پیام معاونت تحقیقات دانشگاه آزاد:
۲ ضرورت راهبردی برای آینده صنعت فولاد کشور/ سهم ۹۰ درصدی فناوریهای پاک در تولید فولاد ایران
به گزارش خبرگزاری آنا؛ صنعت فولاد به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد کشور، در سالهای اخیر علاوه بر چالشهای ناشی از محدودیتهای انرژی، تحریمها و نوسانات اقتصادی، با تهدیدات امنیتی و حملات مستقیم به برخی واحدهای تولیدی نیز مواجه شده است. با این حال فعالان این صنعت معتقدند اجرای برنامههای پدافند غیرعامل، توسعه فناوری و پراکندگی نسبی واحدهای تولیدی در سطح کشور، نقش مهمی در حفظ پایداری تولید و افزایش تابآوری این صنعت ایفا کرده است.
در همین راستا، وحید یعقوبی، معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا به تشریح وضعیت پدافند غیرعامل در صنعت فولاد، نقش پراکندگی واحدهای تولیدی در افزایش تابآوری، جایگاه فناوری فولاد ایران در جهان و مهمترین الزامات توسعه این صنعت پرداخت.
صنعت فولاد هدفی راهبردی برای دشمنان
یعقوبی با اشاره به اهمیت صنعت فولاد در اقتصاد جهانی اظهار کرد: صنعت فولاد از جمله صنایعی است که در سراسر دنیا جایگاهی کاملاً راهبردی دارد و دولتها سرمایهگذاریهای گستردهای برای توسعه، حفاظت و صیانت از آن انجام میدهند.
وی افزود: اهمیت فولاد به اندازهای است که حتی در کشورهای توسعهیافته نیز همواره مورد توجه ویژه قرار داشته است. برای نمونه، دونالد ترامپ در دوره نخست ریاست جمهوری خود با طرح شعار «فولاد نو، کشور نو» بر نقش این صنعت در قدرت اقتصادی کشورها تأکید کرد. این موضوع نشان میدهد که اهمیت صنعت فولاد صرفاً محدود به تولید و اقتصاد نیست، بلکه با امنیت ملی و قدرت کشورها نیز ارتباط مستقیم دارد.
معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران ادامه داد: به همین دلیل نیز صنعت فولاد همواره یکی از اهداف مهم دشمنان محسوب میشود. در حملات اخیر نیز مشاهده کردیم که صنعت فولاد پس از اهداف نظامی، یکی از اصلیترین اهداف مورد توجه دشمن بود و حتی میتوان گفت در برخی موارد اهمیت آن همتراز اهداف نظامی تلقی میشد.
تجربه موفق صنعت فولاد در اجرای پدافند غیرعامل
یعقوبی با اشاره به عملکرد صنعت فولاد در حوزه پدافند غیرعامل گفت: صنعت فولاد از سالها قبل جزو صنایع پیشرو کشور در این حوزه بوده و مجموعهای از دستورالعملها، الزامات و استانداردهای پدافند غیرعامل در واحدهای تولیدی اجرایی شده است.
وی افزود: پس از جنگ ۱۲ روزه، ستادهای مدیریت بحران در سطح شرکتهای بزرگ فولادی و همچنین در سطح کلان صنعت تشکیل شد و یکی از مهمترین بخشهای این ستادها به موضوع پدافند غیرعامل اختصاص یافت.
وی گفت: در این مدت دستورالعملها و آییننامههای مرتبط مورد بازبینی قرار گرفت و مانورهای منظم و دورهای در واحدهای مختلف برگزار شد تا میزان آمادگی مجموعهها در شرایط بحران افزایش یابد. نتایج این اقدامات در حوادث اخیر کاملاً مشهود بود. در حملاتی که به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان صورت گرفت، بخشهای مختلف از جمله واحدهای احیا و فولادسازی هدف قرار گرفتند، اما با وجود گستردگی حملات، تلفات انسانی بسیار محدود بود.
وی ادامه داد: در چنین ابعادی از حمله، ثبت تنها یک شهید و حدود ۱۵ مصدوم نشان میدهد که بخش مهمی از الزامات پدافند غیرعامل به درستی اجرا شده و توانسته است از بروز خسارات انسانی گسترده جلوگیری کند.
پراکندگی واحدهای فولادی تعادل میان اقتصاد و تابآوری
یعقوبی در پاسخ به این پرسش که آیا پراکندگی جغرافیایی واحدهای فولادی میتواند به افزایش تابآوری صنعت منجر شود، اظهار کرد: این موضوع باید از دو منظر اقتصادی و ملی مورد بررسی قرار گیرد. از منظر اقتصادی، واحدهای بزرگ فولادی معمولاً مزیت بیشتری دارند، زیرا از صرفههای ناشی از مقیاس بهرهمند میشوند و هزینه تولید در آنها کاهش پیدا میکند. به همین دلیل در بسیاری از کشورهای دنیا کارخانههای فولادی با ظرفیتهای بسیار بالا فعالیت میکنند.
وی افزود: امروزه در جهان واحدهای فولادی با ظرفیتهای بیش از پنج تا ۱۰ میلیون تن در سال فعالیت دارند و دلیل اصلی آن نیز دستیابی به بهرهوری بیشتر و کاهش هزینههای تولید است.
معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران خاطرنشان کرد:، اما در کنار مسائل اقتصادی، باید به مفهوم تابآوری ملی نیز توجه کرد. شرایط خاص کشور ایجاب میکند که همه تصمیمات صرفاً بر مبنای شاخصهای اقتصادی اتخاذ نشود.
