تاختوتاز قیمتها و عقبماندگی یارانهها
شکست پروژه فرسایش امنیتی در جغرافیای انسجام
اختلاف ترامپ و کنگره بر سر حمله به ایران؛ واقعیت قانونی یا بازی سیاسی؟
«امیرعلی ابوالفتح» کارشناس مسائل آمریکا، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره اختلاف میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و کنگره بر سر مجوز حمله احتمالی به ایران گفت: کنگره از لحاظ قانونی تنها نهادی است که حق اعلان جنگ دارد، اما در عمل رئیسجمهور اختیار اقدام نظامی فوری دارد و تلاش برخی نمایندگان برای محدود کردن او بیشتر جنبه سیاسی و نمایشی دارد و کمتر میتواند مانع عملی اقدامات رئیسجمهور شود.
وی با اشاره به سازوکار قانونی ایالات متحده در زمینه جنگ و اقدام نظامی ادامه داد: بر اساس قانون اساسی آمریکا، تنها کنگره حق اعلام جنگ دارد و این اختیار در اصل بر عهده سنا است. با این حال، تاریخ نشان میدهد که رئیسجمهور آمریکا در بسیاری از موارد بدون مجوز رسمی کنگره اقدام نظامی انجام داده است.
کارشناس مسائل آمریکا یادآور شد: در طول تاریخ، از میان ۲۶۷۰ جنگ و عملیات نظامی که آمریکا در آن دخیل بوده است، تنها پنج مورد با اعلام رسمی جنگ توسط کنگره همراه بوده است. در بقیه موارد، دولت و رئیسجمهور به طور مستقل اقدام کردهاند و کنگره مانع عملیات نشده است. این نشان میدهد که قانون اساسی به صورت رسمی حق کنگره را برای اعلام جنگ مشخص کرده، اما در عمل اختیار گستردهای برای رئیسجمهور آمریکا در شرایط فوری وجود دارد.
ابوالفتح ادامه داد: در دهه ۱۹۷۰، کنگره تحت عنوان «قطعنامه اختیارات جنگ» قانونی تصویب کرد تا مشخص شود رئیسجمهور در چه شرایطی میتواند بدون مجوز کنگره عملیات نظامی انجام دهد. طبق این قانون، رئیسجمهور باید ظرف دو تا سه روز پیش از آغاز عملیات، کنگره را در جریان قرار دهد و اقدامات نظامی بیش از ۶۰ روز بدون اجازه کنگره نمیتواند ادامه یابد. این قانون همچنین تعیین میکند که رئیسجمهور باید دلایل اقدام نظامی را به کنگره ارائه دهد و در صورت نیاز، کنگره میتواند مداخله کند.
وی افزود: با این حال، هیچگاه در تاریخ آمریکا، کنگره نتوانسته است در صورت تهدید فوری، رئیسجمهور را از اقدام نظامی منع کند؛ حتی تلاشهای کنگره برای محدود کردن اقدامات رئیسجمهور در عمل نتیجهای نداشته است و بیشتر جنبه نمادین و سیاسی دارد.
اختلاف ترامپ و کنگره؛ سیاست یا واقعیت قانونی؟
ابوالفتح در پاسخ به این سوال که آیا ترامپ بدون مجوز کنگره میتواند به ایران حمله کند، گفت: رئیسجمهور، به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح، اختیار عمل فوری دارد و در شرایط تهدید امنیت ملی یا تهدید متحدان، میتواند تصمیم بگیرد. بنابراین تلاش برخی اعضای کنگره برای الزام ترامپ به دریافت مجوز قبل از هر اقدام نظامی، در عمل بینتیجه است.
او افزود: اختلاف ترامپ و کنگره بیشتر یک اختلاف سیاسی و رسانهای است تا محدودیت قانونی واقعی. کنگره میخواهد نشان دهد که بر اقدامات رئیسجمهور نظارت دارد، اما در نهایت رئیسجمهور اختیار دارد که در شرایط تهدید فوری امنیت ملی تصمیم بگیرد.
ابوالفتح درباره تلاش برخی اعضای کنگره برای تصویب لایحهای که رئیسجمهور را از جنگ منع کند، توضیح داد: این تلاشها در عمل غیرممکن است، زیرا ترامپ فرمانده کل نیروهای مسلح است و لذا اختیار تصمیمگیری فوری دارد و هیچ نهادی نمیتواند او را محدود کند. بنابراین اختلافات موجود بیشتر جنبه نمادین دارد تا عملی.
وی همچنین گفت: این اختلافات همچنین نشاندهنده فشار سیاسی داخلی و رقابتهای حزبی است. برخی نمایندگان به دنبال افزایش قدرت کنگره و محدود کردن اختیارات رئیسجمهور هستند، اما واقعیت عملی آن است که رئیسجمهور اختیار وسیعی برای اقدام نظامی دارد و کنگره نمیتواند جلوی او را بگیرد.
