افزایش ۳۸ برابری ترانزیت ریلی ایران به افغانستان؛ ورود ۶۰ قطار از چین در مسیر شرق–غرب

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا؛ جبارعلی ذاکری،  معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل راه آهن در آیین امضای تفاهم نامه سرمایه گذاری، راه اندازی دهکده‌های لجستیک در شهر‌های تبریز، یزد و سیرجان، با تبریک ایام دهه فجر و اعیاد شعبانیه، بر لزوم مشارکت فعال ذی‌نفعان در توسعه صنعت حمل‌ونقل ریلی کشور تأکید کرد.

وی با بیان اینکه راه‌آهن یک مجموعه اقتصادی است، اظهار داشت: توسعه پایدار صنعت ریلی بدون همراهی بخش خصوصی و فعالان حوزه حمل‌ونقل ممکن نیست. مشارکت ذی‌نفعان باید نه‌تنها در اجرای پروژه‌ها، بلکه در تدوین دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌ها نیز محقق شود، چراکه ما شرکای تجاری یکدیگر هستیم و تنها از مسیر مشارکت واقعی می‌توان به شکوفایی اقتصادی این بخش دست یافت.

ذاکری با اشاره به ظرفیت‌های موجود شبکه ریلی کشور افزود: نباید توسعه ترانزیت را صرفاً به تکمیل برخی پروژه‌ها از جمله خط رشت ـ آستارا منوط کنیم. هرچند اجرای این پروژه ضروری است، اما در شرایط فعلی نیز ظرفیت ترانزیت حداقل ۱۰ میلیون تن بار در کریدور شمال ـ جنوب وجود دارد و نقاط اتصال مهمی همچون سرخس، لطف‌آباد، بندر امیرآباد، بندر کاسپین و آستارا در اختیار کشور است که باید بهره‌برداری بهینه‌تری از آنها صورت گیرد.

مدیرعامل راه‌آهن، توسعه مراکز و دهکده‌های لجستیکی را یکی از اقدامات راهبردی برای افزایش بهره‌وری زیرساخت‌ها دانست و گفت: ایجاد ارتباط و تعامل میان مراکز لجستیکی داخلی با مراکز مشابه در کشور‌های همسایه و کشور‌های دارای بار ترانزیتی، می‌تواند جایگاه حمل‌ونقل ریلی ایران را در کریدور‌های بین‌المللی تثبیت کند و منجر به افزایش درآمد شرکت‌های حمل‌ونقل شود.

وی با اشاره به تداوم فعال‌سازی کریدور‌های ریلی بین‌المللی اظهار کرد: تا امروز ۶۰ رام قطار از مبدأ چین به مقصد ایران و کشور‌های عضو اتحادیه اروپا وارد کشور شده و در روز جاری نیز سه قطار دیگر در آستانه ورود به کشور از مرز اینچه‌برون قرار دارند.

ذاکری با اشاره به امضای تفاهم‌نامه‌های شش‌جانبه میان کشور‌های واقع در طول مسیر این کریدور افزود: این تفاهم‌نامه‌ها با هدف تعریف تعرفه‌های مشترک و تسهیل حمل‌ونقل ریلی منعقد شده و در کنار سایر اقدامات پیش‌بینی‌شده، موجب فعال‌تر شدن شاخه جنوبی کریدور شرق–غرب و تقویت مسیر عبوری ایران خواهد شد.

معاون وزیر راه و شهرسازی همچنین از شکل‌گیری یک مسیر جدید حمل، بالک و ترانزیت ریلی در کشور به مقصد افغانستان خبر داد و گفت: در هشت‌ماهه ابتدایی سال گذشته، مجموع صادرات و ترانزیت ریلی ایران به افغانستان حدود ۱۵ هزار تن بود، در حالی که این رقم در ۱۰ ماهه سال جاری به ۵۷۰ هزار تن افزایش یافته است.

وی ادامه داد: میزان صادرات و ترانزیت ریلی به افغانستان در دی‌ماه به ۹۴ هزار تن رسید و پیش‌بینی می‌شود این عدد در بهمن‌ماه از مرز ۱۲۰ هزار تن عبور کند. همچنین برآورد‌ها نشان می‌دهد حجم این مبادلات در سال آینده به حدود سه میلیون تن برسد که بخشی از آن شامل ترانزیت کالا از مبدأ امارات، کویت و روسیه خواهد بود.

وی با اشاره به تجربه کشور‌های منطقه و شرق آسیا خاطرنشان کرد: طبق برآوردها، حجم مبادلات باری شرق به غرب تا افق ۲۰۳۰ به بیش از ۵۳۰ میلیون تن خواهد رسید. چین با پرداخت یارانه به توسعه حمل‌ونقل ریلی در کشور‌های مسیر، توانسته سهم ریلی را از نزدیک صفر به حدود سه درصد افزایش دهد. برای بهره‌گیری از این ظرفیت، یکی از گام‌های اساسی ایران، توسعه مراکز لجستیکی و ایجاد پیوند میان بنادر خشک کشور با مراکز لجستیکی کشور‌های هدف است.

ذاکری با بیان اینکه سیاست راه‌آهن تمرکز بر تصدی‌گری نیست، تصریح کرد: راه‌آهن نقش هماهنگ‌کننده را ایفا می‌کند و اجرای عملی فعالیت‌ها باید با محوریت بخش خصوصی انجام شود. در همین راستا، در اغلب پروژه‌ها از توان و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی استفاده شده و نمونه‌های موفقی از این رویکرد در نقاط مختلف کشور شکل گرفته است.

وی همچنین به اقدامات دولت چهاردهم برای رفع موانع ترانزیت اشاره کرد و گفت: اصلاح فرآیند‌ها در مبادی ورودی و خروجی، کاهش عوارض جابه‌جایی بار از بنادر و ارائه بسته‌های سیاستی و پیشنهادی در لایحه بودجه ۱۴۰۵، از جمله اقداماتی است که با هدف افزایش جذابیت حمل‌ونقل ریلی و دو سر بار شدن قطار‌ها در دستور کار قرار گرفته و در سطوح عالی دولت در حال پیگیری است.

مدیرعامل راه‌آهن با اشاره به رشد چشمگیر صادرات ریلی به افغانستان افزود: صادرات ریلی به این کشور در ماه‌های اخیر جهش قابل توجهی داشته و پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال‌های آینده به چند میلیون تن برسد. این موضوع نشان‌دهنده آغاز یک مسیر جدید در انتقال بار و اهمیت فعال‌سازی مراکز لجستیکی در ساماندهی و مدیریت جریان کالا است.

ذاکری در پایان، برگزاری این رویداد و امضای تفاهم‌نامه‌های سرمایه‌گذاری را گامی رو به جلو در مسیر هم‌افزایی بخش خصوصی و توسعه حمل‌ونقل ریلی دانست و اظهار امیدواری کرد: با تقویت تعاملات بین‌المللی، به‌ویژه در کریدور شرق ـ غرب و شمال ـ جنوب، شاهد افزایش تردد قطار‌های باری و ارتقای جایگاه ایران در شبکه ترانزیت منطقه‌ای و جهانی باشیم.