را داشته باشند.
تصمیم درباره مقاومت بر عهده مردم لبنان است
وی درباره موضع جمهوری اسلامی ایران نسبت به مقاومت لبنان اظهار داشت: مواضع ما روشن است و فرقی نمیکند که این مواضع در حضور مقامهای بینالمللی مطرح شود یا خیر. مردم لبنان بیش از هر طرف دیگری ارزش و اهمیت سلاح مقاومت را برای دفاع از سیادت، عزت و حاکمیت ملی کشور خود میدانند.
بقائی افزود: امروز برای همه در منطقه روشن شده است که حفظ کیان کشورها مستلزم برخورداری از توانمندی لازم برای دفاع از خود است. مادامی که کشوری در معرض حمله و اشغال قرار دارد، همه اتباع آن کشور حق دارند از سرزمین و حریم خود دفاع کنند. این موضوع به لبنان با همه ویژگیها و مختصات خاص آن مربوط است و قطعاً مردم لبنان، از جمله مقاومت لبنان، بهتر از هر طرف دیگری میتوانند درباره آن تصمیم بگیرند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران این است که ایستادگی در برابر تهدیدها و صیانت از کشورها، نیازمند برخورداری از توانمندی کافی نظامی است.
انتهای پیام/
