بدهی ۱.۸ میلیارد یوروریی دولت به واردکنندگان نهاده؛ افت ۴۰درصدی واردات کنجاله و جهش ارزی

به گزارش خبرگزاری آنا، در پی حذف ارز ترجیحی و افزایش قابل توجه قیمت نهاده‌های دامی، صنعت دام و طیور کشور با یکی از جدی‌ترین چالش‌های سال‌های اخیر مواجه شده است؛ چالشی که بیش از هر چیز، تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان را هدف قرار داده و استمرار تولید در این بخش راهبردی را با ابهام روبه‌رو کرده است.

بررسی میدانی فعالان این صنعت نشان می‌دهد رشد هزینه نهاده‌ها، همزمان با محدودیت دسترسی به منابع مالی، حاشیه سود تولید را به حداقل رسانده و در برخی واحد‌ها حتی تولید را زیان‌ده کرده است. این وضعیت، در صورت تداوم، می‌تواند به کاهش عرضه، افزایش قیمت محصولات پروتئینی و در نهایت تهدید امنیت غذایی کشور منجر شود؛ موضوعی که آثار آن مستقیماً بر معیشت خانوار‌ها نمایان خواهد شد.

این در حالی است که دولت پیش‌تر وعده داده بود با حذف ارز ترجیحی، برنامه‌ای مدون برای تأمین مالی و جبران فشار نقدینگی تولیدکنندگان اجرا شود. با وجود گذشت زمان، فعالان دام و طیور معتقدند این تعهد هنوز به‌طور عملیاتی محقق نشده و همین تأخیر، بازار را در معرض نوسان قیمتی و حتی کمبود مقطعی کالا قرار داده است.

تولیدکنندگان خواستار تسریع در اجرای بسته‌های حمایتی

در همین راستا، تولیدکنندگان و تشکل‌های صنفی خواستار تسریع در اجرای بسته‌های حمایتی مالی شده‌اند. به اعتقاد آنان، استفاده از ابزار‌هایی نظیر تسهیلات سرمایه در گردش با نرخ ترجیحی، اعطای دوره تنفس در بازپرداخت بدهی‌ها، توسعه ابزار‌های اعتباری زنجیره تأمین، افزایش سقف خطوط اعتباری و تسهیل دسترسی به منابع بانکی می‌تواند فشار نقدینگی را کاهش داده و امکان تداوم تولید را فراهم کند.

کارشناسان اقتصادی نیز تأکید می‌کنند که حمایت هدفمند از بخش دام و طیور، نه‌تنها هزینه‌ای برای دولت محسوب نمی‌شود، بلکه با جلوگیری از افت تولید و مهار افزایش قیمت‌ها، به ثبات بازار، حفظ قدرت خرید مردم و صیانت از امنیت غذایی کشور کمک خواهد کرد. به باور آنان، تأخیر در تصمیم‌گیری و اجرا، هزینه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر را در آینده به اقتصاد و جامعه تحمیل می‌کند.

داود رنگی رییس هییت مدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی آنا، با اشاره به مطالبات فعالان این بخش از دولت، گفت: فعالان صنعت دام و طیور بار‌ها خواستار تسریع در اجرای تعهدات دولت، به‌ویژه در حوزه دسترسی به مطالبات ارزی و منابع مالی شده‌اند. این مطالبات شامل بدهی ارزی بانک مرکزی به واردکنندگان نهاده هاو اعطای تسهیلات سرمایه در گردش با نرخ ترجیحی به تولیدکنندگان و همچنین ایجاد تنفس در بازپرداخت بدهی ان‌ها است که متأسفانه هنوز به‌طور کامل عملیاتی نشده است.

جهش نرخ ارز و فشار ناگهانی بر تولیدکنندگان

وی افزود: تصمیم‌های ناگهانی در حوزه ارزی، فشار سنگینی به تولیدکنندگان وارد کرده است. زمانی که نرخ ارز نهاده‌ها به‌صورت خلق‌الساعه از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۲۷ هزار تومان می‌رسد، نمی‌توان انتظار داشت نقدینگی تولیدکننده یا بهره‌بردار دام و طیور نیز یک‌شبه چهار برابر شود. این موضوع یک شوک جدی به زنجیره تولید وارد می‌کند.

