جنگ ادراکی و التهاب دانشگاهها؛ نقشه راه سهمرحلهای عبور از بحران
علی پیروی، عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) و استاد گروه نساجی، در گفتوگو با خبرنگار آنا با اشاره به حوادث اخیر دانشگاهها بیان کرد: اکنون در یک جنگ همهجانبه شناختی قرار گرفتهایم که البته این جنگ سالهاست آغاز شده و هر روز بر شدت آن افزوده میشود. پس از وقایع دیماه ۱۴۰۴ که یک کودتای آمریکایی ـ صهیونیستی درکشور ما ایران رخ داد، با شروع نیمسال تحصیلی برخی دانشجویان برای یادبود و اعلام همبستگی با جانباختگان حوادث دیماه تجمعاتی اعتراضی را آغاز کردند. دانشجویان برای یادبود و گرامیداشت جانباختگان گرد هم آمدند و این گردهماییها به سرعت رادیکالیزه شد و به صحنهای برای ابراز خشم سیاسی تبدیل شد و فضای برخی دانشگاههای تهران را ملتهب کرد.
پیروی افزود: بیتردید رخدادهای دو روز اخیر در دانشگاهها را نمیتوان جدای از تهدیدهای خارجی علیه کشور تحلیل کرد. طی روزهای گذشته آمریکا با اعزام ناو به منطقه و تقویت توان نظامی خود، کشور ما را تهدید و تحت فشار امنیتی قرار داد. همچنین ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها کشور ما را تهدید نظامی کرده است. این تهدیدات امید به حمایت خارجی توسط معترضان را زنده نگه میدارد و به آنان جهت میدهد و طبعاً به تشدید تنش دامن میزند.
عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) با اشاره به اعتراضات دانشجویان بیان کرد: برخی دانشجویان متأثر از فضای مجازی و شبکههای ماهوارهای و روایتهای ساختگی دشمنان و تحت تأثیر جنگ نرم و جنگ ادراکی، با احساس سرخوردگی به دنبال قطبیسازی فضا هستند و زبان خشم، تقابل و اعتراض و ملتهبکردن فضای دانشگاه را انتخاب میکنند که طی این دو روز شاهد این اتفاقات در دانشگاهها بودیم.
کاهش فوری تنش؛ حضور استادان در میدان و آرامشبخشی به دانشجویان
نقش استادان در کاهش تنشها و هدایت دانشجویان به مسیر درست، از طریق مدیریت شرایط اضطراری و کاهش فوری تنش، حیاتی است.
پیروی به نقش پررنگ استادان در کاهش این اتفاقات و هدایت دانشجویان به مسیر درست اشاره کرد و گفت: نقش استادان دانشگاه را در این زمینه میتوان در چند گام مشاهده کرد. نخستین اقدام، مدیریت شرایط اضطراری و کاهش فوری تنش است. در این شرایط، اولین اقدام فروکشکردن تنش و بازگرداندن آرامش به محیط دانشگاه است. براساس اصول مدیریت بحران، در مواجهه و مدیریت آنی، برقراری آرامش روانی اولین اولویت است.
وی در ادامه به تشریح گام اول پرداخت و گفت: گام نخست خود به چهار بخش تقسیم میشود که اولین بخش آن حضور در میدان و برقراری رابطه مؤثر و شفاف است؛ یعنی به جای نادیدهگرفتن تنشها یا برخوردهای صرفاً امنیتی، با دانشجویان گفتوگو شکل بگیرد و این موضوع به آنان منتقل شود که صدای اعتراضشان شنیده میشود، حتی اگر با خواستههایشان موافق نباشیم. ضمن شنیدن صدای اعتراض دانشجویان، باید قولهای مشخصی برای پیگیری مسائل به آنان داده شود. توجه به این مسائل به کاهش شدت التهاب کمک میکند.
پیروی تصریح کرد: در این میان، نقش استادان شناختهشده در دانشگاهها که دانشجویان نسبت به آنان سمپاتی دارند، همچنین مدیران گروهها و رؤسای دانشکدهها، بسیار اثرگذار است که در وسط میدان دانشگاه حضور پیدا کنند و نقشآفرینی کنند.
وی ادامه داد: نکته مهم دیگر حفظ خونسردی و پرهیز از واکنشهای احساسی است؛ چراکه در لحظه بروز تنش، رفتار استاد و مدیر دانشگاه بهعنوان الگویی برای دانشجویان عمل میکند؛ بنابراین لحن آرام، حضور فیزیکی در جمع دانشجویان و پرهیز از برخوردهای تند و احساسی میتواند به کاهش تنش و اضطراب جمعی کمک کند.