وی ادامه داد: در شرایط فعلی، پراکندگی نسبی واحدهای فولادی در نقاط مختلف کشور موجب شده است که در صورت بروز بحران، اختلال در یک واحد تولیدی نتواند کل زنجیره تأمین فولاد کشور را متوقف کند. از این منظر، پراکندگی فعلی واحدها به افزایش تابآوری صنعت فولاد کمک کرده است.
ایران پیشرو در تولید فولاد سبز
یعقوبی با اشاره به روندهای جهانی صنعت فولاد اشاره کرد و گفت: جهان امروز به سمت تولید فولاد سبز و کاهش آلایندگیهای زیستمحیطی حرکت میکند و در اسناد چشمانداز جهانی صنعت فولاد تا سال ۲۰۵۰، تولید فولاد با کربن صفر به عنوان هدف نهایی تعریف شده است.
وی افزود: خوشبختانه ایران در این زمینه از مزیت قابل توجهی برخوردار است. فناوری احیای مستقیم که در کشور مورد استفاده قرار میگیرد، نسبت به فناوری کوره بلند حدود ۴۰ درصد آلایندگی کمتری دارد.صنعت فولاد ایران در حالی به یکی از مزیتهای نسبی خود در حوزه تولید کمآلاینده دست یافته که حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد فولاد کشور با فناوریهای احیای مستقیم و کورههای الکتریکی تولید میشود؛ فناوریهایی که نسبت به روشهای سنتی کوره بلند حدود ۴۰ درصد آلایندگی کمتری دارند. در شرایطی که جهان با هدف دستیابی به فولاد صفرکربن تا سال ۲۰۵۰ در حال تغییر مسیر فناوری است و هنوز حدود ۷۵ درصد تولید جهانی به کوره بلند وابسته است، کارشناسان معتقدند توسعه زیرساختها و حرکت از تولید کمی به سمت فولادهای کیفی، دو ضرورت راهبردی برای تثبیت و تقویت جایگاه ایران در بازار جهانی فولاد به شمار میرود.
معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تصریح کرد: در واقع دنیا در حال حرکت به سمت فناوریهایی است که سطح آلایندگی آنها به شرایط فعلی صنعت فولاد ایران نزدیک شود. این موضوع یک مزیت مهم برای کشور به شمار میرود و میتواند در آینده جایگاه ایران را در بازارهای جهانی تقویت کند.
فولاد ایران فولادی پاک و باکیفیت
یعقوبی با اشاره به ویژگیهای کیفی محصولات فولادی کشور اظهار کرد: بخش عمده فولاد ایران از آهن اسفنجی تولید میشود و همین موضوع موجب شده است که محصول نهایی از کیفیت بالایی برخوردار باشد. در ادبیات تخصصی صنعت فولاد، محصول تولیدشده از آهن اسفنجی به عنوان «فولاد تمیز» شناخته میشود؛ فولادی که قابلیت استفاده در صنایع پیشرفته و تولید محصولات با فناوری بالا را دارد.این نوع فولاد میتواند در تولید ورقهای پیشرفته مورد استفاده در صنعت خودروسازی، لوازم خانگی و سایر صنایع با فناوری روز جهان به کار گرفته شود.
معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تأکید کرد: ایران از نظر کیفیت محصولات فولادی، منابع غنی سنگآهن، ذخایر گازی و نیروی انسانی متخصص، ظرفیت بسیار بالایی برای حضور مؤثر در بازارهای جهانی دارد و در صورت فراهم شدن شرایط مناسب، امکان رقابت با تولیدکنندگان بزرگ دنیا وجود خواهد داشت.
توسعه زیرساختها حلقه مفقوده صنعت فولاد
یعقوبی با بیان اینکه توسعه صنعت فولاد به شرایط اقتصاد کلان کشور وابسته است، اظهار کرد: صنایع بزرگ زمانی میتوانند رشد پایدار داشته باشند که اقتصاد کشور از ثبات و پویایی کافی برخوردار باشد. صنعت فولاد تقریباً تنها صنعتی بود که توانست در چارچوب سند چشمانداز ۱۴۰۴ به هدف تعیینشده خود یعنی ایجاد ظرفیت ۵۵ میلیون تن دست یابد، اما متأسفانه زیرساختهای مورد نیاز متناسب با این توسعه رشد نکردند.
وی ادامه داد: در حوزه تأمین برق، گاز، حملونقل و لجستیک با عقبماندگیهای جدی مواجه هستیم. همچنین در زمینه سیاستهای تجاری و ارتباطات بینالمللی نیز چالشهایی وجود دارد که بر عملکرد صنعت فولاد تأثیرگذار است.
عبور از توسعه کمی به توسعه کیفی
معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در پایان با اشاره به مهمترین اولویتهای آینده صنعت فولاد کشور گفت: اگر بخواهیم مهمترین مأموریت درونبخشی صنعت فولاد را مشخص کنیم، آن مأموریت حرکت از توسعه کمی به سمت توسعه کیفی است.در حال حاضر تنها حدود پنج درصد تولید فولاد کشور در گروه فولادهای کیفی قرار میگیرد، در حالی که میانگین جهانی در این بخش حدود ۱۵ درصد است و این نشان میدهد ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای کیفیت و افزایش ارزش افزوده محصولات وجود دارد.
یعقوبی خاطرنشان کرد: در کنار توسعه کیفی، کشور نیازمند توسعه زیرساختهای پشتیبان صنعت فولاد نیز هست؛ بنابراین دو اولویت اصلی پیش روی صنعت فولاد عبارتاند از توسعه کیفی در داخل صنعت و توسعه زیرساختی در سطح ملی؛ دو اقدامی که میتوانند مسیر ارتقای جایگاه ایران در صنعت فولاد جهان را هموار کنند.
انتهای پیام/
