منطق تهران در میز مذاکرات ژنو

توسعه نسل‌های جدید سانتریفیوژ و پیشرفت در تحقیق و توسعه، برنامه هسته‌ای ایران را به نقطه‌ای رسانده که بازگشت به چارچوب‌های پیشین دشوار شده است؛ واقعیتی که مذاکرات ژنو را وارد مرحله‌ای تازه می‌کند.

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، اتمسفر سیاسی ژنو در روز‌های آتی میزبان یکی از پیچیده‌ترین شطرنج‌های دیپلماتیک خواهد بود که در آن، نمایندگان ارشد تهران و واشینگتن در شرایطی رودرروی هم قرار می‌گیرند که سایه سنگین تحولات فنی هسته‌ای بر میز مذاکرات سنگینی می‌کند. ایران این بار نه از موضع نیاز، بلکه با دستانی پر از دستاورد‌های تکنولوژیک و زیرساختی، در پی تثبیت حقوقی است که پیش از این در گرداب سیاست‌زدگی کاخ سفید گرفتار شده بود.

واقعیت‌های نوین فنی

برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای کشور اکنون به نقطه‌ای از بلوغ رسیده است که دیگر نمی‌توان با الگو‌های منسوخ دهه گذشته درباره آن به قضاوت نشست. توسعه ماشین‌های سانتریفیوژ نسل جدید و افزایش سطح کیفی تحقیق و توسعه، عملا بازگشت به عقب را برای هر توافق احتمالی غیرممکن ساخته و واشینگتن باید با واقعیت ایران هسته‌ای به عنوان یک کنشگر غیرقابل حذف کنار بیاید. این پیشرفت‌ها نه به عنوان ابزاری برای تهدید، بلکه به عنوان پشتوانه‌ای برای تضمین رفع پایدار تحریم‌ها عمل می‌کنند تا از تکرار تجربه‌های تلخ خروج یک‌جانبه از معاهدات بین‌المللی جلوگیری شود.

اصرار برخی تندرو‌ها در بدنه دولت جدید آمریکا بر سیاست صفر کردن غنی‌سازی، با صخره سخت واقعیت‌های حقوقی و فنی برخورد کرده است. تهران بر اساس معاهده ان‌پی‌تی، حق بومی‌سازی چرخه سوخت را متعلق به خود می‌داند و هرگونه معامله بر سر این حق حاکمیتی را خروج از اصول بنیادین امنیت ملی تلقی می‌کند. در این چارچوب، شفافیت نظارتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنها در صورتی تداوم خواهد یافت که در مقابل، سازوکار‌های مالی و بانکی ایران از بن‌بست تحمیلی خارج شوند.

تمرکز بر موضوع هسته‌ای

راهبرد کلان ایران بر این اصل استوار گشته است که میز مذاکره نباید به بازاری برای معامله بر سر توان بازدارندگی دفاعی تبدیل شود. تلاش‌های واشینگتن برای گره زدن موضوعات موشکی و منطقه‌ای به پرونده هسته‌ای، از نگاه تهران یک بن‌بست دیپلماتیک تلقی می‌گردد. تجربه نشان داده است که ورود به حوزه‌های غیرهسته‌ای تنها باعث پیچیدگی بیشتر و شکست مذاکرات می‌شود، لذا تمرکز بر لغو موثر تحریم‌ها تنها مسیر باقی‌مانده برای کاخ سفید جهت خروج از بحران خودساخته است.

انتهای پیام/

ارسال نظر