«شنا خلاف جهت»؛ قدم زدن در تاریکی به امید روشنایی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، مستند «شنا خلاف جهت» ساخته جواد رزاقی‌زاده رویکردی هوشمندانه و علمی به موضوع اوتیسم، خانواده‌های درگیر با این اختلال و زندگی در سایه اوتیسم دارد.

مستند «شنا خلاف جهت» پس از «آسانسور» فیلم قبلی جواد رزاقی‌زاده یک گام به پیش است. «آسانسور» فیلمی متاثر یا نزدیک به سینمای داستانی بود، اگرچه در آن فیلم هم رزاقی زاده به موضوع انسان، تنهایی و دشواری‌های اعتیاد پرداخته بود، اما در مقایسه با آن فیلم، که شاید وامدار حضور محمد کارت تهیه‌کننده آن بود، «شنا خلاف جهت» فیلمی عمیق‌تر و دشوارتر بوده است. رزاقی زاده به موضوع اوتیسم و نه فقط شخصیتی که دارای اوتییسم است، پرداخته است. فیلم دو شخصیت اصلی دارد یک کارگردان تئاتر، و محمدحسین، نوجوانی که از آسیب‌های اوتیسم در رنج و گرفتاری است.

فیلمساز با نزدیک شدن به دو شخصیت، واکاوی گذشته و صحبت با آنها، تاریکی و روشنایی‌های اوتیسم را نمایان کرده است. در شرایطی که افراد دارای اختلال، رو به فزونی دارند، رزاقی زاده با انتخاب این موضوع مهم، هم رنج این بیماران را نشان داده، هم مهمتر از این وجه، به زندگی آنانی پرداخته که در کنار این افراد روزگار سپری می‌کنند، کارگردان بدون انتخاب رویکردی احساساتی و عاطفی، کاملا آگاهانه موضوع را شناخته، ابعاد تاریکش را بررسی کرده و در سکانسی پای صحبت روانشناسی نشسته که اول از نمونه‌های موفق آسپرگر (ایلان ماسک، بیل گیتس و دیگر چهره‌های مشهور) می‌گوید و بعد تلنگر اصلی را به تماشاگر می‌زند که فقط نمی‌شود روی این شخصیت‌ها تمرکز کرد و زندگی این افراد دشوار و زندگی خانواده بعضی از آنها، دردناک است.

در سال‌هایی که کمتر رویکرد علمی در مستندسازی وجود دارد و سایه سنگین سیاست، سینمای مستند را درگیر موضوعاتی تکراری کرده، «شنا خلاف جهت» نمونه درست و موفق یک مستند علمی و پزشکی، با کارکرد آموزشی است. فیلمی که دغدغه‌های یک بیمار دارای اختلال، یک مادر تنها و درمانده، و افراد نزدیک به این فرد را آشکارا و بدون ملاحظه عیان می‌کند.

رزاقی زاده، با انتخاب شخصیت کارگردان، امیدرضا سپهری که صادقانه از مسائلش مقابل دوربین می‌گوید، اجازه نمی‌دهد تماشاگرش واخورده و ناامید شود، امیدرضا، صراحت دارد و مشکلات روحی و جسمی و عدم تطابقش با قوانین اجتماعی را آشکار می‌کند، او به حمایت خانواده هم می‌پردازد، اما در مقابل محمدحسین هم با وجود سن کم، منطق و مسائل خاص خود را دارد، که هم هوش و هم مشکلات این نوجوانان را عیان می‌کند. با «شنا خلاف جهت» به آینده فیلمسازی جواد رزاقی‌زاده امیدوار می‌شویم، فیلمسازی که می‌تواند خلاف جهت آشنای سینمای مستند حرکت کرده و دنیای خود را بسازد، شجاع و جسور است. در روزگار قرائت‌های تکراری از مسائل زنان، توجه به پسند جشنواره‌های داخلی و خارجی، فیلمسازی برای مدیران و تماشاگرانی که وجود ندارند، «شنا خلاف جهت» فیلمی است که باید بار‌ها دیده شود، هم در مدرسه‌ها، هم در دانشگاه‌ها و هم در تلویزیون. شاید صدای بیماران اوتیسم و خانواده‌هایشان شنیده شود.