ظرفیت صرفه‌جویی ۴.۳ میلیارد دلاری در ماه با اصلاح الگوی مصرف انرژی

بررسی یک الگوی جامع مدیریت مصرف نشان می‌دهد با اجرای مجموعه‌ای از راهکار‌های ساده در خانه و حمل‌ونقل، امکان صرفه‌جویی ماهانه تا ۴ میلیارد و ۳۷۷ میلیون دلار انرژی در کشور وجود دارد؛ ظرفیتی که می‌تواند معادل ساخت چند نیروگاه بزرگ، هزاران کیلومتر زیرساخت حمل‌ونقل و تأمین ماه‌ها واردات دارو منابع اقتصادی ایجاد کند.

به گزارش خبرگزاری آنا، افزایش شکاف میان تولید و مصرف انرژی در سال‌های اخیر، موضوع مدیریت تقاضا را به یکی از مهم‌ترین محور‌های سیاست‌گذاری انرژی در کشور تبدیل کرده است. در شرایطی که توسعه ظرفیت‌های تولید برق، گاز و سوخت نیازمند سرمایه‌گذاری‌های سنگین و زمان‌بر است، اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های خانگی و حمل‌ونقل به‌عنوان سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر برای کاهش ناترازی انرژی مطرح می‌شود. تحلیل داده‌های جامع مدیریت مصرف نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از مصرف انرژی کشور از طریق اقداماتی ساده، کم‌هزینه و عمدتاً رفتاری قابل کاهش است؛ اقداماتی که از استفاده حداکثری از نور طبیعی و تنظیم دمای آسایش در منازل گرفته تا مدیریت سفر‌های شهری و بهینه‌سازی مصرف سوخت در خودرو‌ها را دربرمی‌گیرد. بر اساس این برآوردها، مشارکت گسترده خانوار‌ها در اجرای این اقدامات می‌تواند در مقیاس ملی به صرفه‌جویی میلیارد‌ها دلار منابع انرژی در هر ماه منجر شود و نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری اقتصادی و انرژی کشور ایفا کند.

بررسی داده‌ها جامع مدیریت مصرف انرژی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از ناترازی حامل‌های انرژی در کشور، با مجموعه‌ای از اقدامات ساده، کم‌هزینه و عمدتاً رفتاری در سطح خانوار و حمل‌ونقل قابل کنترل است؛ اقداماتی که در صورت مشارکت گسترده اجتماعی، می‌تواند به صرفه‌جویی ماهانه میلیارد‌ها دلار منابع ارزی منجر شود و آثار اقتصادی آن در مقیاس ملی قابل توجه باشد.

این داده‌ها با تمرکز بر سه حوزه اصلی مصرف شامل برق و گاز در بخش خانگی، سوخت در حمل‌ونقل سبک و سنگین، و نیز اقدامات زیرساختی کم‌هزینه، نشان می‌دهد بسیاری از راهکار‌های مؤثر، نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین نیستند و با مدیریت مصرف توسط اعضای خانواده در خانه و رانندگان در بخش حمل‌ونقل قابل اجرا هستند.

در بخش برق خانگی، اقداماتی مانند استفاده حداکثری از نور طبیعی، خاموش کردن لامپ‌های اضافی، تنظیم دمای کولر گازی روی ۲۶ درجه یا استفاده از کولر آبی روی دور کند، به‌تنهایی می‌تواند بین ۱۰ تا ۳۰ درصد در مصرف برق صرفه‌جویی ایجاد کند. بر اساس محاسبات، تنها تنظیم دمای کولر می‌تواند به‌طور متوسط ماهانه حدود ۴۰ واحد انرژی صرفه‌جویی ایجاد کند که ارزشی معادل حدود ۱۰ دلار برای هر خانوار در ماه برآورد شده است. استفاده از سایبان برای پنجره‌های جنوبی، شرقی و غربی یا نصب پرده‌های ضخیم نیز بین ۵ تا ۱۵ درصد کاهش مصرف به همراه دارد. بهره‌گیری از لامپ‌های LED و سنسور‌های هوشمند در مشاعات ساختمان‌ها نیز اگرچه هزینه اندکی دارد، اما در مقیاس ملی می‌تواند تأثیر قابل ملاحظه‌ای بر کاهش بار شبکه در ساعات اوج مصرف بگذارد.

