پزشکیان: بدون عمل صالح، ایمان معنا ندارد/ دانشگاه باید برای درمان آسیب‌های اجتماعی نسخه علمی بنویسد

به گزارش خبرگزاری آنا، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور کشورمان امروز یکشنبه (۲۶ بهمن ۱۴۰۴) در آیین پایانی شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی با بیان اینکه بدون عمل صالح بی‌معنی جایی پیدا نمی‌کنید که ایمان باشد و عمل صالح پشت سر آن نباشد، اظهار داشت: در مجموعه مفاهیم اعتقادی، علما عملاً ایمان صالحین را دانایی، مهارت بر آن دانایی و سپس حکمت و باور و توان اجرا در جامعه می‌دانند؛ یعنی بتوانیم آنچه را می‌دانیم و می‌توانیم برای حل مشکلات و رسیدن به اهداف، اجرایی کنیم.

وی افزود: معضل ما این است که این حلقه‌ها را نمی‌توانیم به هم وصل کنیم و یا اگر وصل کرده‌ایم، گاه از روند کار فاصله می‌گیریم؛ یعنی آن‌گونه که باید عمل کنیم، به گونه‌ای دیگر اقدام می‌کنیم.

مسئولیت سنگین علوم انسانی در درمان زخم‌های اجتماعی

پزشکیان با اشاره به مسئولیت گروه‌های علوم انسانی و اسلامی گفت: مسئولیتی که امروز بر دوش این عزیزان و شماست، بسیار سنگین‌تر از مسئولیتی است که سیاسیون یا دیگران دارند. ذهنیت موجود در جامعه ما زخم برداشته است و اینکه چه راه‌حلی برای درمان این زخم وجود دارد، برمی‌گردد به اینکه اساتید، دانشجویان و بزرگان دین و باور برای آن مرهمی تعریف کنند.

وی تصریح کرد: اگر این زخم را به مرگ و نابودی تبدیل کنیم، معلوم است طبابت بلد نیستیم؛ یعنی طبابت اجتماعی بلد نیستیم و نمی‌دانیم با یک پاتولوژی و بیماری چگونه باید برخورد کرد. برای منِ مدیر قابل قبول نیست که در جامعه چنین اتفاقاتی بیفتد؛ حتماً یک یا چند جای کار ما می‌لنگد.

ضرورت نقد درونی و شفاف‌سازی

رئیس‌جمهور با تأکید بر لزوم نقد مسئولان، اظهار داشت: به جای اینکه با کسانی که مشکل دارند برخورد کنیم، باید به ما‌هایی که طراحی، مدیریت و نظارت می‌کردیم نگاه دیگری داشته باشیم و خودمان را نقد کنیم. چرا دین و باور ما با این عمق و سابقه، به وضعیتی رسیده که نمی‌توانیم با هم گفت‌و‌گو کنیم و شفاف سخن بگوییم؟

وی افزود: باید آنچه هست را بیرون بریزیم تا همه ببینند چه اتفاقی افتاده، چگونه بوده و چه کسی مقصر است و چگونه باید درمان شود. با انکار، ندیدن، حذف و پاک کردن مسئله، مشکل حل نمی‌شود.

لزوم علت‌یابی علمی و نسخه‌نویسی مبتنی بر داده

پزشکیان با اشاره به حوادث اخیر گفت: حادثه بسیار بد و غیرقابل تصوری بود. اینکه چرا برخی جوانان فریب می‌خورند و اقداماتی انجام می‌دهند که در ذهن نمی‌گنجد، نیازمند علت‌یابی است. باید نسخه علمی نوشته شود.

وی ادامه داد: همان‌گونه که در پزشکی، بدون اطلاعات درست نمی‌توان نسخه نوشت، در مسائل اجتماعی نیز باید داده جمع‌آوری کرد، اطلاعات گرفت، معاینه و بررسی کرد، مشورت نمود و سپس این داده‌ها را به دستورالعمل و برنامه تبدیل کرد. باید بدانیم گیر کار کجاست و چه باید کرد و برای حل مشکلات دست به دست هم دهیم.

دانشگاه؛ کانون گفت‌و‌گو و آزاداندیشی

رئیس‌جمهور با تأکید بر نقش دانشگاه اظهار داشت: دانشگاه می‌تواند نسخه درست بنویسد، به شرط آنکه در خود دانشگاه گفت‌و‌گو شکل بگیرد. چرا نباید با هم گفت‌و‌گو کنیم و به جای آن دعوا کنیم؟ چرا نتوانیم حرف دانشجو را بشنویم و بر اساس روش‌های علمی پاسخ دهیم؟

وی با اشاره به مباحث «اویدنس‌بیس» در مدیریت و سیاست‌گذاری، گفت: حرف درست، حرفی است که پایه و بنیان محکم دارد، نه حرف‌های هوایی مبتنی بر ذهنیت‌ها. کلمه طیبه ریشه دارد و بر زمین استوار است، اما کلمه خبیثه بی‌ریشه و معلق است.

پذیرش حقیقت و اصلاح خود

پزشکیان تصریح کرد: متقی کسی است که حرف راست را بگوید و اگر حرف راست آمد، در مقابل آن سر خم کند. نباید حقیقت را انکار کرد؛ باید درست دید، درست شنید و درست تصمیم گرفت. اگر اشکال از ماست، باید خود را اصلاح کنیم.

وی با اشاره به ضرورت کمک دانشگاهیان در حل مسائل کشور افزود: در حوزه‌های آب، برق، گاز، انرژی، صنعت، تجارت و مسائل اجتماعی از دانشگاه خواسته‌ایم کمک کند؛ زیرا ذهن‌های باز و قالب‌شکن می‌توانند کار‌هایی انجام دهند که ذهن‌های بسته قادر به آن نیستند.

الگوی ابراهیمی؛ قالب‌شکنی بر اساس منطق

رئیس‌جمهور با اشاره به سیره حضرت ابراهیم (ع) گفت: ابراهیم قالب‌شکن و بت‌شکن بود و در برابر هر قالبی که منطق پشت آن نبود، نمی‌ایستاد. انسانی ترسیم می‌شود که جز در برابر خدا و حقیقت مطلق، در برابر هیچ قالبی سر خم نمی‌کند.

وی تأکید کرد: نگاه و باور ما باید بر پذیرش راستی و اصلاح عیب‌های خود شکل بگیرد تا بتوانیم در کنار هم قرار گیریم و جامعه را به وحدت و انسجام برسانیم. فرهنگ ایرانی ـ اسلامی با سخنرانی محقق نمی‌شود، بلکه «علماً و عملاً ایمان صالحین» محقق‌کننده آن است.

پزشکیان در پایان گفت: باید کمک کنید جامعه را به وحدت و انسجام برسانیم و فرهنگ ایرانی اسلامی را در این کشور عملی کنیم؛ با حرف و سخنرانی نمی‌شود، بلکه با علم و عمل صالح محقق خواهد شد.