تخته برش مشترک؛ عامل خاموش مسمومیتهای خانگی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، تخته برش یکی از پرکاربردترین وسایل در هر آشپزخانهای است که شاید کمتر کسی به نقش آن در انتقال آلودگیهای میکروبی توجه کند. بسیاری از افراد بدون آگاهی از خطرات پنهان این وسیله ساده، از یک تخته مشترک برای انواع مواد غذایی استفاده میکنند؛ غافل از اینکه این عادت روزمره میتواند زمینهساز مسمومیتهای غذایی خطرناکی شود.
گفتوگویی با دکتر نجمه واحد دهکردی، دکتری تخصصی بهداشت مواد غذایی و دستیار آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، داشتهایم تا از زوایای پنهان این معضل بهداشتی و راههای پیشگیری از آن بیشتر بدانیم.
آنا: خانم دکتر، چرا تخته برش تا این حد در بحث بهداشت مواد غذایی حائز اهمیت است؟
واحد دهکردی: تخته برش یکی از اصلیترین نقاط انتقال آلودگی در آشپزخانه محسوب میشود. متأسفانه بسیاری از افراد بدون توجه به نوع ماده غذایی، از یک تخته مشترک برای همه چیز استفاده میکنند. وقتی از یک تخته برای برش گوشت و مرغ خام و سپس برای آمادهسازی مواد غذایی بدون پخت مانند سبزی، سالاد، نان یا میوه استفاده شود، پدیدهای به نام آلودگی متقاطع (Cross-contamination) رخ میدهد که میتواند منجر به مسمومیتهای جدی شود.
آنا: چه نوع میکروارگانیسمهایی میتوانند از این طریق منتقل شوند؟
واحد دهکردی: گوشت و مرغ خام به طور طبیعی میتوانند حامل باکتریهای بیماریزای خطرناکی باشند؛ از جمله Salmonella spp.، Campylobacter jejuni، Escherichia coli O157:H7 و Listeria monocytogenes. این میکروارگانیسمها بهراحتی به سطح تخته برش منتقل شده و حتی پس از یک شستوشوی سطحی نیز میتوانند روی آن باقی بمانند. نکته نگرانکننده این است که تختههای چوبی یا پلاستیکی قدیمی و خطدار، دارای شیارها و ترکهای میکروسکوپی هستند که محل مناسبی برای چسبیدن باکتریها، تشکیل بیوفیلم و مقاومت در برابر شستوشوی معمولی فراهم میکنند.
آنا: این آلودگی چگونه وارد بدن ما میشود و چه عواقبی دارد؟
واحد دهکردی: چرخه انتقال بسیار ساده و در عین حال خطرناک است. باکتریها از تخته برش به مواد غذایی خام و بدون پخت منتقل میشوند. مشکل اصلی اینجاست که بسیاری از این عوامل بیماریزا با شستوشوی ساده با آب سرد یا حتی آب گرم به طور کامل حذف نمیشوند. وقتی این باکتریها به سبزی یا سالاد منتقل شوند، دیگر هیچ مرحله حرارتی (مانند پختن) برای نابودی آنها وجود ندارد. حتی مقدار کمی از این آلودگی میتواند در گروههای حساس جامعه مانند کودکان، سالمندان و زنان باردار باعث بیماری شدید گوارشی و مسمومیت شود.
آنا: به نظر شما رایجترین اشتباه در آشپزخانههای خانگی در این زمینه چیست؟
واحد دهکردی: متأسفانه در زندگی روزمره اکثر مردم، یک سناریوی بسیار رایج وجود دارد: ابتدا مرغ خام روی تخته خرد میشود. سپس بدون شستوشوی اصولی و علمی تخته، مواد غذایی آماده مصرف مانند گوجه، خیار یا سبزی روی همان تخته برش داده میشوند. در این حالت، باکتریها مستقیماً وارد غذای آماده مصرف میشوند. این یکی از شایعترین مسیرهای انتقال عوامل بیماریزا و بروز مسمومیت غذایی خانگی است، در حالیکه اغلب افراد متوجه این انتقال نامرئی و خطرناک نمیشوند.
آنا: برای پیشگیری از این معضل، چه توصیههای عملی و کاربردی دارید؟
واحد دهکردی: خوشبختانه پیشگیری از این مشکل بسیار ساده و کمهزینه است. من سه توصیه کلیدی دارم:
۱. تفکیک کامل تختهها: حتماً از یک تخته مخصوص گوشت و مرغ خام و یک تخته جداگانه مخصوص سبزی، میوه و مواد آماده مصرف استفاده کنید.
۲. استفاده از تختههای رنگی: یک راهکار بسیار هوشمندانه، استفاده از تختههای رنگی است. مثلاً یک تخته قرمز برای گوشت و مرغ خام و یک تخته سبز برای سبزیجات و میوه. این کار به کاهش خطای انسانی و تفکیک دقیق کمک شایانی میکند.
۳. بهداشت و نگهداری صحیح: پس از هر بار مصرف، تخته را با آب داغ و مایع شوینده کاملاً بشویید و در صورت امکان با محلولهای مجاز خانگی آن را ضدعفونی کنید. همچنین تختههایی که دچار شیارهای عمیق، خط و خش یا تغییر رنگ شدهاند، باید فوراً تعویض شوند.
آنا: سخن پایانی شما با مخاطبان ما چیست؟
واحد دهکردی: میخواهم تأکید کنم که تخته برش مشترک شاید در نگاه اول موضوعی بیاهمیت و پیشپا افتاده به نظر برسد، اما واقعیت این است که یکی از بزرگترین عوامل انتقال آلودگی میکروبی در آشپزخانههای خانگی است. با یک تفکیک ساده ابزار و رعایت اصول اولیه بهداشت، میتوانیم چرخه انتقال بیماری را بهطور مؤثری قطع کنیم و سلامت خانواده را تضمین نماییم.
---
انتهای پیام/