امام صادق(ع) مسیر حکمرانی دانش را در تمدن اسلامی ترسیم می‌کند

حجت‌الاسلام حسین سلیمی، کارشناس فقه سیاسی در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آنا با اشاره به جایگاه تنظیم‌گری در نظام حکمرانی اسلامی بیان داشت: اقدام امام صادق (ع) در شکل‌دهی به یک نظام علمی سازمان‌یافته، نمونه‌ای برجسته از تنظیم‌گری در عرصه دانش دینی و هدایت معرفتی جامعه اسلامی است.

تنظیم‌گری؛ یکی از ارکان اصلی حکمرانی

وی با بیان اینکه حکمرانی مجموعه‌ای از سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری، راهبری، تصدی‌گری، نظارت و اثرسنجی با مشارکت حداکثری مردم است، گفت: در این میان تنظیم‌گری یکی از ارکان اصلی حکمرانی به شمار می‌رود که فرایند‌هایی مانند قانون‌گذاری، ساختارسازی، تقسیم مسئولیت، نظارت، داوری و حل منازعات را در بر می‌گیرد.

حجت‌الاسلام سلیمی ابراز داشت: ابزار‌های تنظیم‌گری نیز شامل مقررات‌گذاری، ساختارسازی و همچنین داوری و حل اختلافات است که در حکمرانی نوین با رویکرد تسهیل‌گری و هوشمندسازی دنبال می‌شود.

دانشگاه جعفری؛ نمونه‌ای از تنظیم‌گری علمی

وی با اشاره به سیره علمی امام صادق (ع) ادامه داد: یکی از نمونه‌های روشن تنظیم‌گری در سیره اهل‌بیت (ع)، اقدام امام صادق (ع) در تأسیس یک نظام علمی سازمان‌یافته و هدفمند در قالب دانشگاه بزرگ جعفری است.

این کارشناس فقه سیاسی تصریح کرد: امام صادق (ع) با بهره‌گیری از شرایط سیاسی دوران خود و با تشخیص نیاز‌های اجتماعی و معرفتی جامعه اسلامی، فرایند تعلیم و تربیت را ساماندهی کردند و ساختاری علمی پدید آوردند که در آن آموزش بر پایه تربیت دینی و عقلانی استوار بود.

تربیت شاگردان و ساماندهی انتقال دانش

وی گفت: این نهاد علمی تنها به تولید و ترویج دانش در حوزه‌های عقلی و نقلی محدود نبود، بلکه با تربیت شاگردان برجسته‌ای همچون هشام‌بن‌حکم و محمدبن‌مسلم، سازوکار انتقال و اشاعه معرفت دینی را نیز تنظیم و مدیریت می‌کرد.

حجت‌الاسلام سلیمی تصریح کرد: در واقع امام صادق (ع) با تعیین چارچوب‌های معرفتی، معیار‌های اجتهادی و اولویت‌های دانشی، مسیر حرکت نظام علمی را به سمت اهداف شریعت هدایت کردند.

الگوی تنظیم‌گری نرم‌افزاری در حکمرانی اسلامی

وی افزود: عملکرد امام صادق (ع) نوعی تنظیم‌گری در عرصه دانش دینی محسوب می‌شود؛ چرا که ایشان بدون استفاده از ابزار‌های الزام‌آور حکومتی، توانستند ساختار‌های دانشی جامعه را جهت‌دهی کنند.

این کارشناس فقه سیاسی خاطرنشان کرد: این شیوه را می‌توان الگویی از «تنظیم‌گری نرم‌افزاری» در حکمرانی اسلامی دانست؛ الگویی که در آن هدایت جامعه از مسیر ساماندهی معرفت و نظام علمی صورت می‌گیرد.

انتهای پیام/