رویکرد ترامپ در مواجهه با ایران
ابوالفتح درباره رویکرد ترامپ نسبت به ایران و برنامه هستهای این کشور گفت: ترامپ ترجیح میدهد از طریق مذاکره و اعمال فشار، بدون شلیک گلوله، به اهداف خود برسد. این رویکرد نشان میدهد که رئیسجمهور آمریکا به دنبال راهبرد صلح از طریق اعمال قدرت است؛ یعنی صلح برقرار میشود، اما طرف مقابل به زعم او مجبور به واگذاری امتیاز است.
وی افزود: خواست ترامپ از ایران شامل محدودیتهای غنیسازی، عدم تولید سلاح هستهای و محدودیت در موشکهای بالستیک است. وقتی ترامپ میگوید ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد، در دل این سخن، محدودیت موشکهای بالستیک نیز منظور است. هدف آمریکا این است که ایران هیچ گونه توان هستهای و موشکی تهدیدکننده نداشته باشد و نظم مورد نظر واشنگتن در منطقه برقرار شود.
ابوالفتح درباره تاکتیک ترامپ در مذاکرات گفت: ترامپ طرف مقابل را سردرگم نگه میدارد تا نتواند پیشبینی دقیقی از مواضع آمریکا داشته باشد. در مواضع خود، گاهی میگوید موضوع موشکها مهم است و گاهی تاکید دارد که تمرکز تنها بر برنامه هستهای است. این سردرگمی بخشی از راهبرد فشار حداکثری آمریکا است و به ترامپ امکان میدهد ایران را به پذیرش شرایط خود وادارد.
کارشناس مسائل آمریکا افزود: ترامپ به دنبال راهبرد صلح از طریق نمایش قدرت است. او معتقد است که میتوان با نشان دادن آمادگی نظامی و اعمال فشار، ایران را بدون جنگ به محدودیتهای مورد نظر واداشت و از این طریق صلح و ثبات را برقرار کرد.
نقش افکار عمومی، رسانهها و جامعه جهانی
ابوالفتح درباره تاثیر افکار عمومی و رسانهها بر تصمیمگیری ترامپ گفت: ترامپ به افکار عمومی داخلی و جهانی اهمیت چندانی نمیدهد و بیشتر به پایگاه رأی خود توجه دارد. حتی اگر جریانهای ضد جنگ وجود داشته باشند یا تظاهراتی علیه اقدامات نظامی برگزار شود، ترامپ به آن اهمیتی نمیدهد مگر آنکه به پایگاه رأی او آسیب وارد شود.
وی ادامه داد: تصاویری که در ماههای اخیر از ایران مخابره شده، به شدت افکار عمومی داخلی و جهانی آمریکا را تحت تاثیر قرار داده است. این تصاویر، چه واقعی و چه بخشی از عملیات رسانهای طرف مقابل، موجب شده است تلاشهای ضد جنگ نتوانند نقش مؤثری در جلوگیری از اقدامات نظامی ایفا کنند و دولت ترامپ راحتتر بتواند سیاست فشار بدون جنگ را دنبال کند.
ابوالفتح افزود: توجه ترامپ به رسانهها محدود به میزان تاثیر آن بر پایگاه رأی اوست. افکار عمومی آمریکا، مخالف یا موافق جنگ، اهمیت کمتری برای او دارد. در دورههای گذشته، روسای جمهور مانند بوش قبل از حمله به عراق، افکار عمومی را آماده میکردند و رسانهها نقش اساسی داشتند، اما ترامپ به این روش عمل نمیکند و بیشتر بر نمایش قدرت و فشار مستقیم به طرف مقابل متمرکز است.
این کارشناس مسائل آمریکا در پایان خاطرنشان کرد: اختلاف میان ترامپ و کنگره، در نهایت بیشتر جنبه سیاسی و نمایشی دارد و رئیسجمهور اختیار گستردهای برای تصمیمگیری در زمینه امنیت ملی و اقدامات نظامی دارد. تصمیمات کلان امنیت ملی و نظامی تابع منافع، محاسبات و راهبرد شخصی رئیسجمهور است و تلاشهای کنگره برای محدود کردن او در عمل تاثیری ندارد. با توجه به این واقعیتها، هرگونه گمانهزنی اختلاف ترامپ و کنگره در مورد اقدام نظامی علیه ایران باید با درک درست از سازوکار قانونی و تاریخی آمریکا ارزیابی شود. این اختلاف بیشتر در سطح سیاست داخلی و رقابتهای حزبی معنا دارد و کمتر میتواند مانع اقدامات رئیسجمهور در شرایط اضطراری شود.
انتهای پیام/
