زیرساختهای حیاتی ایران در مدار پایداری؛ برق، آب و پالایشگاهها خط مقدم تابآوری کشور
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا، همزمان با افزایش فشارهای سیاسی و امنیتی علیه ایران، تهدیدهایی نیز درباره هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی کشور مطرح شده است؛ تهدیدهایی که در مقاطع مختلف از سوی مقامات آمریکایی و رژیم صهیونیستی علیه زیرساختهای انرژی، برق و پالایشگاههای ایران بیان شده است.
با این حال کارشناسان و مسئولان معتقدند تجربه چند دهه گذشته نشان داده که ایران نه تنها در برابر چنین فشارهایی ایستادگی کرده، بلکه توانسته با تکیه بر دانش بومی، ظرفیتهای صنعتی و نیروی انسانی متخصص، زیرساختهایی ایجاد کند که در بسیاری از کشورهای منطقه نمونههای مشابه آن به سختی یافت میشود. در این میان صنعت برق، شبکه آب و فاضلاب و مجموعه پالایشگاههای کشور به عنوان ستونهای اصلی پیشرفت اقتصادی و صنعتی ایران شناخته میشوند؛ زیرساختهایی که حفظ و پایداری آنها به یک اولویت ملی تبدیل شده است.
زیرساختهایی که ستون پیشرفت ایران هستند
ایران طی دهههای گذشته سرمایهگذاری گستردهای برای توسعه زیرساختهای انرژی و خدمات عمومی انجام داده است. شبکه سراسری برق کشور امروز یکی از بزرگترین شبکههای برق در منطقه به شمار میرود و میلیونها مشترک خانگی، صنعتی و کشاورزی را پوشش میدهد. در کنار آن، شبکه گسترده انتقال و توزیع آب، سدهای بزرگ و سامانههای پیشرفته مدیریت منابع آب، نقشی اساسی در تأمین نیازهای حیاتی کشور ایفا میکنند.
پالایشگاههای نفت و گاز نیز بخش مهمی از این منظومه زیرساختی را تشکیل میدهند؛ تأسیساتی که نه تنها نیاز داخلی به فرآوردههای نفتی را تأمین میکنند، بلکه بخشی از توان صادراتی کشور را نیز شکل میدهند. بسیاری از کارشناسان معتقدند همین زیرساختها هستند که امکان توسعه صنعتی، رشد تولید و حرکت اقتصاد کشور را فراهم میکنند.
در همین زمینه بارها مسئولان حوزه انرژی تأکید کردهاند که این زیرساختها تنها تأسیسات صنعتی نیستند، بلکه داراییهای راهبردی کشور محسوب میشوند و هرگونه تهدید علیه آنها در واقع تهدیدی علیه رفاه و امنیت مردم است.
تهدید زیرساختها؛ خط قرمزی برای امنیت منطقه
در شرایطی که بار دیگر تهدیدهایی درباره هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی ایران مطرح شده است، بسیاری از تحلیلگران معتقدند حمله به تأسیسات حیاتی نظیر نیروگاهها، شبکههای برق، پالایشگاهها و تأسیسات آبرسانی نه تنها تبعات اقتصادی گستردهای دارد، بلکه میتواند پیامدهای انسانی و زیستمحیطی جدی نیز به همراه داشته باشد.
در سالهای گذشته نیز برخی مسئولان ایرانی هشدار دادهاند که زیرساختهای انرژی از جمله تأسیسات حیاتی غیرنظامی محسوب میشوند و بر اساس قواعد و موازین بینالمللی نباید هدف اقدامات تخریبی قرار گیرند.در همین راستا مسئولان صنعت نفت و انرژی بارها اعلام کردهاند که پالایشگاهها و تأسیسات حیاتی کشور به صورت مداوم پایش و حفاظت میشوند و برنامههای متعددی برای افزایش تابآوری این زیرساختها در برابر تهدیدات مختلف طراحی شده است.
تابآوری زیرساختها با تکیه بر دانش بومی
یکی از نکاتی که همواره مورد تأکید مدیران بخش انرژی قرار گرفته، افزایش تابآوری زیرساختهای حیاتی کشور در سالهای اخیر است. توسعه فناوریهای بومی، استفاده از سامانههای پیشرفته پایش و حفاظت و همچنین طراحی شبکههای جایگزین و پشتیبان از جمله اقداماتی است که برای حفظ پایداری خدمات حیاتی انجام شده است.
صنعتگران، مهندسان و فعالان حوزههای مختلف صنعتی نیز در این مسیر نقش مهمی ایفا کردهاند. بسیاری از تجهیزات راهبردی در نیروگاهها، پالایشگاهها و شبکههای انتقال انرژی امروز با تکیه بر توان داخلی تولید میشود و همین مسئله موجب شده وابستگی کشور به خارج در این حوزهها کاهش یابد.کارشناسان معتقدند همین ظرفیت علمی و صنعتی باعث شده ایران در حوزههایی مانند تولید برق، پالایش نفت و توسعه زیرساختهای انرژی به جایگاهی برسد که در بسیاری از کشورهای منطقه کمتر دیده میشود.
