از کنترل سموم غذایی تا توسعه معادن؛ گستره اثرگذاری یک مرکز تحقیقاتی بر زندگی مردم

محمد مهدی فروغی، عضو هیأت علمی تمام‌وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهید حاج قاسم سلیمانی در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا به تشریح فعالیت‌ها و دستاورد‌های مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان کرمان پرداخت.

وی اظهار کرد: مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان کرمان از سال ۱۳۹۸ در کنار مرکز تحقیقاتی صنعتی و معدنی و همچنین مرکز آلاینده‌های مواد غذایی و بهداشتی فعالیت خود را آغاز کرده است.

فروغي افزود: این هم‌افزایی میان مراکز تحقیقاتی مختلف، زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌های پژوهشی و کاربردی در حوزه‌های سلامت، صنعت و معدن شده است.

اخذ مجوز مرجعیت غذا و دارو و نقش‌آفرینی در سلامت جامعه

این عضو هیأت علمی با اشاره به دستاورد‌های مهم این مرکز تصریح کرد: در سال‌های اخیر موفق به اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به‌عنوان آزمایشگاه مرجع غذا و دارو شدیم.

فروغي ادامه داد: در این راستا، بررسی و تعیین میزان آلاینده‌ها و سموم باقی‌مانده در مواد غذایی و بهداشتی برای واردات و صادرات این محصولات انجام می‌شود که نقش مهمی در تضمین سلامت جامعه و ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی دارد.

ورود به حوزه صنعت و معدن با ایجاد پلتفرم گوهرسنگ

وی با بیان اینکه توسعه خدمات به حوزه صنعت و معدن از برنامه‌های جدی این مرکز بوده است، گفت: ایجاد پلتفرم تأمین، توزیع و اکتشاف گوهرسنگ‌ها در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: همچنین فعالیت‌های این مرکز در زمینه تعیین نوع گوهرسنگ‌ها، ارائه خدمات آزمایشگاهی معدنی و صنعتی و اجرای پروژه‌های ژئومتالورژی گسترش یافته است.

چالش ارتباط دانشگاه و صنعت و ضرورت پروژه‌های مشترک

استاد دانشگاه آزاد اسلامی یکی از مشکلات اصلی را فاصله میان نتایج تحقیقاتی دانشگاه‌ها و نیاز‌های واقعی جامعه و بازار دانست و گفت: نبود ارتباط مؤثر و جریان اطلاعات میان مراکز تحقیقاتی و صنایع از موانع جدی در این مسیر است.

فروغي تأکید کرد: تعریف و اجرای پروژه‌های مشترک میان دانشگاه‌ها، صنایع و معادن از طریق مراکز تحقیقاتی می‌تواند نقش بسیار مؤثری در حل این مشکل ایفا کند.

اجرای پروژه‌های ژئومتالورژی در صنایع مس کشور

وی در ادامه به نمونه‌ای از همکاری‌های موفق اشاره کرد و گفت: اجرای پروژه‌های ژئومتالورژی با مشارکت مرکز تحقیقات صنعتی و معدنی واحد شهید حاج قاسم سلیمانی و مجتمع مس سرچشمه و مجتمع مس درآلو از جمله اقدامات مهم این مرکز است.

وی افزود: این پروژه‌ها نشان‌دهنده ورود جدی مراکز دانشگاهی به فعالیت‌های پژوهشی صنعت‌محور است.

این استاد دانشگاه با اشاره به تعاملات گسترده با صنعت تصریح کرد: همکاری با شرکت ملی صنایع مس ایران و صندوق بازنشستگی صنایع مس، بستر مناسبی برای توسعه فعالیت‌های کاربردی فراهم کرده است.

وی ادامه داد: اساتید دانشگاهی فعال در مراکز تحقیقاتی می‌توانند نقش مهمی در انتقال دانش و فناوری به صنایع مختلف ایفا کنند.

فروغی با اشاره به ظرفیت‌های استان کرمان در حوزه معدن و صنعت گفت: دو برنامه کلان در مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان کرمان دنبال می‌شود.

وی توضیح داد: نخست، ایجاد پلتفرم تأمین، اکتشاف و توزیع گوهرسنگ‌ها با همکاری مراکز آزمایشگاهی معتبر بین‌المللی و دوم، بهبود فرآیند‌های متالورژیکی و معدنی با استفاده از فناوری‌های نوین ژئومتالورژی است.

افزایش تولید و صرفه‌جویی اقتصادی با اجرای پروژه‌های پژوهشی

وی با اشاره به پروژه‌های در حال اجرا اظهار کرد: در حال حاضر دو پروژه ژئومتالورژی در مجتمع مس سرچشمه و مجتمع مس درآلو در حال اجراست.

وی افزود: بر اساس پیش‌بینی‌ها، اجرای این پروژه‌ها می‌تواند موجب بهبود فرآیند‌های تولید مس و افزایش تولید خالص بین ۵ تا ۱۵ درصد شود.

فروغي تأکید کرد: این میزان افزایش بهره‌وری می‌تواند منجر به صرفه‌جویی میلیارد‌ها دلاری در طول یک سال برای صنایع کشور شود.

این عضو هیأت علمی در پایان به مهم‌ترین موانع پیش‌روی این مراکز اشاره کرد و گفت: نوسانات شدید نرخ ارز و تحریم‌ها از جمله عوامل مؤثر بر کاهش کارایی مراکز آزمایشگاهی و تحقیقاتی است.

وی افزود: این شرایط علاوه بر فشار اقتصادی، تأثیرات منفی روانی نیز بر پژوهشگران دارد.

وی همچنین عدم اعتماد برخی صنایع به توانمندی‌های داخلی را از دیگر چالش‌ها دانست و خاطرنشان کرد: برای تقویت این مراکز باید از ایجاد مراکز موازی در صنایع جلوگیری شود و به جای آن، صنایع از ظرفیت‌های موجود در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی استفاده کنند.

مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی استان کرمان با تمرکز بر توسعه خدمات سلامت‌محور، ورود به حوزه‌های صنعتی و معدنی و اجرای پروژه‌های کلان پژوهشی، گام‌های مؤثری در مسیر پیوند علم با صنعت و ارتقای بهره‌وری اقتصادی کشور برداشته است.