تهدید زیرساخت‌های انرژی منطقه؛ سناریویی که پایان عمر سیاسی ترامپ خواهد بود

به گزارش خبرگزاری آنا؛ در روز‌های اخیر برخی مقامات نظامی و امنیتی ایران اعلام کرده‌اند که در صورت هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های انرژی این کشور، زیرساخت‌های انرژی در منطقه که منافع آمریکا و متحدانش را تأمین می‌کنند، ممکن است در معرض پاسخ متقابل قرار گیرند. در میان این زیرساخت‌ها، مجموعه‌ای از پالایشگاه‌ها، میادین گازی و مجتمع‌های پتروشیمی دیده می‌شود که بخشی از سهام یا سرمایه‌گذاری آنها در اختیار شرکت‌های بزرگ انرژی آمریکایی قرار دارد.

از جمله این زیرساخت‌ها می‌توان به پالایشگاه سامرف در عربستان سعودی اشاره کرد که با سرمایه‌گذاری مشترک شرکت‌های انرژی آمریکایی صهیونی ساخته شده و ظرفیت پالایش روزانه حدود ۴۰۰ هزار بشکه نفت را دارد. این پالایشگاه نقش مهمی در تولید فرآورده‌هایی مانند بنزین، سوخت هواپیما، گازوئیل و سوخت‌های دریایی ایفا می‌کند و هرگونه اختلال در فعالیت آن می‌تواند بخشی از زنجیره تأمین سوخت در بازار‌های منطقه‌ای و جهانی را مختل کند.

در امارات نیز تأسیسات و میدان گازی الحصن از مهم‌ترین مراکز تولید و پالایش گاز ترش در این کشور محسوب می‌شود که بخشی از سهام آن در اختیار شرکت‌های آمریکایی قرار دارد. توقف فعالیت این میدان می‌تواند بر تولید گاز و محصولات مرتبط در منطقه تأثیر مستقیم بگذارد.

همچنین مجتمع بزرگ پتروشیمی الجبیل در عربستان سعودی که یکی از قطب‌های اصلی صنایع پتروشیمی خاورمیانه به شمار می‌رود، با مشارکت شرکت‌های بین‌المللی فعال است و تولید محصولات پتروشیمی آن سهم قابل توجهی در زنجیره تأمین صنایع پایین‌دستی جهان دارد.

در قطر نیز مجتمع پتروشیمی Q Chem که بخشی از سهام آن متعلق به شرکت‌های آمریکایی است، یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان محصولات پتروشیمی منطقه محسوب می‌شود. توقف تولید در چنین مجتمع‌هایی می‌تواند بازار مواد اولیه صنایع مختلف در جهان را با اختلال جدی مواجه کند.

از سوی دیگر، پالایشگاه راس لفان نیز که در حوزه فرآوری گاز و محصولات انرژی فعالیت دارد، از دیگر زیرساخت‌هایی است که در صورت بروز تنش‌های شدید می‌تواند بر توازن عرضه انرژی در منطقه اثرگذار باشد.

شوک عرضه در بازار جهانی انرژی

کارشناسان بازار انرژی معتقدند اگر حتی بخشی از این زیرساخت‌ها دچار آسیب یا توقف فعالیت شوند، عرضه جهانی نفت و فرآورده‌های انرژی با اختلال قابل توجهی روبه‌رو خواهد شد. خاورمیانه سهم بزرگی در تأمین نفت جهان دارد و بسیاری از پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی این منطقه به عنوان گره‌های کلیدی در شبکه تأمین انرژی جهانی شناخته می‌شوند.

کاهش ناگهانی ظرفیت پالایش یا تولید در این تأسیسات می‌تواند باعث شکل‌گیری شوک عرضه در بازار شود؛ وضعیتی که در آن عرضه انرژی کمتر از تقاضای جهانی خواهد بود و بازار به سرعت با افزایش قیمت‌ها واکنش نشان می‌دهد.