پیروی افزود: نکته مهم دیگر، تفکیک دانشجویان معترض از عناصر آشوبطلب است؛ مسئولان دانشگاه باید با هوشیاری بین دانشجویان دغدغهمند و افرادی که به دنبال خشونت و آشوب هستند تفکیک قائل شوند و متناسب با هر گروه برخورد مناسب داشته باشند.
عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) با اشاره به برگزاری کلاسها گفت: باید شرایط به گونهای مدیریت شود که مانعی برای برگزاری کلاسها ایجاد نشود و دانشجویان به حضور در کلاس جذب شوند.
ایجاد فضای علمی و سالم؛ کرسیهای آزاداندیشی و تقویت فعالیتهای قانونی
کرسیهای آزاداندیشی، جلسات پرسش و پاسخ و تقویت تشکلهای قانونی، بستر سالم فعالیت دانشجویی و کاهش التهابات دانشگاهی را فراهم میکند.
وی در ادامه به تشریح گام دوم مهم در کنترل شرایط بحرانی پرداخت و گفت: دومین گام مهم، ایجاد فضای سالم و علمی است. مدیران دانشگاه بهعنوان راهکار میانمدت برای تخلیه سالم انرژی اعتراضی و بازگرداندن دانشجویان به مسیر علمی، میتوانند راهکارهای متعددی در نظر بگیرند؛ از جمله راهاندازی کرسیهای آزاداندیشی، برگزاری جلسات پرسش و پاسخ با مسئولان و تقویت نقش تشکلهای دانشگاهی که بستر قانونی و مناسبی برای فعالیتهای سالم دانشجویی است و میتواند دانشجویان را به سمتی هدایت کند که از شدت التهابات کاسته شود.
پیروی افزود: نکته مهم دیگر توجه جدی به سلامت روان و رفاه دانشجویان است. مدیران دانشگاه باید به گرفتاریها و مشکلات صنفی دانشجویان توجه کنند و اجازه ندهند ایرادات ساختاری دانشگاهها مسائل صنفی را تشدید کند. اگر ایراداتی در دانشگاهها وجود دارد، هرچه زودتر مرتفع شود تا زمینهای برای اعتراضات فراهم نشود. همچنین تقویت مراکز مشاوره میتواند بهصورت حضوری یا آنلاین پاسخگوی نیاز دانشجویان باشد.
وی با اشاره به نقش پررنگ استادان در خط مقدم ارتباط با دانشجویان بیان کرد: تقویت استادان و برگزاری کلاسهای آموزشی، تبیینی، دورههای توانمندسازی و جهاد تبیین برای آنان در خصوص آگاهیبخشی به دانشجویان و نحوه برخورد صحیح با دانشجویان بسیار حائز اهمیت و مؤثر است.
بازسازی اعتماد و نگاه به آینده؛ شفافسازی، مستندسازی و احیای هویت دانشگاه
پیروی در پایان به آخرین گام مؤثر اشاره کرد و گفت: آخرین گام مؤثر، مرحله بازسازی اعتماد و نگاه به آینده است. در این بخش، پذیرش ایرادات و شفافسازی قطعاً یکی از اقداماتی است که باید انجام شود. ما باید بپذیریم که در برخی بخشها ایرادات و نقایصی وجود دارد و با نهایت صداقت این موارد را به دانشجویان منتقل کنیم. شفافیت و صداقت در برخورد با دانشجویان در بازسازی اعتماد آنان تأثیر بسیار زیادی دارد. همچنین مستندسازی و تحلیل رویدادها پس از فروکشکردن تنش باید در دستور کار قرار گیرد تا ارزیابی دقیق و بیطرفانهای از رخدادها، نقاط قوت و ضعف عملکرد دانشگاهها و دلایل شکلگیری این تنشها انجام شود. در این بخش میتوان از نقطهنظرات دانشجویان نیز بهره برد و آنها را مستند کرد تا تحلیل دقیقی از رویدادها به دست آید. در نهایت باید بر رسالت اصلی دانشگاهها تمرکز کرد؛ دانشگاه نهادی علمی است و باید آرامش و تمرکز بر آموزش و پژوهش باکیفیت به آن بازگردد تا به مرور زمان این تنشها خاتمه یابد و دانشگاه هویت اصلی خود را احیا کند و دانشجویان احساس کنند دانشگاه جایی برای ساختن آینده آنان است، نه میدان منازعات سیاسی.
انتهای پیام/