تلاش شبانهروزی برای حفظ پایداری خدمات حیاتی
مدیران و متخصصان حوزه انرژی تأکید دارند که حفظ پایداری خدمات برق، آب و سوخت یک مسئولیت دائمی است و هزاران نیروی متخصص در سراسر کشور به صورت شبانهروزی برای پایش و نگهداری این زیرساختها فعالیت میکنند.از نیروگاهها و خطوط انتقال برق گرفته تا تأسیسات پالایشگاهی و شبکههای توزیع سوخت، مجموعهای گسترده از سامانهها و نیروهای انسانی در حال فعالیت هستند تا حتی در شرایط دشوار نیز خدمات حیاتی کشور بدون وقفه ادامه پیدا کند.
در چنین شرایطی بسیاری از کارشناسان معتقدند تهدید علیه زیرساختهای حیاتی نه تنها به هدف تضعیف اقتصاد کشور مطرح میشود، بلکه با هدف ایجاد نگرانی در افکار عمومی نیز دنبال میشود؛ با این حال تجربه نشان داده است که زیرساختهای حیاتی ایران طی سالهای گذشته با وجود فشارها و تهدیدهای مختلف همچنان به فعالیت خود ادامه دادهاند.
گلوگاههای راهبردی انرژی؛ تنگه هرمزشریان حیاتی اقتصاد جهانی
علیرضا سلطانی، کارشناس انرژی، با تأکید بر جایگاه راهبردی تنگه هرمز در معادلات جهانی، آن را فراتر از یک گذرگاه دریایی صرف دانسته و ابزاری ژئوپلیتیکی در دست بازیگران بینالمللی معرفی کرد و چنین بیان داشت که بخش قابل توجهی از صادرات نفت خلیج فارس از این تنگه حیاتی عبور میکند، در ادبیات ژئوپلیتیکی، چنین مسیرهایی با عنوان «گلوگاههای راهبردی انرژی» شناخته میشوند؛ نقاطی که هرگونه اختلال در آنها میتواند زنجیره تأمین انرژی جهان را تحت تأثیر قرار داده و بازارهای بینالمللی را با نوسانات جدی مواجه کند. با توجه به انتقال مرکز ثقل رشد اقتصادی جهان به آسیا و افزایش تقاضای انرژی در کشورهایی مانند چین و هند، اختلال در این تنگه میتواند مستقیماً بر روند رشد اقتصادی این قدرتهای نوظهور اثر گذاشته و قیمت نفت و در نتیجه هزینههای تولید و حملونقل را در سطح جهانی افزایش دهد.نفت و گاز همچنان تا دهههای آینده سهم مهمی در سبد انرژی جهان خواهند داشت و اهمیت تنگه هرمز همچنان پابرجا خواهد ماند.این کارشناس، اهمیت تنگه هرمز را در سه سطح اقتصادی، ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک خلاصه کرد و تأکید نمود که ثبات و امنیت در این منطقه برای کل اقتصاد جهانی اهمیتی اساسی دارد.
شبکه برق ایران؛ دستاورد تابآوری و پدافند غیرعامل
حمیدرضا صالحی، رئیس فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، نیز با تأکید بر ضرورت رعایت اصول انسانی در منازعات بینالمللی و پرهیز از هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی، وضعیت شبکه برق کشور را تشریح کرد و چنین گفت که ساختار گسترده و متنوع شبکه برق ایران که از منابعی، چون نیروگاههای حرارتی، آبی، هستهای و تجدیدپذیر بهره میبرد، تابآوری شبکه را در برابر اختلالات احتمالی افزایش میدهد.این گستردگی و تنوع منابع تولید باعث شده است که در صورت بروز مشکل در یک نیروگاه، سایر نیروگاهها بتوانند تا حد زیادی جایگزین آن شوند و از بروز اختلال گسترده در شبکه جلوگیری کنند. ماهیت پراکنده و مقیاس کوچکتر این نیروگاهها، تابآوری شبکه را در برابر تهدیدات احتمالی افزایش میدهد. با این حال، صالحی به هزینههای بالای توسعه نیروگاهها و ضرورت سرمایهگذاری مستمر در این بخش اشاره کرد و ابراز امیدواری نمود که با کاهش تنشها در منطقه، کشور بتواند با تمرکز بر توسعه زیرساختها، بهویژه در حوزه انرژیهای نو، مسیر پیشرفت و تأمین پایدار انرژی را با قدرت ادامه دهد.
ایران ایستاده است
به گزارش آنا، واقعیت این است که زیرساختهای حیاتی هر کشوری قلب تپنده اقتصاد آن محسوب میشوند و حفاظت از آنها به معنای حفاظت از زندگی روزمره مردم است. ایران نیز طی سالهای گذشته تلاش کرده با تکیه بر دانش فنی داخلی، توسعه فناوری و مدیریت تخصصی، این زیرساختها را تقویت کند.
در چنین شرایطی بسیاری از کارشناسان معتقدند هرچند تهدیدها ممکن است ادامه داشته باشد، اما تجربه نشان داده است که ایران در برابر فشارها ایستادگی کرده و با اتکا به توان داخلی مسیر توسعه زیرساختهای حیاتی خود را ادامه داده است؛ زیرساختهایی که امروز به یکی از پایههای اصلی پیشرفت کشور تبدیل شدهاند.
انتهای پیام/
