کرامت انسانی در سیره امام رضا(ع) اصلی که حتی در قرارداد‌های مالی هم باید رعایت شود

حجت‌الاسلام کریم محمدی، کارشناس فقه اموال و عقود در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آنا با اشاره به دهه کرامت و میلاد امام رضا (ع) بیان داشت: یکی از نکات مهم در سیره آن حضرت (ع)، توجه جدی به «کرامت و احترام انسان‌ها» است؛ اصلی که در بسیاری از احکام اسلامی و حتی در قرارداد‌های مالی نیز تأثیر دارد.

احترام به انسان در سیره امام رضا (ع)

وی با اشاره به رفتار امام رضا (ع) با مردم افزود: در روایات نقل شده است که امام رضا (ع) با همه افراد با احترام برخورد می‌کردند؛ چه خادم، چه مهمان و چه افراد عادی جامعه. حتی نقل شده است که وقتی سفره غذا پهن می‌شد، حضرت (ع) اجازه نمی‌دادند خادمان جداگانه غذا بخورند و آن‌ها را کنار خود می‌نشاندند.

حجت‌الاسلام محمدی ابراز داشت: این رفتار‌ها نشان می‌دهد که در نگاه اهل‌ بیت (ع)، انسان دارای ارزش و کرامت است و نباید با او رفتار تحقیرآمیز شود.

کرامت انسانی در نگاه اسلام

وی ادامه داد: قرآن هم به این موضوع اشاره کرده و می‌فرماید: «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَم»؛ یعنی خداوند به انسان کرامت داده است. به همین دلیل در اسلام، توهین به دیگران، تحقیر انسان‌ها و پایمال کردن حقوق آن‌ها نکوهش شده است.

این پژوهشگر فقه با تأکید بر اینکه این نگاه حتی در قوانین و احکام اسلامی هم اثر گذاشته است، اظهار داشت: شاید در نگاه اول تصور شود که کرامت انسانی فقط در اخلاق مطرح است، اما در واقع بسیاری از قواعد مربوط به قرارداد‌ها هم بر همین اساس شکل گرفته است.

رعایت کرامت هنگام اختلاف در قرارداد

وی گفت: به طور نمونه قرارداد نباید با زور و اجبار انجام شود یا فریب دادن طرف مقابل در معامله جایز نیست. همچنین قراردادی که باعث تحقیر انسان شود، اعتبار ندارد.

حجت‌الاسلام محمدی تصریح کرد:‌ این‌ها همه به این دلیل است که در اسلام «انسان» تنها یک ابزار یا کالا نیست، بلکه دارای احترام و ارزش است.

وی درباره اختلافات قراردادی نیز افزود: گاهی میان طرفین قرارداد اختلاف پیش می‌آید. در چنین مواردی، قاضی هنگام تفسیر قرارداد باید به عدالت و کرامت انسان‌ها توجه کند تا حقی از کسی ضایع نشود. به گونه‌ای که این نگاه باعث می‌شود از طرف ضعیف‌تر حمایت شود و قرارداد‌ها به شکلی اجرا شوند که به کسی ظلم نشود.

پیام سیره رضوی برای زندگی امروز

این کارشناس فقه اموال در پایان خاطرنشان کرد:  اگر نگاه امام رضا (ع) به کرامت انسان در جامعه جدی گرفته شود، بسیاری از روابط اجتماعی و اقتصادی اصلاح می‌شود. وقتی انسان‌ها به ارزش یکدیگر احترام بگذارند، هم روابط سالم‌تر می‌شود و هم قرارداد‌ها عادلانه‌تر خواهد بود.

انتهای پیام/