استقامت قرآنی، مسئولیتی اجتماعی برای ساخت انسان، امت و تمدن است

به گزارش خبرگزاری آنا، آیت‌الله احمد مبلغی، نماینده مجلس خبرگان رهبری و نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی، در همایش «کرامت و استقامت از نگاه امامین انقلاب» که در سالن ابن‌سینای شهر سارایوو در کشور بوسنی و هرزگوین برگزار شد، با تبیین پیوند قرآنی میان کرامت، استقامت و عدالت، تأکید کرد: قرآن کریم، استقامت را موتور حرکت تاریخ، سرچشمه کرامت انسانی و رمز بالندگی امت‌ها معرفی می‌کند.

وی در آغاز سخنان خود با اشاره به سه‌گانه باشکوهی که کتاب خدا پیش روی انسان قرار داده است، اظهار داشت: قرآن کریم از سه حقیقت بزرگ سخن می‌گوید: کرامت، استقامت و عدالت. کرامت بذری است که خداوند در خاک وجود انسان به ودیعت نهاده است؛ عدالت قله‌ای است که روح انسان در اشتیاق فتح آن می‌سوزد؛ و استقامت صراطی است که از دشت کرامت به قله عدالت کشیده شده است.

آیت‌الله مبلغی افزود: اگر پای انسان در این صراط سست شود، بذر کرامت در سینه او می‌خشکد و قله عدالت تا ابد در مه باقی می‌ماند. از این رو، پرسش اساسی آن است که استقامت چیست و چه جایگاهی در منطق قرآن و اندیشه امامین انقلاب دارد؟

وی با بیان اینکه از بلندای قله‌های استوار انقلاب اسلامی ایران، دو فریاد، دو نگاه و دو سلسله‌جنبان استقامت به گوش می‌رسد، گفت: صدای امام خمینی و ندای رهبر معظم انقلاب اسلامی، دو منبع بزرگ برای فهم حقیقت استقامت‌اند. در هندسه معرفتی این دو امام انقلاب، استقامت قرآنی یک فضیلت اخلاقی ایزوله و صرفاً فردی نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است.

نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی تصریح کرد: استقامت، جریانی دامنه‌دار است که از اعماق خودآگاهی توده‌ها سرچشمه می‌گیرد، در رگ‌های حیات جامعه جاری می‌شود و به جای محبوس ساختن مردم در پیله انفعال، انزوا و پذیرش ستم، همچون موتور محرک یک تکاپوی مستمر تاریخی عمل می‌کند؛ تکاپویی که از دل آوار‌های انحطاط برمی‌خیزد تا جامعه‌ای هم‌طراز رسالت و تمدنی استوار بر پایه‌های عدل و بیداری بنا کند.

وی با تأکید بر اینکه از نگاه امام خمینی و رهبر معظم انقلاب، قرآن «کتابنامه استقامت» است، ادامه داد: آنان معتقد بودند توده‌ها باید بتوانند ثمرات استقامت و شکوه ایستادگی را در آیینه زلال آیات الهی ببینند؛ باید آثار آن را نه در قالب مفاهیمی انتزاعی، بلکه در متن زندگی فردی و اجتماعی خود لمس کنند و نیروی برخاستن، ساختن و پیش رفتن را از همین کلمات جاودانه الهی وام بگیرند.

آیت‌الله مبلغی در ادامه، مهم‌ترین ثمرات استقامت از نگاه قرآن کریم را تبیین کرد و گفت: نخستین ثمره استقامت، گشایش راه‌ها و شکستن بن‌بست‌هاست. هرگاه جامعه‌ای بر راه حق استوار بماند و در برابر فشارها، تهدید‌ها و موانع تحمیلی سر فرود نیاورد، راه‌های بسته گشوده می‌شود و ظرفیت‌های نهفته آن شکوفا می‌گردد.

وی در همین زمینه به آیه شریفه «وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا» اشاره کرد و افزود: معنای این آیه آن است که اگر مردم بر راه حق پایداری کنند، خداوند آنان را از آبی سرشار و گوارا بهره‌مند می‌سازد؛ یعنی استقامت، منشأ گشایش، برکت و شکوفایی است.

وی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره برکات ایستادگی گفت: ایشان فرموده‌اند: «ایستادند، استقامت به خرج دادند، خدا برکت داد.» امام خمینی نیز همواره میان قیام و دوام، تلازم می‌دیدند و رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز همین نگاه را در تحلیل حرکت ملت‌ها، به‌ویژه ملت فلسطین، مطرح کرده‌اند.

آیت‌الله مبلغی افزود: رهبر معظم انقلاب درباره ملت فلسطین فرموده‌اند: «شما ببینید این ملت فلسطین که امروز این‌طور ایستاده است، همان ملت فلسطین پنجاه سال قبل است. آن روز ایستادگى نکرد، آن بلا‌ها سرش آمد؛ امروز ایستادگى مى‌کند و دشمن را قدم به قدم مجبور به عقب‌نشینى مى‌کند.»

وی دومین ثمره استقامت را تولد انسان صاحب کرامت و معنویت دانست و اظهار داشت: استقامت تنها جامعه را نمی‌سازد، بلکه انسان را نیز از نو متولد می‌کند. آن‌گاه که انسان آگاهانه اعلام می‌کند «پروردگار ما خداست» و بر این پیمان پای می‌فشارد، شخصیتی تازه در او شکل می‌گیرد؛ شخصیتی که از ترس‌ها و وابستگی‌ها فراتر می‌رود و به کرامت انسانی دست می‌یابد.

نماینده مجلس خبرگان رهبری در این بخش به آیه شریفه «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا...» اشاره کرد و گفت: نزول فرشتگان بر انسان‌های پایدار، اعلام شکوفایی انسانی است که بر قله کرامت و معنویت ایستاده است.

وی سومین اثر استقامت را دستیابی به آرامش، صلابت و امنیت درونی عنوان کرد و افزود: جامعه‌ای که بر حق استوار است، اسیر اضطراب آینده و زندانی حسرت گذشته نمی‌شود. استقامت، انسان را از دو دشمن بزرگ زندگی، یعنی ترس و اندوه، رها می‌سازد و به او آرامش، اعتماد و استواری می‌بخشد.

آیت‌الله مبلغی با استناد به تعبیر قرآنی «فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ» گفت: این همان آرامش برخاسته از کرامت است؛ آرامشی که نه از قدرت‌های بیرونی، بلکه از استواری در مسیر حق سرچشمه می‌گیرد.

وی در ادامه، چهارمین ثمره استقامت را تبدیل آن به یک رسالت اجتماعی دانست و تصریح کرد: استقامت در منطق قرآن، تجربه‌ای فردی و منزوی نیست. خداوند پیامبر اکرم را تنها به پایداری فرا نمی‌خواند، بلکه همراهان او را نیز در این مسئولیت شریک می‌سازد.

آیت‌الله مبلغی با اشاره به آیه شریفه «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَکَ» اظهار داشت: معنای این فرمان الهی آن است که استقامت، پروژه‌ای برای ساختن انسان تنها نیست، بلکه طرحی برای ساختن جامعه، امت و تمدن است.

وی در پایان تأکید کرد: بر اساس منطق قرآن و مکتب امامین انقلاب، کرامت بدون استقامت شکوفا نمی‌شود و عدالت بدون پایداری دست‌یافتنی نیست. استقامت، راه عبور امت اسلامی از انفعال به بیداری، از پراکندگی به اقتدار و از رنج تاریخی به آینده‌ای مبتنی بر عدالت و کرامت است.