خرازی: اولویت اول ما باید همسایگان باشد

به گزارش خبرگزاری آنا، سیدکمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی و وزیر اسبق امور خارجه امروز (یکشنبه) ۱۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در اولین کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه طی سخنانی گفت: در بحث تئوری، بزرگ‌ترین چالشی که از اول انقلاب داریم، تئوریزه کردن آرمان‌ها و اهدافی است که انقلاب بر پایه آن به وجود آمد؛ از جمله مسئله استقلال. تئوریزه کردن آن آرمان‌ها و روش‌های رسیدن به آن، چالشی است که هنوز هم برقرار است. به دلیل این‌که ما نتوانستیم با دانش سیاسی که داریم، تئوریزه کنیم نوع حکمرانی خود را، از جمله در صحنه روابط خارجی، این مسئله موجب مشکلات زیادی برای کشور شده است. 

وی ادامه داد: البته نه‌تنها در صحنه بین‌المللی موجب مشکل شده، حتی در صحنه داخلی هم موجب مشکل شده است. چرا؟ برای این‌که آنچه در دانشگاه‌های ما تدریس می‌شود، تئوری‌هایی است که در غرب تدوین شده است و احیاناً متناسب با شرایط جامعه و کشور ما نیست و نمی‌تواند برای رسیدن به آرمان‌ها و تحقق آرمان‌ها جواب دهد.

خرازی تأکید کرد: ما نیاز به نظریه‌هایی داریم که انقلاب را، روابط خارجی را تبیین کند و بر اساس آن عمل کنیم. بدون داشتن چنین نظریه‌هایی وارد عمل شدیم و تجربی پیش رفتیم. برخی بزرگان ما علوم سیاسی و روابط بین‌الملل خوانده‌اند، اما امثال بنده که روابط بین‌الملل نخوانده بودیم و از رشته‌های دیگر فارغ‌التحصیل شده‌ایم، به‌صورت تجربی وارد سیاست خارجی شدیم.

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: ما نیاز به ابزار نظری داشتیم که چگونه به اهداف و آرمان‌ها برسیم؛ بنابراین این یک چالش مهمی است که هنوز هم برقرار است و دوستانی که در این جلسه هستند باید در این زمینه فکر جدی کنند، به‌ویژه در زمانی که الان ناکارآمدی نظریه‌های تدوین‌شده در غرب مشخص شده است. نظریه لیبرال‌دموکراسی، خود آن‌هایی که پیروش بودند و مبلغش بودند، می‌گویند دیگر نمی‌توان با آن دنیا را اداره کرد و وارد صحنه‌های دیگر شده‌اند. الان ضرورتش احساس می‌شود که دانشمندان ما ببینند با توجه به میراث فرهنگی که داریم و با توجه به وضعیت اجتماعی که داریم، فرهنگ کشورمان و فرهنگ این منطقه، چه نظریه‌ای می‌تواند ما را به آن اهدافمان برساند.

وی درباره اولویت های سیاست خارجی ایران گفت: اولویت اول ما باید همسایگان ما باشد. اگرچه این اولویت دارد اجرا می‌شود، شاید در گذشته این‌گونه نبود. باید اذعان کنیم در این قسمت، یعنی ارتباط با همسایگانمان، اشتباهات زیادی کردیم. صدور انقلاب چیزی نبود که با روش‌های نادرست انجام بگیرد. صدور انقلاب یعنی برجستگی‌ها و آرمان‌های انقلاب باید در دل دیگران جا پیدا می‌کرد و آن‌ها را مدافع انقلاب می‌کرد، چنان‌که در خیلی از زمینه‌ها این‌گونه شد.

وی با طرح این سوال که «چرا مردم عراق از انقلاب اسلامی دفاع می‌کنند؟» گفت: ما که لشکرکشی نکردیم به آن‌جا و حتی با آن‌ها جنگیدیم. آنها ارزش انقلاب و آرمان‌های انقلاب، از جمله استقلال را به‌خوبی درک کردند بنابراین روش صدور انقلاب باید به گونه ای باشد که در دل دیگران جا پیدا کند. لذا در این زمینه‌ها از اول انقلاب اشتباهاتی را مرتکب شدیم که برخی همسایگان از ما نگران شدند و ترسیدند. بنابراین یکی از اولویت‌های ما باید ارتباط با همسایگان باشد و روابطمان باید گسترده تر شود.

خرازی در نهایت تأکید کرد: البته این صدور انقلاب غیر از این‌ است که در راستای حفظ استقلال کشور در برابر قدرتمندان چگونه باید عمل کنیم، که به‌جای خودش جای صحبت دارد و همانطور که دکتر عراقچی به خوبی گفتند واقعاً ما از اول انقلاب برای حفظ استقلالمان جلوی زورگویان و قدرتمندان  که می‌خواستند نظرات خود را به ما تحمیل کنند ایستاده‌ایم. بنابراین در صحنه روابط خارجی، حفظ استقلال و مقاومت در برابر زورگویی‌ها و توسعه روابط با همسایگان می‌تواند از اولویت‌های ما باشد.