جشن‌ها و آیین‌های روز مبعث در شهرهای مختلف ایران؛ نگاهی به غنای فرهنگی و مذهبی

روز مبعث، فرصتی است برای تجدید پیمان با آموزه‌های پیامبر اکرم (ص) و گرامیداشت این واقعه‌ی مهم در تاریخ اسلام. در سراسر ایران، شهرهای مختلف با آداب و رسوم خاص خود، این روز فرخنده را جشن می‌گیرند. در این گزارش، با جزئیات بیشتری به بررسی این آداب و رسوم در شهرهای مختلف می‌پردازیم:

استان تهران:در پایتخت، همایش‌ها و سخنرانی‌های متعددی با حضور اندیشمندان و روحانیون برگزار می‌شود. در مساجد و حسینیه‌ها، مراسم احیای شب و قرائت قرآن کریم برپا است.استان خراسان رضوی: مشهد مقدس میزبان زائران و مجاوران حضوری است که با شرکت در مراسم و توسل به ساحت قدس امام رضا (ع)، این روز فرخنده را جشن می‌گیرند. برگزاری جشن‌ها و دست‌فروشی‌های متعددی در مسیرهای منتهی به حرم مطهر نیز از دیگر برنامه‌های این استان است. استان خراسان شمالی:در این استان، همایش‌های شعرخوانی و نقاشی با موضوع مبعث پیامبر (ص) برگزار می‌شود. همچنین، مراسم سنتی "نشان دادن" که شامل روایت داستان زندگی پیامبر با استفاده از اشیاء و وسایل است، در برخی روستاها رایج است.

استان آذربایجان شرقی: تبریز، شهر باستانی و فرهنگی ایران، با برگزاری مراسم "یلان‌بازی" که نوعی نقالی و داستان‌گویی است، این روز را جشن می‌گیرد. هنرمندان یلان با تقلید صدا و لحن، داستان زندگی پیامبر (ص) را به تصویر می‌کشند.استان آذربایجان غربی:در ارومیه و سایر شهرهای این استان، برگزاری مجالس روضه و سخنرانی با محوریت زندگی پیامبر (ص) از رسوم رایج است.

استان فارس: شیراز، شهر حافظ و سعدی، با برگزاری مراسم زیارتی در حرم حضرت احمدبن موسی (ع)، این روز را گرامی می‌دارد. همچنین، در بسیاری از خانه‌ها، آش و شیربرنج به عنوان نذری پخته و بین همسایگان و نیازمندان تعارف می‌شود. استان اصفهان: در این استان، برگزاری جشن‌ها و دست‌فروشی‌ها در محله‌های قدیمی شهر اصفهان، فضایی شاد و دلنشین ایجاد می‌کند. استان یزد:یزد با برگزاری جشن‌ها و شادی‌های متعدد و پخش شیرینی و شکلات، این واقعه‌ی الهی را جشن می‌گیرد.استان کرمان: در کرمان، برگزاری جلسات قرائت قرآن و تفسیر آیات الهی از جمله برنامه‌های رایج است. استان همدان: برگزاری مراسم مذهبی و سخنرانی‌ها در مساجد و حسینیه‌ها از رسوم مردم همدان در این روز است.

استان کردستان:در کردستان، به دلیل فرهنگ غنی و متفاوت، مراسم خاصی با عنوان "خه‌رانی" برگزار می‌شود که شامل نوحه‌خوانی و شعرخوانی به زبان کردی است. استان لرستان: در لرستان، برگزاری مراسم سنتی "چغا" که نوعی موسیقی و رقص محلی است، از جمله رسوم رایج است. استان خوزستان:  خوزستان با برگزاری مراسم‌های متعددی در مساجد و حسینیه‌ها، در غم رحلت پیامبر (ص) به سوگواری می‌پردازد. استان سیستان و بلوچستان:در این استان، به دلیل اکثریت جمعیت سنی‌نشین، مراسم مبعث با خروش خاصی برگزار می‌شود.

 پس از اقامه نماز صبح، خطبه‌های مخصوصی در مساجد خوانده می‌شود که به تشریح فضائل و مقام پیامبر اکرم (ص) می‌پردازد. در بسیاری از روستاها، مراسم جشن و شادی با ذکر و سماع برگزار می‌شود و مردم با پوشیدن لباس‌های محلی و نواختن موسیقی سنتی، این روز فرخنده را جشن می‌گیرند.

