تشریح انواع راه‌های مواجهه با امور گوناگون در زندگی

پژوهشگر روانشناس و مشاور مرکز مشاوره امین دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس در یادداشتی نوشت:

به گزارش خبرگزاری آنا، دکتر محمد حسین حاجی نصراله پزشک روانشناس مرکز مشاوره امین دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس در تشریح راه‌های مواجهه صحیح با ترس از جهت علم روانشناسی در یاداشتی نوشت:

وقتی ترس ما را محاصره می‌کند منظورم از ترس زمان‌هایی است که انسان احساس می‌کند خطر به او نزدیک است و قرار است او را نابود کند در این موقع سه نوع واکنش (response) یا اتفاق برای انسان پیش می‌آید و به بیان دیگر سه نوع انتخاب بیشتر ندارد یا ترکیبی از این سه نوع عکس العمل را خواهد داشت:

۱. قفل کردن یا قفل شدن (Freeze)

۲. فرار کردن و دور شدن (Run away)

۳. حمله کردن (Attack) منظور از حمله این نیست که حتما حمله فیزیکی کنیم. حمله می‌تواند لغتی یا ایده‌ای یا ذهنی یا تعریفی خطاب به خودمان یا دیگران باشد یعنی به ذهن و فیزیک خودمان یا به ذهن و فیزیک دیگران.

حال این سه مورد را توضحی می‌دهیم:

۱. قفل شدن یا فیریز شدن، می‌تواند اینگونه باشد که تو حرفی را که میخواهی نزنی، یا کاری را که میخواهی انجام ندهی، یا توجهی که باید بکنی و نکنی، در همه این حالات شما در روش قفل شدن (freezing) قرار می‌گیری و هر کدام از این کار‌ها یک سری عواقب دارند، و عواقب در اینجا نه بد هستند نه خوب. عواقب اتفاقاتی هستند که بعد از عمل ما اتفاق می‌افتد یا بعد از حرکت ما اتفاق میافتد. منظور واکنش‌هایی (reaction) هستندکه بعد از رفتار ما (action) اتفاق می‌افتد.

۲. فرار کردن (Run away)، مثلا نمی‌روی دوستان را ببینی، یا می‌روی سراغ دوستان دیگر، یا حواست را به چیز‌های دیگر پرت می‌کنی، یا می‌روی کلاس، یا مهاجرت می‌کنی، یا می‌روی درس می‌خوانی، این مدل انتخاب‌ها یعنی فرار (run away). اینجا فرار کردن نه بد حساب می‌شود نه خوب، تکرار می‌کنم، فقط یک انتخاب هست که دارد توسط ما انجام می‌شود حالا چه آگاهانه چه ناآگاهانه، به عبارت دیگر خودآگاه یا ناخودآگاه. همه این کار‌ها عواقب دارد نسبت به موقعیتی که در آن هستیم، برای برخی خوب و برای بعضی بد. بدِ یعنی به بقای ما کمک نمی‌کند، خوب یعنی به بقای ما کمک می‌کند.

 خطا هم در نظر می‌گیریم که باید از چند زاویه چیز‌هایی که داریم درک می‌کنیم چک کنیم و مطمئن شویم که درک ما دقیقا دارد درست انجام می‌شود.

۳.. حمله کردن (Attack) این مورد جالب است. منظور این نیست حتما باید حمله فیزیکی باشد، یا حتما باید دعوا باشد، گاهی جدی شدن در یک موضوع می‌تواند معنی حمله بدهد، گاهی دفاع کردن می‌تواند حمله باشد، گاهی حمایت کردن می‌تواند حمله باشد، گاهی حرف زدن می‌تواند حمله باشد، گاهی پذیرفتن می‌تواند حمله باشد، چه پذیرش از سمت خودت باشد چه نفر دیگر. حمله می‌توناند به تعریفاتِ ذهنی خودمان باشد، حمله به افکار خودمان یا دیگران، حمله به باور‌های خودمان یا دیگران.

ما می‌توانیم با شک کردن به ذهن و تعریف‌های موجود در آن، به ذهنمان حمله کنیم و ذهنمان را ویرایش کنیم یا تعریفی اضافه کنیم برای بقای بهتر یا متفاوت‌تر (چه بد چه خوب و چه زاویه سوم یا تعریف سوم) و اینها را می‌توانیم به سایر افراد هم یاد دهیم (در صورت درک شدنِ کمک یا در خواستِ تغییر از دیگران) البته اول از خودمان باید شروع کنیم و از درون خودمان پدیدارش کنیم وقتی درون خودمان – از آن موضوع درکمان کامل شد یا لمسش کردیم می‌توانیم اطلاعات را با بقیه هم به اشتراک بگذاریم.

تمام باورهامون تعریف هستند (یا الگو هستند)؛ تعریف = الگو = باور که از گذشته تا الان به ما رسیدِ و نباید فراموش کنیم که تعریف‌ها یا باور‌ها را می‌شود ویرایش (Edit) کرد و درون ذهن به تعریف = باور الگو‌های جدیدی اضافه کرد و این کار بد نیست، یا نباید بد تلقی شود. ما همیشه می‌توانیم جدید و متفاوت باشیم یا تعریفات کاربردی‌تر را انتخاب کنیم و این اشتباه یا غلط نیست، یک زاویه سوم یا تعریف سوم هست.

بازی کردن با این ۳ تا واکنش (response) که باهم خواندیماز نظر ذهنی شما را انعطاف پذیرتر می‌کند و وقتی شما بتوانید منعطف‌تر باشید کمتر صدمه می‌خورید. کسانی که زندگی خود را با ۲ واکنش یا یکنوع واکنش (response) جلو می‌برند از آن کسانی که با ۳ نوع واکنش بازی می‌کنند عقب‌تر هستند یا پیشرفت کندتری دارند، بحث ما از نظر ذهنی است.

جمع بندی: کلِ محور زندگی ما بین این ۳ تا واکنش (response) می‌چرخد یا ترکیبی از این ۳ تا. ما با هم عواقب ترس را بررسی کردیم، شاید از خود ترس و دلیل ترس که درونمان اتفاق می‌افتد چیزی ندانیم، اما عواقبش و رفتار‌های بعدش را می‌توانیم در دستایمان بگیریم و با آنها بازی کنیم. منظور از بازی، تنظیم امور و بالانس کردن است یا ثبات پدیدار کردن یا قابل پیش بینی کردنِ محیط هم برای خودمان و هم برای آدم‌های اطرافمان.

انتهای پیام/

ارسال نظر