ناتوانی شبکه بانکی در تأمین سریع نقدینگی

رئیس هییت مدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور با انتقاد از عملکرد شبکه بانکی گفت: سیستم بانکی چابکی لازم برای تأمین سریع این حجم از تسهیلات را ندارد. عملاً تنها بانک کشاورزی در این حوزه فعال است و سایر بانک‌ها خود را کنار کشیده‌اند، در حالی که بانک کشاورزی نیز با محدودیت منابع مواجه است و نمی‌تواند پاسخگوی نیاز گسترده واردکنندگان و تولیدکنندگان باشد.

وی افزود: تنها برخی واحد‌های بزرگ و زنجیره‌ای که از گذشته دارای ساختار مالی شفاف بوده‌اند، آن هم با تأخیر، توانسته‌اند از این تسهیلات استفاده کنند، اما بهره‌برداران کوچک تقریباً دسترسی مؤثری به این منابع ندارند.

وضعیت واردات نهاده‌های دامی در سال ۱۴۰۴

رنگی در پاسخ به پرسشی درباره میزان نیاز بازار و واردات نهاده‌های دامی در سال ۱۴۰۴ گفت: در مجموع، طی ۹ ماهه امسال حدود ۱۴ میلیون تن ذرت، جو و کنجاله سویا وارد کشور شده است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۳ میلیون و ۳۳۴ هزار تن بوده است.

وی افزود: اگرچه در مجموع حدود۶ درصد افزایش واردات نسبت به برخی اقلام داشته‌ایم، اما در بخش کنجاله سویا و دانه‌های روغنی، واردات حدود ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته که همین موضوع چالش بزرگی برای دامداری‌ها ایجاد کرده است.

کمبود کنجاله سویا تا پایان سال ادامه دارد

رئیس اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور با تأکید بر وجود کمبود در بازار گفت: در بخش ذرت کمبود جدی نداریم، اما در حوزه کنجاله سویا کمبود وجود دارد و این وضعیت تا پایان سال نیز ادامه خواهد داشت، چراکه در دو تا سه ماه گذشته ثبت سفارش وخرید مؤثری برای این کالا انجام نشده است.

بدهی ارزی دولت به واردکنندگان

وی با اشاره به مطالبات ارزی واردکنندگان تصریح کرد: افزایش واردات انجام‌شده عمدتاً از محل منابع ارزی بخش خصوصی بوده و دولت تاکنون ارز بسیاری از واردکنندگان را پرداخت نکرده است. در حال حاضر حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون یورور بدهی ارزی دولت به واردکنندگان نهاده‌های دامی وجود دارد که بخشی از آن مربوط به سال گذشته است و به‌تدریج انباشته شده است.

رسوب کالا در بنادر و گمرکات

رنگی با اشاره به وضعیت بنادر گفت: در حال حاضر حدود ۳۰ کشتی در بنادر منتظر دریافت ارز هستند که بخش عمده آنها حامل ذرت است. همچنین مقادیر قابل توجهی کالا در گمرکات تخلیه شده، اما به دلیل عدم تخصیص ارز، اجازه ترخیص و توزیع در بازار را ندارد.

وی افزود: اگر ارز این محموله‌ها تأمین شود و کالا از بنادر خارج و بین تولیدکنندگان توزیع شود، در تأمین خوراک دام مشکلی نخواهیم داشت، اما مشکل کنجاله سویا همچنان پابرجاست.

مشکل اصلی، داخلی است نه خارجی

رئیس اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور در پایان گفت: از نظر تأمین‌کننده خارجی مشکلی وجود ندارد؛ کشور‌های برزیل، آرژانتین و کانادا در حوزه کنجاله و کشور‌های برزیل، اوکراین و روسیه در بخش ذرت آماده فروش هستند. مشکل اصلی، داخلی و ناشی از عدم پرداخت به‌موقع ارز است که به یک مانع روانی بزرگ برای واردکنندگان تبدیل شده است.