تدوین نقشه عملیات ملی برای صیانت از میراث‌ فرهنگی ایران در شرایط بحران

آیین تجلیل از «نوروزبانان بی‌نوروز» بهار ۱۴۰۵ با تمرکز بر ارزیابی عملکرد حوزه میراث‌ فرهنگی در شرایط جنگ، ضرورت ارتقای تاب‌آوری بنا‌های تاریخی، تدوین سازوکار‌های عملیاتی مدیریت بحران و تقویت حفاظت از گنجینه‌های تاریخی کشور، در سالن فجر وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری آنا، آیین تجلیل از «نوروزبانان بی‌نوروز» بهار ۱۴۰۵، امروز شنبه دوم خردادماه، با حضور مدیران، فرماندهان و مسئولان حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در سالن فجر وزارت میراث‌فرهنگی برگزار شد.

در این مراسم، علی دارابی قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور، با توصیف کارکنان و حافظان میراث‌فرهنگی به‌عنوان «نوروزبانان بی‌نوروز»، اظهار کرد: فعالان این حوزه در ایام تعطیلات نوروزی، بی‌وقفه در خدمت مردم و صیانت از مواریث تاریخی کشور هستند و خط مقدم این مسئولیت، پایگاه‌های ملی و جهانی و بنا‌های تاریخی ایران به شمار می‌رود.

او با تقدیر از عملکرد یگان حفاظت میراث‌فرهنگی، نقش این مجموعه را در صیانت از هویت تاریخی کشور تعیین‌کننده دانست و گفت: حفاظت مؤثر از میراث‌فرهنگی، بدون آمادگی ساختاریافته برای مواجهه با بحران‌ها امکان‌پذیر نیست و تجربه جنگ اخیر، ضرورت بازتعریف سازوکار‌های عملیاتی در این حوزه را آشکار کرده است.

دارابی با تاکید بر ضرورت مستندسازی تجربیات بحران، تصریح کرد: درس‌های ناشی از جنگ نباید صرفاً در حافظه شفاهی مدیران و نیرو‌های اجرایی باقی بماند، بلکه لازم است گزارش‌های جامع آسیب‌شناسی، ارزیابی عملکرد و پیشنهاد‌های اجرایی برای بازسازی و ارتقای نظام حفاظت، تدوین و مبنای تصمیم‌سازی‌های آینده قرار گیرد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور همچنین از ضرورت تدوین «چک‌لیست عملیاتی ۲۰‌گانه مدیریت بحران» سخن گفت و افزود: اگرچه دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های متعددی در این حوزه وجود دارد، اما آنچه امروز اهمیت دارد، طراحی سازوکار‌های میدانی، اجرایی و زمان‌مند برای مواجهه با بحران است؛ سازوکاری که بتواند در کوتاه‌ترین زمان، فرآیند تصمیم‌گیری و اقدام را فعال کند.

او با اشاره به موقعیت ژئوپلیتیکی و ظرفیت‌های راهبردی ایران، خاطرنشان کرد: شرایط خاص منطقه‌ای و جایگاه استراتژیک کشور، ایجاب می‌کند نظام حفاظت از میراث‌فرهنگی به سطحی از آمادگی برسد که بتواند در شرایط پیچیده و بحرانی، از سرمایه‌های هویتی و تمدنی ایران صیانت کند.

دارابی در ادامه، حفاظت از اشیای تاریخی و مخازن موزه‌ای را از اولویت‌های اصلی وزارت میراث‌فرهنگی برشمرد و اعلام کرد: در جریان بحران اخیر، هیچ آسیبی به اموال تاریخی موجود در مخازن وارد نشد و بر همین اساس، صدور مجوز برای موزه‌های فاقد مخزن استاندارد ممنوع خواهد بود.

او همچنین با تاکید بر نقش میراث‌فرهنگی در تصویرسازی بین‌المللی از ایران، اظهار داشت: تجربه ورود و خروج هر گردشگر، بخشی از روایت جهانی ایران را شکل می‌دهد و کیفیت حفاظت و مدیریت میراث‌فرهنگی، تأثیر مستقیمی بر ادراک جهانی از هویت تاریخی کشور دارد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور در بخش دیگری از سخنان خود از امضای ۳۲ تفاهم‌نامه همکاری خبر داد و گفت: در تمامی اسناد همکاری، جایگاه یگان حفاظت به‌عنوان بازوی راهبردی صیانت از میراث‌فرهنگی به‌صورت مشخص تعریف شده است.

در ادامه این مراسم، فرهاد عزیزی مدیر امور پایگاه‌های میراث ملی و جهانی، با اشاره به برگزاری هفته میراث‌فرهنگی در شرایطی متفاوت و متاثر از تحولات اخیر، گفت: ایران در طول تاریخ بار‌ها با بحران‌ها و تهدید‌های پیچیده مواجه شده، اما همواره با اتکا به انسجام ملی و پایداری نیرو‌های متعهد، از این شرایط عبور کرده است.

او افزود: پیش از نوروز، برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای برای میزبانی از گردشگران و خدمات‌رسانی به مردم انجام شده بود، اما شرایط جنگی، ضرورت اتخاذ تدابیر حفاظتی و تمهیدات ویژه را اجتناب‌ناپذیر کرد.

سرهنگ احمدی فرمانده یگان حفاظت میراث‌فرهنگی نیز با تشریح اقدامات این مجموعه در جریان جنگ اخیر، گفت: برگزاری نشست‌های اضطراری، اعلام آماده‌باش، انتقال اموال تاریخی به مخازن امن، افزایش سطح پایش و سرکشی افسران و تشدید مراقبت از بناها، از مهم‌ترین اقداماتی بود که موجب کاهش حداکثری خسارت‌ها شد.

او همچنین از تشکیل کمیسیون پایش و جرایم میراث‌فرهنگی خبر داد و اظهار کرد: تحلیل مستمر آمار جرایم، اتخاذ تصمیم‌های حفاظتی متناسب با شرایط و اجرای گشت‌های مشترک، بخشی از رویکرد فعال یگان حفاظت در دوره بحران بوده است.

فرمانده یگان حفاظت میراث‌فرهنگی با تاکید بر ضرورت هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف این حوزه، تشکیل کارگروه مشترک میان پایگاه‌های حفاظتی و پایگاه‌های ثبت ملی و جهانی را یک ضرورت راهبردی دانست و افزود: تاکنون نزدیک به هفت هزار نفر از دوستداران میراث‌فرهنگی در سامانه‌های این مجموعه ثبت شده‌اند که می‌توانند به‌عنوان یک شبکه مردمی پشتیبان در شرایط بحران ایفای نقش کنند.

در بخش دیگری از این مراسم، محسن طوسی سرپرست اداره‌کل حفظ، احیا و مرمت بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی، ارتقای تاب‌آوری بنا‌های تاریخی را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر توصیف کرد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بهره‌گیری از تجربیات گذشته، تدوین دستورالعمل‌های کاربردی و توسعه ظرفیت‌های لجستیکی در حوزه حفاظت و مرمت هستیم.

او حفظ سرمایه انسانی و تقویت ظرفیت‌های ستادی را از مهم‌ترین الزامات مدیریت بحران در حوزه میراث‌فرهنگی عنوان کرد و افزود: حفاظت پایدار از میراث تمدنی ایران، نیازمند پیوند میان دانش تخصصی، آمادگی اجرایی و انسجام نهادی است؛ رویکردی که می‌تواند ضامن صیانت مؤثر از هویت تاریخی کشور در شرایط پیچیده آینده باشد.

انتهای پیام/

ارسال نظر