دیپلماسی اقتصادی ایران باید بر پایه اقتصاد مقاومتی شکل بگیرد/ لزوم شناخت نیاز کشورهای همسایه
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام نوروزی خود خطاب به ملت ایران، «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» را به عنوان شعار سال ۱۴۰۵ معرفی نمودند.
از آنجا که سیاست خارجی امتداد سیاست داخلی است، به طور قطع رویکرد اقتصادی ایران در عرصه ملی، بر نوع کنشگری دستگاه دیپلماسی در عرصه بینالملل نیز تاثیر خواهد گذاشت.
در همین ارتباط، خبرنگار آنا گفتوگویی با «غلامرضا کحلکی» کارشناس حوزه سیاست خارجی و مسائل بینالملل داشته است.
اقتصاد مقاومتی تعیینکننده رفتار ایران در سیاست خارجی
کحلکی با تاکید بر اینکه اساسا پایه و اساس شکلگیری اقتصاد بینالملل مبانی اقتصادیست که در سطح ملی اتفاق میافتد؛ گفت: همانطور که سیاست بین الملل ادامه سیاست داخلی هست، سیاستهای ملی هم نوع عملکرد و اقتصاد بین الملل را شکل میدهد.
وی با اشاره به نظام لیبرال دموکراسی حاکم بر مناسبات غرب افزود: در واقع، مبنای سیاستهای رئالیستی، اقتصاد تهاجمی را شکل میدهد که در آن کشورهایی مثل آمریکا به سمت رویکردهای امپریالیستی، کشورگشایی و جنگ میروند.
کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: اقتصاد مقاومتی هم در نوع خود، سیاست خارجی را به سوی اتخاذ یک سری رفتارهای مشخص پیش میبرد.
به گفته وی، اقتصاد مقاومتی در واقع به معنای درون زا بودن اقتصاد است و هدف ایران از اتخاذ چنین رویکردی این است که اقتصاد ملی را به سمت پویایی بیشتر، تولید بیشتر و استفاده هر چه بیشتر از ظرفیتهای درونی سوق دهد.
کحلکی تاکید کرد: از این چشمانداز، اقتصاد مقاومتی که مقام معظم رهبری مطرح فرمودند، در آینده نزدیک به پایه و اساس رفتار و کنش در سیاست خارجی ما تبدیل خواهد شد.
وی در تکمیل این بحث افزود: اقتصاد مقاومتی که ریشه تاریخی هم دارد، اساسا از ابتکارات رهبر شهید حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای بود. ایشان توجه زیادی به اقتصاد ملی، اقتصاد درونزا، صادرات بیشتر و واردات کمتر داشتند.
اهمیت دیپلماسی استانی در تولید قدرت ملی
کارشناس مسائل بینالملل توضیح داد: اگر بخواهیم بین اقتصاد مقاومتی و اقتصاد بینالملل ارتباطی برقرار کنیم، بحث تنگه هرمز و درآمدهای حاصل از این آبراه بسیار مهم است. همچنین، استفاده از ظرفیت ملی، نخبگان و مخصوصا جوانها در اقتصاد مقاومتی نقش بسیار مهمی را ایفا میکند.
وی با اشاره به اینکه در آینده نزدیک، تا حدی در حوزه سیاست خارجی به ویژه در رابطه با همسایگان عرب دچار بحران خواهیم شد؛ گفت: به همان نسبت مانور در اقتصاد بین الملل نیز برای ما دشوارتر خواهد شد مخصوصا در تعامل با امارات که که خدمات تجاری راهبردی را به ایران عرضه میکرد. به همین دلیل، ایران باید اقتصاد را درونزا و مولد بکند.
کحلکی اهمیت دیپلماسی استانی را هم در همین چارچوب ارزیابی کرد و یادآورشد: اساسا اقتصاد ملی به این معناست که در سطح ملی، تمام نقاط قوت خودمان را به یکدیگر متصل کنیم. دیپلماسی استانی هم با هدف اتصال ظرفیت ملی به خارج از کشور پیگیری میشود.
وی تاکید کرد: اینکه ظرفیتها را استان به استان به یکدیگر وصل و تبدیل به یک قدرت واحد کنیم و سپس آن را در اختیار سیاست خارجی قرار دهیم، بسیار مهم است.
کارشناس مسائل بینالملل از مقام معظم رهبری به عنوان یک تئوریسین توانمند یاد کرد چراکه در شرایط فعلی ایران، به خوبی اهمیت اقتصاد مقاومتی و ظرفیت تنگه هرمز را درک کرده و بر مبنای آن راهحل ارائه میدهند.
وی با اشاره به اهمیت این موضوع تصریح کرد: دیپلماسی اقتصادی ایران هم باید بر مبنای اقتصاد مقاومتی پیش برود که به نوبه خود مبتنی بر افزایش صادرات و پرهیز از مصرفگرایی است. برای مثال باید از خام فروشی نفت فاصله بگیریم و به سمت فروش فراوردههای نقتی برویم. همینطور توجه به اقتصاد دانش بنیان بسیار ضروری است که به نوبه خود مبتنی بر استفاده از ظرفیت جوانها در تولید فراوردههای دانش بنیان است.
راهبرد گردش به شرق و فروش امنیت
کحلکی با تاکید بر لزوم شناسایی بازارهای پیرامونی ایران ادامه داد: دیپلماسی اقتصادی که بر پایه اقتصاد مقاومتی شکل گرفته باشد، به دنبال شناسایی نیاز همسایگان و رفع آن برمیآید. برای مثال، ترکمنستان کشوری است که به فناوری راهسازی ما نیازمند است.
وی در پاسخ به این سوال که در شرایط فعلی، ایران باید دیپلماسی اقتصادی را به کدام سو هدایت کند؛ گفت: مقام معظم رهبری در پیام نوروزی، تا حدی راهبرد را مشخص کردند؛ ازجمله با نام بردن از کشورهای افغانستان و پاکستان. چین و همین طور کشورهای آسیای میانه هم میتوانند در این قالب جای بگیرند.
کارشناس مسائل بینالملل با تاکید بر اینکه ایران در حوزه دفاعی حرف برای گفتن دارد و میتواند امنیت را به سایرین بفروشد؛ افزود: حتی اگر اعراب از جنگ اخیر عبرت بگیرند، ما این توانایی را داریم که بخشی از نیازهای امنیتی آنها را تامین کنیم؛ چراکه در طول جنگ، به آنها نشان دادیم که پهپاد شاهد و موشکهای ما قدرت تعیین کنندهای دارند.
وی بیان کرد: در حال حاضر، واقعیت میدان نشان میدهد که ایران باید چرخشی راهبردی به سمت تامین نیازهای پاکستان، افغانستان و آسیای میانه داشته باشد و تعامل با شرق را افزایش دهد. سیاست خارجی نباید در یک حوزه خاص توقف داشته باشد حال آنکه در برخی ادوار به سمت غرب متمایل شدیم و همین امر موجب شد که چینیها از ما فاصله بگیرند.
کلحکی در نهایت خاطرنشان کرد: باید اهدافمان را در سیاست اقتصادی مشخص کنیم، نیاز همسایگان را بشناسیم و با اقتصادی درونزا و مبتنی بر دانشبنیانها برای سیاست خارجیمان برنامهریزی کنیم.
انتهای پیام/