احتمال جهش بی‌سابقه قیمت نفت

برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که در سناریوی تشدید درگیری‌ها و آسیب دیدن زیرساخت‌های انرژی منطقه، قیمت نفت ممکن است وارد سطوحی شود که در دهه‌های اخیر کمتر تجربه شده است. در چنین شرایطی، حتی اختلال کوتاه‌مدت در تولید یا پالایش می‌تواند بازار را به شدت متلاطم کند.

افزایش هزینه انرژی نه تنها بازار نفت، بلکه اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد؛ زیرا بسیاری از صنایع، حمل‌ونقل جهانی و تولید کالا‌ها به قیمت انرژی وابسته هستند. به همین دلیل، هرگونه تنش که امنیت زیرساخت‌های انرژی خاورمیانه را تهدید کند، به سرعت به یک مسئله جهانی تبدیل می‌شود.

پیامد‌های گسترده برای اقتصاد جهانی

کارشناسان معتقدند اختلال در زیرساخت‌های انرژی منطقه می‌تواند به افزایش هزینه تولید در صنایع مختلف، رشد تورم جهانی و فشار بر اقتصاد کشور‌های واردکننده انرژی منجر شود. در چنین سناریویی، بازار‌های مالی، حمل‌ونقل دریایی و زنجیره تأمین جهانی نیز با موجی از نااطمینانی و نوسان مواجه خواهند شد.

دشمن بسیار آسیب؛  پذیر است

مرتضی بهروزی فر کارشناس حوزه انرژی در این خصوص به خبرنگار اقتصادی آنا گفت: باید توجه داشت که هر چند زیر ساخت‌های انرژی ما بسیار آسیب پذیر هستند، اما اگر ترامپ دست به اقدامی علیه آن‌ها بزند نابودی تأسیسات نفت و گاز و پتروشیمی آن‌ها در حاشیه خلیج فارس نیز برای ما بسیار راحت است.

وی ادامه داد: یک سکوی نفتی یا گازی که صد‌ها میلیارد دلار ارزش دارد به راحتی با یک بمب کوچک نابود می‌شود و با توجه به آن بر روی مخزن سوختی قرار گرفته خاموش کردن آن نیز ممکن نخواهد بود، اما چنین اتفاقی جز برای برخی شرکت‌های تعمیرکار تاسیسات که دوست ترامپ هستند هیچ سودی نخواهد داشت و تمام جهان را به چالش خواهد کشید.

این کارشناس انرژی با اشاره به بی دفاع بودن تأسیسات انرژی تصریح کرد: در مورد پالایشگاه‌ها و مراکز نفت و گاز نیز به همین منوال؛ یک ترکش کوچک می‌تواند کل مدار تولید و پالایش تأسیسات نفتی آمریکایی‌ها را از کار بیاندازد و این چیزی بازی چند سر باخت برای کل جهان نخواهد بود.

پایان عمر سیاسی جمهوری خواهان با حماقت ترامپ

بهروزی فر با اشاره به تولید ۲۰ الی ۲۵ درصد گاز طبیعی دنیا در قطر گفت: شاید ترامپ بخواهد آتش خشم و انتقام ایران را به جان شرکت‌های نفتی حاضر در جنوب خلیج فارس بیاندازد تا دوستانش سودی ببرند، اما باید توجه داشت که انتقام ایران حتی فقط اگر به تأسیسات گازی قطر هم معطوف شود موجب افزایش شدید قیمت گاز طبیعی در جهان خواهد شد و این یعنی آشفتگی که حتی دولتمردان و مردم آمریکا نیز ترامپ را در آن مقصر می‌دانند.

وی ادامه داد: اثرات این اتفاق به قدری شدید است که اقتصاد آمریکا را نیز به چالش خواهد کشید و قطعا موجب می‌شود که جمهوری خواهان طرفدار ترامپ انتخابات میان دوره‌ای را از دست داده و تسلط آن‌ها بر مجلس نمایندگان و سنا ایالات متحده از دست برود و این به معنای پایان عمر سیاسی ترامپ است.