سخنان وزیر خارجه انگلیس درباره تنگه هرمز و پاسخ حقوقی ایران به ادعاهای مطرح‌شده

همزمان با نزدیک شدن پایان آتش‌بس، وزیر خارجه انگلیس این مقطع را «لحظه‌ای حساس در دیپلماسی» توصیف کرد و درباره پیامدهای وضعیت تنگه هرمز هشدار داد؛ در حالی که ایران با استناد به مبانی حقوق بین‌الملل موضع متفاوتی نسبت به رژیم حقوقی این گذرگاه دارد.

به گزارش خبرگزاری آنا، ایووت کوپر، وزیر خارجه انگلیس، با اشاره به نزدیک شدن موعد پایان آتش‌بس، این مرحله را «لحظه‌ای حساس و سرنوشت‌ساز در عرصه دیپلماسی» خواند. وی اظهار داشت که اگرچه گفت‌و‌گو‌های بیشتر برای دستیابی به یک راه‌حل پایدار قابل استقبال است، اما این روند باید به تنگه هرمی «بدون عوارض» منتهی شود.

کوپر همچنین ادعا کرد که شکل‌گیری «الگوی نادرست» در این زمینه می‌تواند نه‌تنها بر اقتصاد جهانی، بلکه بر امنیت بین‌المللی نیز اثر بگذارد.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که به‌گفته منابع رسمی ایران، جمهوری اسلامی اساساً عضو کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریا‌ها نیست و خود را ملزم به ترتیباتی مانند «عبور ترانزیتی» در تنگه‌ها نمی‌داند. ایران هنگام امضای این کنوانسیون نیز با صدور بیانیه تفسیری اعلام کرده بود که مقررات آن تنها برای دولت‌های عضو الزام‌آور است و تهران تعهدی نسبت به برخی مفاد از جمله رژیم عبور ترانزیتی ندارد.

بر همین مبنا، رویکرد حقوقی ایران در قبال تنگه‌ها بر اساس مفهوم «عبور بی‌ضرر» مندرج در کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو تعریف می‌شود؛ کنوانسیونی که ایران از اعضای آن به شمار می‌رود. طبق این چارچوب، کشتی‌ها می‌توانند از آب‌های سرزمینی عبور کنند، اما این عبور نباید امنیت، نظم یا منافع دولت ساحلی را مخدوش سازد. در صورت نقض این شرایط، دولت ساحلی مجاز است اقدامات لازم را برای جلوگیری از تهدید اتخاذ کند. ایران اعلام می‌کند که اقدامات مرتبط با مدیریت عبور و مرور در تنگه هرمز نیز در همین چارچوب انجام می‌شود.

به گفته مقامات ایرانی، هزینه‌های مطرح‌شده در طرح پیشنهادی برای مدیریت تنگه هرمز به‌عنوان «عوارض عبور» تعریف نشده، بلکه به خدماتی نظیر تأمین ایمنی و امنیت دریانوردی، نظارت زیست‌محیطی و در صورت لزوم عملیات امداد و نجات مربوط است.

از نگاه ایران، بخشی از مواضع اخیر اتحادیه اروپا و برخی دولت‌های غربی که اقدامات تهران را «نقض حقوق بین‌الملل» توصیف می‌کنند، بر پایه نادیده گرفتن اختلافات حقوقی موجود و ارائه تفاسیر یک‌سویه از قواعد مربوط به تنگه‌های بین‌المللی شکل گرفته است.

انتهای پیام/

ارسال نظر