استان کرمانشاه: کرمانشاه نیز با اکثریت جمعیت سنی‌نشین، شاهد برگزاری مراسم مذهبی و جشن‌های متنوعی در روز مبعث است. برگزاری مجالس ذکر و سماع، قرائت قرآن و سخنرانی‌های مذهبی از جمله برنامه‌های رایج است. استان خراسان جنوبی:در بیرجند و سایر شهرهای خراسان جنوبی، مراسم‌های مذهبی و جشن‌های سنتی با محوریت مبعث پیامبر (ص) برگزار می‌شود. در این مراسم‌ها، به تلاوت قرآن و دعاهای مخصوص روز مبعث میپردازند.

در استان‌های سنی‌نشین، تأکید ویژه‌ای بر اهمیت و جایگاه پیامبر اکرم (ص) در دین اسلام وجود دارد و مراسم‌ها با شور و شعور فراوانی برگزار می‌شوند. در بسیاری از این استان‌ها، علاوه بر مراسم‌های مذهبی، برنامه‌های فرهنگی و هنری نیز با هدف ترویج فرهنگ اسلامی و معرفی پیامبر اکرم (ص) اجرا می‌شود. در برخی از روستاها، مراسم‌های سنتی با عناصری از موسیقی و رقص محلی برگزار می‌شوند که نشان‌دهنده غنای فرهنگی و تنوع آداب و رسوم در کشور ایران است.

 به دلیل گستردگی جغرافیایی و تنوع فرهنگی کشور، ممکن است برخی از رسوم و آیین‌ها به طور کامل در این گزارش ذکر نشده باشند. 

شهرهای سنی‌نشین:

سنندج: سنندج، مرکز استان کردستان، پس از اقامه نماز صبح، خطبه‌های مخصوصی در مساجد خوانده می‌شود که به تشریح فضائل و مقام پیامبر اکرم (ص) می‌پردازد. سپس، مراسم جشن و شادی با ذکر و سماع برگزار می‌شود و مردم با پوشیدن لباس‌های محلی و نواختن موسیقی سنتی، این روز فرخنده را جشن می‌گیرند.

کرمانشاه: کرمانشاه نیز با اکثریت جمعیت سنی‌نشین، شاهد برگزاری مراسم‌های مذهبی و جشن‌های متنوعی در روز مبعث است. برگزاری مجالس ذکر و سماع، قرائت قرآن و سخنرانی‌های مذهبی از جمله برنامه‌های رایج است. همچنین، در برخی از خانه‌ها، شیرینی و حلوا پخته و بین همسایگان تقسیم می‌شود.

سراوان:در سراوان، شهر مرزی در استان سیستان و بلوچستان، مراسم‌های مذهبی با شور و شعور فراوانی برگزار می‌شود. پس از اقامه نماز صبح، خطبه‌های مخصوصی در مساجد خوانده می‌شود و سپس، مراسم جشن و شادی با ذکر و سماع آغاز می‌شود.

زاهدان:زاهدان نیز با جمعیتی چند ملیتی و سنی‌نشین، روز مبعث را با آداب و رسوم خاص خود جشن می‌گیرد. علاوه بر برگزاری مراسم‌های مذهبی در مساجد، در برخی از محله‌ها، جشن‌های سنتی با موسیقی و رقص محلی برگزار می‌شود.

تفاوت‌ها و شباهت‌ها:

آداب و رسوم روز مبعث در شهرهای مختلف ایران با یکدیگر تفاوت‌هایی دارد. این تفاوت‌ها ناشی از فرهنگ، مذهب، موقعیت جغرافیایی و رسوم و سنت‌های محلی است. با این حال، یک نقطه اشتراک در تمام این شهرها وجود دارد: تجدید پیمان با آموزه‌های پیامبر اکرم (ص) و گرامیداشت این واقعه‌ی مهم در تاریخ اسلام.

روز مبعث، فرصتی است برای تجدید پیمان با پیامبر اکرم (ص) و گرامیداشت این واقعه‌ی مهم در تاریخ اسلام. در سراسر ایران، شهرهای مختلف با آداب و رسوم خاص خود، این روز فرخنده را جشن می‌گیرند و این نشان‌دهنده تنوع فرهنگی و مذهبی این سرزمین است. امیدوارم این گزارش جامع و مفصل، اطلاعات مورد نیاز شما را در مورد آداب و رسوم روز مبعث در شهرهای مختلف ایران فراهم کرده باشد.