فناوری پایش هوشمند آب، هدررفت شبکه تهران را به زیر ۱۰ درصد رساند/ مطالعات شیرین‌سازی آب دریا آخرین راهکار تأمین آب پایتخت

در حالی که ابرچالش کم‌آبی، کلان‌شهرها را تهدید می‌کند، آخرین تحقیقات و اقدامات فنی در تهران حاکی از آن است پایش سالانه ۱۰ هزار کیلومتر از شبکه و بهسازی مستمر خطوط، میزان هدررفت واقعی آب در پایتخت را به کم‌تر از ۱۰ درصد کاهش داده است. این رقم که در سطح ملی شاخصی مطلوب محسوب می‌شود، با ادعاهای ۳۰ تا ۴۰ درصدی هدررفت که فاقد بنیاد فنی است، در تضاد کامل قرار دارد. هم‌زمان، توسعه فناوری‌های بازچرخانی آب در ۳۵ تصفیه‌خانه فعال استان، ظرفیت تولید ۵۰۰ میلیون مترمکعب پساب را فراهم کرده است. در همین حال، طرح‌های پژوهشی شیرین‌سازی آب دریا با هزینه حدود ۲ یورو به ازای هر مترمکعب، به‌عنوان نقشه راه مطالعاتی برای روز مبادا در دستور کار قرار گرفته است؛ اما مسؤولان تأکید دارند با تداوم راهکارهای نوین مدیریت مصرف و نوسازی شبکه، پایتخت هرگز به این گزینه پرهزینه نخواهد رسید.

گروه اقتصادی خبرگزاری آنا، بهنام بخشی، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران - در شرایطی که کاهش منابع آبی و افزایش مصرف، مدیریت منابع آب در کلان‌شهر‌ها را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیرساختی تبدیل کرده است، بررسی وضعیت شبکه توزیع و انتقال آب تهران نشان می‌دهد که مدیریت این سامانه گسترده نیازمند پایش مستمر، نوسازی زیرساخت‌ها و بهره‌گیری از راهکار‌های نوین در حوزه بازچرخانی آب است. در چنین شرایطی، برخی آمار‌ها درباره هدررفت آب در پایتخت نیز مورد توجه افکار عمومی قرار گرفته؛ موضوعی که به گفته مسئولان شرکت آب و فاضلاب استان تهران، فاصله قابل توجهی با واقعیت‌های فنی شبکه دارد.

تهران دارای حدود ۱۸ هزار کیلومتر شبکه توزیع و چهار هزار کیلومتر خطوط انتقال آب است؛ شبکه‌ای عظیم که مدیریت، نگهداری و پایش آن از منظر فنی و عملیاتی بسیار پیچیده و پرهزینه محسوب می‌شود. برخی ادعا‌ها مبنی بر هدررفت ۳۰ تا ۴۰ درصدی آب در تهران با واقعیت‌های موجود همخوانی ندارد، چرا که در صورت وقوع چنین میزان اتلافی، آثار آن در سطح شهر به شکل فرونشست‌های گسترده یا ایجاد گودال‌های متعدد نمایان می‌شد.

طی سال گذشته با اجرای مجموعه‌ای از اقدامات فنی از جمله پایش گسترده خطوط، نوسازی بخش‌هایی از شبکه و تقویت برنامه‌های مدیریتی، میزان هدررفت واقعی آب در شبکه تهران به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته است؛ رقمی که در مقایسه با بسیاری از شهر‌های کشور در زمره شاخص‌های مطلوب ارزیابی می‌شود. در همین راستا، سالانه حدود ۱۰ هزار کیلومتر از خطوط انتقال و توزیع آب در تهران مورد پایش قرار می‌گیرد و چند هزار کیلومتر از شبکه نیز بهسازی یا بازسازی می‌شود تا پایداری تأمین آب افزایش یابد.

در کنار مدیریت شبکه توزیع، توسعه بازچرخانی آب و استفاده از پساب نیز به عنوان یکی از راهکار‌های مهم مدیریت منابع آبی در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، با توسعه تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در استان تهران، اکنون حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تولید پساب ایجاد شده است. حدود نیمی از آب مصرفی شهروندان پس از تصفیه قابلیت بازچرخانی دارد و از این پساب در حوزه‌هایی مانند صنعت، آبیاری فضای سبز شهری و برخی فعالیت‌های کشاورزی استفاده می‌شود؛ در عین حال تأکید شده است که هیچ برنامه‌ای برای استفاده از پساب در تأمین آب شرب وجود ندارد. در این زمینه همکاری شهرداری تهران در بهره‌گیری از پساب برای آبیاری فضای سبز نیز نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آب شرب داشته است.

توسعه شبکه جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب نیز یکی دیگر از محور‌های اصلی مدیریت منابع آب در پایتخت به شمار می‌رود. اکنون حدود ۹۰ درصد شهر تهران تحت پوشش شبکه فاضلاب قرار دارد و ۳۵ تصفیه‌خانه فعال در سطح استان در حال بهره‌برداری است. علاوه بر این، حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت جدید برای توسعه تصفیه‌خانه‌ها در دستور کار قرار گرفته که بخشی از آن در سال آینده به بهره‌برداری خواهد رسید.

در حوزه سرمایه‌گذاری نیز طرح‌های متعددی برای توسعه زیرساخت‌های آب و فاضلاب در حال اجراست. طبق اعلام مسئولان این شرکت، سال گذشته بیش از ۶ هزار و ۸۳۶ میلیارد تومان در قالب ۲۵ پروژه در بخش آب و فاضلاب تهران سرمایه‌گذاری شده است؛ پروژه‌هایی که با هدف افزایش تاب‌آوری شبکه، ارتقای کیفیت خدمات و بهبود مدیریت منابع آبی اجرا شده‌اند.

در عین حال، برخی گمانه‌زنی‌ها درباره انتقال آب از دریا به تهران نیز مطرح شده است. این طرح هنوز در مرحله مطالعاتی قرار دارد و به عنوان راهکار نهایی برای تأمین آب پایتخت تصویب نشده است. هزینه شیرین‌سازی و انتقال هر مترمکعب آب از دریا حدود دو یورو برآورد می‌شود و امید می‌رود شرایط منابع آبی کشور به گونه‌ای مدیریت شود که تهران هرگز به چنین گزینه پرهزینه‌ای برای تأمین آب شرب نیاز پیدا نکند.

با وجود چالش‌های منابع آبی، مسئولان شرکت آب و فاضلاب استان تهران تأکید کرده‌اند که در شرایط فعلی برنامه‌ای برای جیره‌بندی یا نوبت‌بندی آب در پایتخت وجود ندارد. با همراهی شهروندان در مدیریت مصرف و استمرار اقدامات فنی در شبکه، تأمین آب شهر در وضعیت پایدار قرار دارد و در صورت هرگونه تغییر در شرایط، اطلاع‌رسانی لازم پیش از اجرای اقدامات احتمالی انجام خواهد شد.

انتهای پیام/

ارسال نظر