تفسیر چهارگانه از مهدویت؛ انقلاب اسلامی جلوه عینی انتظار جامع است

به گزارش خبرنگار آنا، آیت‌الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه کشور ظهر امروز (دوشنبه) در همایش دکترین مهدویت در مسجد مقدس جمکران با تبیین ابعاد مختلف اندیشه انتظار و مهدویت، تأکید کرد: انتظار در نگاه اصیل شیعی صرفاً یک باور فردی یا احساسی نیست، بلکه مفهومی کلان، راهبردی و تمدنی در تفسیر تاریخ بشر به شمار می‌رود.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور گفت: در تحلیل اندیشه منجی‌گرایی، می‌توان چهار نوع تفسیر از آینده تاریخ بشر ارائه داد که هریک، نسبت متفاوتی با زندگی امروز انسان‌ها برقرار می‌کند.

وی افزود: در نخستین تفسیر، اعتقاد به منجی صرفاً در حد یک پیش‌بینی تاریخی باقی می‌ماند و هیچ پیوندی با حیات فردی و اجتماعی انسان معاصر پیدا نمی‌کند که در این نگاه، آینده‌ای متعالی ترسیم می‌شود، اما این آینده هیچ امتدادی در اکنون ندارد.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور متذکر شد: در تفسیر دوم، پایان تاریخ و تحقق قله ارزش‌ها پذیرفته می‌شود، اما بازتاب آن صرفاً در ساحت فردی و شخصی تعریف می‌گردد و تأثیر اجتماعی و فراگیر ندارد.

وی افزود: نوع سوم از این تفسیرها، علاوه بر امتداد فردی، برای انتظار نقش اجتماعی نیز قائل است و آن را وارد متن زندگی و کنش‌های جمعی می‌داند، اما همچنان فاقد نگاه تمدنی جامع است.

عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تفسیر چهارم گفت: در قرائت کامل و جامع مکتب اهل‌بیت (ع)، انتظار دارای امتداد فردی، اجتماعی و تمدنی است و همه ابعاد زندگی بشر را دربرمی‌گیرد که در این نگاه، تاریخ دارای پایانی روشن و قله‌ای متعالی است و تمامی رخداد‌های گذشته و حال، به صورت زنجیره‌وار با آن قله پیوند دارند.

وی افزود: انتظار در این معنا، صرفاً در کنار سایر احکام و تکالیف دینی قرار نمی‌گیرد، بلکه چارچوبی کلان است که بر همه معارف الهی، احکام فقهی و مسئولیت‌های اجتماعی سایه می‌افکند و آنها را معنا می‌بخشد.

آیت‌الله اعرافی بیان کرد: این تفسیر تمدنی از انتظار، اندیشه شیعی را از قرائت‌های محدود، منفعل و تحریف‌شده‌ای که گاه در طول تاریخ مطرح شده، به‌روشنی متمایز می‌کند و انقلاب اسلامی ایران، جلوه عینی و معاصر این قرائت جامع از انتظار را به صحنه آورد.

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با تأکید بر ریشه‌دار بودن این نگاه در منابع اصیل اسلامی ادامه داد: با مراجعه دقیق به روایات معتبر مهدویت، به‌ویژه روایات مربوط به غیبت و انتظار، می‌توان این نظریه کلامی جامع را به‌روشنی استخراج کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به وجود قرائت‌های بدیل و ناصواب از منجی‌گرایی اشاره کرد و افزود: امروز در سطح جهانی، با چند تفسیر رقیب و انحرافی از پایان تاریخ مواجه هستیم که در برابر قرائت اصیل اسلامی صف‌آرایی کرده‌اند.

آیت‌الله اعرافی گفت: یکی از این جریان‌ها، منجی‌گرایی صهیونیستی برخاسته از قرائتی تحریف‌شده از یهودیت است که با نسبت دادن پایان تاریخ به پروژه سیاسی رژیم صهیونیستی، منشأ ظلم‌ها و فجایع گسترده در منطقه و جهان شده است.

وی افزود: تفسیر دوم، مسیحیت صهیونیستی است که با قرائتی نادرست از آموزه‌های مسیحی، ظهور حضرت عیسی(ع) را از منظومه مهدویت جدا کرده و آن را در خدمت اهداف صهیونیستی قرار داده است.

عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: تفسیر سوم نیز نگاه مادی و لیبرالیستی غرب به پایان تاریخ است که اوج تکامل بشر را در الگوی تمدن غربی و نظام لیبرال‌دموکراسی معرفی می‌کند و هرگونه افق فراتر از آن را انکار می‌نماید.

وی بیان کرد: امروز این سه قرائت ناصواب، هرچند از مبانی متفاوتی برخاسته‌اند، اما در عمل در صحنه جهانی به یکدیگر پیوند خورده و در دشمنی با جهان اسلام و ارزش‌های انسانی هم‌افزا شده‌اند.

آیت‌الله اعرافی تأکید کرد: مکتب اهل‌بیت(ع) با تفسیر جامع و برهانی از مهدویت و انتظار، نه‌تنها این قرائت‌ها را مردود می‌داند، بلکه راهی روشن برای آینده بشر، مبتنی بر عدالت، معنویت و کرامت انسانی ارائه می‌دهد.