کشت نخل روغنی در مکران؛ راهکار کلیدی برای شکستن وابستگی ۴ میلیارد دلاری ایران به روغن خام

به گزارش خبرنگار آنا، محمدعلی ابراهیم‌زاده موسوی رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در نشست مشترک مسئولان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی با نماینده ویژه رئیس جمهوری در اقتصاد دریا محور که روز دوشنبه ۲۰ بهمن در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج برگزار شد با تأکید بر اینکه امنیت غذایی امروز به یکی از مؤلفه‌های اقتدار ملی کشور‌ها تبدیل شده است، گفت: سواحل مکران ظرفیت بسیار مناسبی برای کشت نخل روغنی دارد؛ ظرفیتی که تاکنون مغفول مانده، در حالی که کشور‌هایی مانند عربستان با همکاری مالزی، در مدت کوتاهی به نتایج اقتصادی رسیده‌اند.

وی با اشاره به پیشینه ۱۲۶ ساله این مرکز اظهار کرد: مأموریت اصلی این مجموعه از بدو تأسیس، انتقال دانش نوین کشاورزی به کشور بوده و امروز این مأموریت در قالب مفهومی گسترده‌تر با عنوان امنیت غذایی تعریف می‌شود.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با بیان اینکه موضوع امنیت غذایی به‌ویژه پس از جنگ اوکراین در سطح جهانی برجسته شده است، افزود: بسیاری از کشور‌ها که پیش‌تر تأمین غذای خود را از خارج از مرز‌ها دنبال می‌کردند، به این نتیجه رسیدند که باید به ظرفیت‌های داخلی تکیه کنند. در کشور ما نیز مقام معظم رهبری، امنیت غذایی را از مؤلفه‌های اقتدار ملی و قضایی دانسته‌اند.

ابراهیم‌زاده موسوی با اشاره به جایگاه دانشگاه‌ها در این حوزه تبیین کرد: اگر بخواهیم عوامل مؤثر بر توفیق در امنیت غذایی را بررسی کنیم، مهم‌ترین عامل، دانش و توسعه فناوری است. با وجود آنکه امنیت غذایی در ایران به یک گفتمان تبدیل شده، اما هنوز فاقد یک راهبرد جامع و زنجیره‌ای هستیم.

وی با انتقاد از نگاه غیرمحوری به کشاورزی در برنامه‌های توسعه کشور طی شش دهه اخیر گفت: از دهه ۴۰ به بعد، کشاورزی از محور توسعه خارج و به ابزاری برای تنظیم بازار تقلیل داده شد. این در حالی است که در سه برنامه نخست توسعه قبل از انقلاب، کشاورزی محور اقتصاد کشور بود و حتی امروز نیز کشور‌های پیشرفته‌ای مانند آمریکا، توسعه خود را بر پایه کشاورزی بنا کرده‌اند.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران افزود: در برنامه‌های توسعه پس از انقلاب، از جمله برنامه هفتم، همچنان مأموریت اصلی حوزه کشاورزی، تنظیم بازار تعریف شده است. در حالی که اگر نگاه زنجیره‌ای وجود نداشته باشد، حتی افزایش تولید نیز می‌تواند به یک آسیب تبدیل شود.

ابراهیم‌زاده موسوی با اشاره به آمار تولید غذا در کشور بیان کرد: سالانه حدود ۱۲۵ تا ۱۳۰ میلیون تن محصول غذایی در کشور تولید می‌شود. کل ثروت حاصل از این زنجیره حدود ۱۲۰ میلیارد دلار است که ۸۰ میلیارد دلار آن مربوط به تولید ماده خام و ۴۰ میلیارد دلار مربوط به صنایع تبدیلی است. این در حالی است که میانگین جهانی خلق ثروت از محصولات کشاورزی با زنجیره کامل، حدود ۲۰۰۰ دلار به ازای هر تن است، اما در ایران این رقم حدود هزار دلار است.

وی تشریح کرد: این فاصله نشان می‌دهد که ما از بخش نهاده‌ها، فناوری، فرآوری پیشرفته و تجارت محصولات کشاورزی بهره کافی نمی‌بریم و همین امر باعث خروج سالانه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار ثروت از بخش کشاورزی کشور می‌شود؛ رقمی که بیش از دو برابر درآمد نفتی کشور است.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به ظرفیت‌های سواحل مکران گفت: برخلاف تصور عمومی، مکران تنها بیابان و ساحل نیست، بلکه دریایی از ثروت در این منطقه نهفته است. یکی از نمونه‌های مهم، موضوع تولید روغن است. ایران سالانه حدود چهار میلیارد دلار روغن خام و دانه‌های روغنی وارد می‌کند و با وجود ۶۰ سال برنامه‌ریزی، میزان خودکفایی در این حوزه همچنان بین ۷ تا ۱۰ درصد باقی مانده است.

ابراهیم‌زاده موسوی تأکید کرد: شرایط اقلیمی کشور اجازه توسعه بیشتر تولید روغن از طریق زراعت را نمی‌دهد و ادامه این مسیر اقتصادی نیست. اما سواحل مکران ظرفیت بسیار مناسبی برای کشت نخل روغنی دارد؛ ظرفیتی که تاکنون مغفول مانده، در حالی که کشور‌هایی مانند عربستان با همکاری مالزی، در مدت کوتاهی به نتایج اقتصادی رسیده‌اند.

وی افزود: توسعه کشت نخل روغنی در مکران می‌تواند ضمن تأمین نیاز داخلی، زمینه صادرات، ایجاد اشتغال، توسعه صنایع وابسته و ارتقای معیشت مردم منطقه را فراهم کند. بر همین اساس، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی آمادگی دارد حتی با ایجاد دانشکده و مراکز آموزشی در این منطقه، تربیت نیروی انسانی متخصص را بر عهده بگیرد.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت منابع آب گفت: با استفاده از دانش و الگوسازی، می‌توان مصرف آب در تولید محصولات سبزی و صیفی را از حدود هفت میلیارد مترمکعب به کمتر از یک میلیارد مترمکعب کاهش داد و مصرف آب در باغبانی را نیز از ۲۰ میلیارد مترمکعب به زیر ۱۰ میلیارد مترمکعب رساند.

ابراهیم‌زاده موسوی همچنین از اجرای طرح‌های مشترک با بخش خصوصی در حوزه تولید نهاده‌های کشاورزی، نشای پیوندی، دامپروری، حفظ ذخایر ژنتیکی دام، توسعه محصولات باغی و میوه‌های گرمسیری در سواحل مکران خبر داد و گفت: باور ما این است که دانش تولیدشده در دانشگاه باید به عرصه اقتصاد، معیشت مردم و خلق ثروت وارد شود.

وی تأکید کرد: مأموریت ملی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، تحقق امنیت غذایی با رویکرد زنجیره‌ای است و ما آمادگی داریم با حمایت و هدایت مدیران اجرایی، در حوزه کشاورزی، شیلات، دامپروری، زراعت، باغبانی و صنایع وابسته، نقش مؤثری در توسعه پایدار، اقتصاد مردم و تولید ثروت برای کشور ایفا کنیم.

انتهای پیام