بازسازی اقتصادی بدون مشارکت مردم ممکن نیست؛ تجربه آلمان و ژاپن الگوی موفق جهان پس از جنگ 

به گزارش خبرگزاری آنا، سومین جلسه از سلسله کارگاه‌های آموزشی اقتصاد مقاومتی امروز چهارشنبه به همت بسیج کارکنان و دفتر توانمندسازی دانشگاه آزاد اسلامی یزد و با حضور جمعی از استادان و کارکنان این دانشگاه برگزار شد. 

عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی یزد و عضو انجمن اقتصاددانان ایران در این کارگاه گفت: کشور‌های موفق در بازسازی پس از جنگ، مانند آلمان و ژاپن، تنها با تکیه بر مشارکت مردم توانستند اقتصاد خود را احیا کنند و ایران نیز برای بازسازی اقتصادی نیازمند اصلاح نهادی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های انسانی است. 

عباس علوی‌راد با بررسی تجربه کشور‌های مختلف در بازسازی پس از جنگ، به تشریح الزامات بازسازی اقتصادی در ایران پرداخت.

وی با اشاره به تجربه جهانی بازسازی پس از جنگ بیان کرد: در دنیا سه تجربه مهم در این زمینه وجود دارد؛ دو تجربه موفق متعلق به آلمان و ژاپن و یک تجربه ناموفق مربوط به کشور بریتانیاست. مقایسه این کشور‌ها نشان می‌دهد که ساختار حکومت و نحوه تعامل آن با مردم نقشی تعیین‌کننده در موفقیت یا شکست بازسازی دارد.

عضو انجمن اقتصاددانان ایران با تأکید بر تفاوت ساختار حکمرانی کشور‌ها افزود: وقتی به ژاپن پس از جنگ جهانی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که ژاپنی‌ها بازرگانی خارجی جهان را در دهه ۱۹۹۰ میلادی تسخیر می‌کنند. همین‌طور اتحادیه اروپا بدون آلمان حرف زیادی برای گفتن در اقتصاد جهانی ندارد. قدرت و شکوه اروپا مدیون توان صنعتی آلمان است؛ کشوری که پس از جنگ جهانی دوم توانست بزرگ‌ترین تولیدکننده ماشین‌آلات سنگین مانند دستگاه‌های CNC شود.

عضو انجمن اقتصاددان ایران رمز موفقیت این کشور‌ها را مشارکت مردم دانست و گفت: هیچ بازسازیی در جهان بدون مشارکت مردم به نتیجه نرسیده است. ما در ایران از نظر قوانین و بستر‌های حقوقی مشکلی نداریم؛ اما بازسازی دو پارامتر مهم دارد: سرعت بازسازی و کیفیت بازسازی. هر دو موضوع به این بستگی دارد که تا چه حد به ظرفیت‌های مشارکت جمعی در کشور تکیه شود.

وی با اشاره به توان صنعتی کشور گفت: نمونه‌های داخلی مانند فولاد مبارکه و صنایع قدرتمند استان یزد نشان می‌دهد که ظرفیت‌های کشور چشمگیر است و حتی در شرایط سخت نیز توان خلق فرصت وجود دارد. اما تبعات جنگ یا بحران اقتصادی بدون برنامه‌ریزی علمی و مشارکت اجتماعی می‌تواند مضر باشد.

عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی یزد تبیین کرد: اگر سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی را بررسی کنیم، در همه بند‌ها بر نقش مردم تأکید شده است. آلمان و ژاپن نیز با تکیه بر مردم و سرمایه اجتماعی توانستند مسیر توسعه را طی کنند. در ایران هم اگر بخواهیم محتاطانه صحبت کنیم، تجربه‌های گذشته مانند دوران حزب محافظه‌کارِ بریتانیا نشان می‌دهد که عدم مشارکت مردمی نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.

علوی‌راد با اشاره به جوان‌بودن جمعیت ایران گفت: ایران یکی از جوان‌ترین کشور‌های دنیاست، اما بازسازی اقتصاد تنها با اتکا به دولت ممکن نیست. باید مشارکت مردم را جدی بگیریم و از منابع انسانی و مالی جامعه برای بازسازی بهره ببریم.

معاون دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد تأکید کرد: مشارکت مردم فقط مسئله مالی نیست؛ مهم‌تر از منابع مالی، حضور، اعتماد و نقش‌آفرینی اجتماعی مردم است. برای آینده مسیر سختی در پیش داریم و اولین گام، اصلاح نهادی و ارتقای کیفیت ساختار‌های اجرایی کشور است.

علوی‌راد با انتقاد از برخی مشکلات ساختاری عنوان کرد: در ساختار دولتی با مشکلاتی روبه‌رو هستیم. بعضی مدیران میانی خود را مالک و صاحب منصب می‌دانند. با چنین ذهنیتی امکان بازسازی واقعی وجود ندارد. اگر قصد داریم بازسازی اقتصادی را آغاز کنیم، باید از اصلاح نهاد‌ها شروع کنیم و اجازه دهیم مشارکت مردم در همه سطوح شکل بگیرد.