نظریه شخصیت برآمده از فقه تربیتی می‌تواند پایه مشاوره و روان‌درمانی اسلامی باشد

به گزارش آنا، محمدحسین فلاح، مشاور و استاد دانشگاه آزاد اسلامی یزد، در دوره توان‌افزایی مبانی و مهارت‌های تربیت دینی در تراز انقلاب اسلامی که با حضور اساتید و مسئولان دانشگاهی در آمفی‌تئاتر سلطانی برگزار شد، مطلبی با محوریت نقش نظریه شخصیت در مشاوره و روان‌درمانی را بیان کرد.

فلاح با تشبیه فرآیند درمان در روانشناسی به کار پزشکان گفت: همان‌گونه که پزشک برای درمان، تصویری از آناتومی و فیزیولوژی انسان سالم دارد، هر مشاور یا روان‌درمانگری نیز بر پایه یک نظریه شخصیت" عمل می‌کند.

وی ادامه داد: این نظریه به چهار پرسش اصلی پاسخ می‌دهد: انسان سالم کیست؟ آسیب روانی چگونه رخ می‌دهد، فرآیند درمان چیست و تکنیک‌های درمانی کدامند. محمد حسین فلاح با اشاره به نظریه‌های رایج روانشناسی غرب بر محدودیت‌های این نظریه‌ها در تبیین کامل ابعاد انسان تأکید کرد و گفت: نظریه‌های موجود گاه در توضیح برخی اختلالات یا مفاهیم انسانی ناتوان هستند. اینجاست که نیاز به یک نظریه شخصیت ریشه‌دار و جامع احساس می‌شود.

نظریه شخصیت اسلامی؛ پیوند حوزه و دانشگاه

 این استاد دانشگاه، درس خارج فقه تربیتی را بستری مناسب برای تولد چنین نظریه‌ای دانست و اظهار کرد: اگر در حوزه‌های علمیه، به صورت جدی و به روش اجتهادی، بر روی فقه تربیتی کار شود، می‌توانیم به یک نظریه شخصیت اسلامی دست یابیم. این نظریه می‌تواند تعریف دقیقی از انسان سالم بر اساس نظام ارزشی اسلام ارائه کند و مبنای مداخلات مشاوره‌ای و تربیتی قرار گیرد.

وی افزود: این کار، پیوندی عمیق و اثرگذار بین حوزه و دانشگاه ایجاد خواهد کرد. نظریه شخصیت برآمده از تفقه دینی، می‌تواند پاسخگوی بسیاری از پرسش‌ها و چالش‌های روانی-تربیتی نسل جوان در فضای پیچیده امروز باشد.

فلاح در ادامه با ذکر مثال‌هایی از تکنیک‌های روان‌درمانی مبتنی بر ارزش‌ها (مانند درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش)، توضیح داد که چگونه یک نظریه شخصیت منسجم، به طراحی تمرینات و مداخلات کاربردی منجر می‌شود.