در حوزه گاز طبیعی، داده‌ها نشان می‌دهد کاهش دمای آسایش به ۱۸ درجه در زمستان به‌طور متوسط ۲۱ درصد کاهش مصرف ایجاد می‌کند و می‌تواند ماهانه تا ۴۲ واحد انرژی صرفه‌جویی به همراه داشته باشد. تمرکز گرمایش در یک یا چند اتاق کوچک و کاهش تعداد بخاری‌ها نیز به‌طور متوسط ۲۳ درصد صرفه‌جویی ایجاد می‌کند. اقداماتی مانند عایق‌بندی پنجره‌ها با نوار درزگیر، انسداد مسیر‌های هدررفت انرژی و نصب شیر‌های ترموستاتیک نیز بین ۱۰ تا ۳۰ درصد کاهش مصرف گاز به همراه دارد. این ارقام نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از ناترازی زمستانی گاز، با اصلاح الگوی مصرف در واحد‌های مسکونی قابل مدیریت است.

در بخش حمل‌ونقل، میانگین مصرف ماهانه سوخت یک خودرو ۱۳۰ واحد در نظر گرفته شده و راهکار‌های رفتاری مانند رانندگی یکنواخت و پرهیز از سرعت‌های بالای ۹۰ کیلومتر در ساعت، مدیریت سفر‌های غیرضروری، خاموش کردن موتور در توقف‌های بیش از دو دقیقه، استفاده از حمل‌ونقل عمومی و تنظیم باد لاستیک‌ها می‌تواند بین ۳ تا ۱۰ درصد در هر خودرو کاهش مصرف ایجاد کند. به‌طور متوسط، استفاده از حمل‌ونقل عمومی تا ۱۰ درصد کاهش مصرف و معادل ۱۳ واحد صرفه‌جویی ماهانه برای هر خودرو ایجاد می‌کند. در ناوگان سنگین نیز استفاده از بادشکن می‌تواند تا ۱۲ درصد مصرف نفت‌گاز را کاهش دهد.

جمع‌بندی این اقدامات در سناریو‌های مختلف مشارکت اجتماعی، ابعاد اقتصادی قابل توجهی را نشان می‌دهد. در صورتی که ۳۰ میلیون نفر با مشارکت حداکثری در اجرای این راهکار‌ها همراه شوند، ارزش صرفه‌جویی ماهانه انرژی به حدود یک میلیارد و ۶۱۵ میلیون دلار می‌رسد. در سناریوی مشارکت گسترده‌تر با پوشش ۶۰ میلیون نفر، این رقم به حدود ۲ میلیارد و ۷۶۲ میلیون دلار در ماه افزایش می‌یابد و در حالت مشارکت ۹۰ میلیونی، مجموع صرفه‌جویی ماهانه به حدود ۴ میلیارد و ۳۷۷ میلیون دلار می‌رسد.

بر اساس برآورد‌های ارائه‌شده، این میزان صرفه‌جویی معادل منابعی است که می‌تواند ماهانه هزینه ساخت چندین پروژه بزرگ ملی را تأمین کند؛ از جمله احداث تا چهار نیروگاه ۲۵۰۰ مگاواتی مشابه نیروگاه دماوند، احداث هزاران کیلومتر آزادراه یا خط ریلی دوخطه، تأمین ده‌ها ماه واردات دارو و حتی ایجاد ظرفیت خروج میلیون‌ها نفر از خط فقر در هر ماه. این ارقام نشان می‌دهد مدیریت مصرف انرژی صرفاً یک اقدام فنی یا اقتصادی نیست، بلکه ابزاری قدرتمند برای بازتخصیص منابع ملی به پروژه‌های توسعه‌ای و اجتماعی به شمار می‌رود.

نکته مهم آن است که صرفه‌جویی برق عمدتاً در سه ماه گرم سال و صرفه‌جویی گاز در سه ماه سرد سال محقق می‌شود و بنابراین برآورد‌های سالانه باید با لحاظ این محدودیت زمانی محاسبه شود. با این حال، حتی در بازه‌های سه‌ماهه نیز حجم منابع آزادشده بسیار قابل توجه است.

مدیریت تقاضا، به‌ویژه در بخش خانگی و حمل‌ونقل، سریع‌ترین، کم‌هزینه‌ترین و در دسترس‌ترین ابزار برای کاهش ناترازی انرژی در کشور است. در شرایطی که توسعه زیرساخت‌های تولید انرژی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان و زمان‌بر است، اصلاح رفتار مصرفی می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن، شکاف میان عرضه و تقاضا را کاهش دهد و میلیارد‌ها دلار منابع را برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت، رفاه اجتماعی و توسعه پایدار آزاد کند.

انتهای پیام/

ارسال نظر