هشدار رهبر انقلاب درباره نوسانات ارزی/ اقتصاد خط مقدم جنگ روانی است

به گزارش خبرگزاری آنا، افزایش بی‌ثبات نرخ ارز در ماه‌های اخیر، بیش از آن‌که یک نوسان معمول اقتصادی تلقی شود، به مسئله‌ای امنیتی–اقتصادی تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که مستقیما با معیشت مردم و ثبات اجتماعی گره خورده است. رهبر انقلاب در سخنرانی خود و در تبیین این وضعیت، صراحتاً تأکید کردند که چنین نوساناتی «طبیعی» نیست و نباید آن را صرفاً به سازوکار بازار یا عوامل کوتاه‌مدت اقتصادی تقلیل داد.

این گزاره درست است که در ادبیات اقتصادی، نوسان ارز ممکن است ریشه در متغیرهایی، چون کسری بودجه، تراز تجاری یا انتظارات تورمی داشته باشد، اما آنچه در شرایط کنونی ایران رخ می‌دهد، کاملا روشن است که ترکیبی از فشار‌های ساختاری و عملیات هدفمند بیرونی است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده که هرگاه فشار سیاسی یا امنیتی علیه کشور افزایش یافته، همزمان نرخ ارز نیز به میدان جنگ روانی تبدیل شده است.

هشدار رهبر انقلاب با اشاره به «نفوذ دشمن» در بحران‌های اقتصادی نیز ناظر به همین واقعیت پیچیده است؛ واقعیتی که در آن بازار ارز نه‌تنها یک متغیر اقتصادی، بلکه ابزار اعمال فشار برای شکل‌دهی به نارضایتی اجتماعی است. بزرگ‌نمایی نرخ‌ها، ایجاد شایعات سازمان‌یافته، سیگنال‌دهی منفی از سوی رسانه‌های خارجی و حتی برخی بازیگران داخلی ناهمسو، زنجیره‌ای از عملیات شناختی را شکل می‌دهد که هدف نهایی آن بی‌ثبات‌سازی ذهنی جامعه است.

از این منظر، افزایش بی‌قاعده نرخ ارز نه یک اتفاق خودبه‌خودی، بلکه بخشی از «جنگ ترکیبی» علیه ایران ارزیابی می‌شود؛ جنگی که همزمان معیشت، افکار عمومی و امنیت اجتماعی را نشانه گرفته است و در آن، اقتصاد به خط مقدم تبدیل شده است.

جنگ ارزی و اقتصاد به‌مثابه میدان نبرد شناختی

تحلیل رفتار رسانه‌های معاند نشان می‌دهد که نرخ ارز به ابزاری برای القای ناکارآمدی نظام حکمرانی تبدیل شده است. پیش‌بینی‌های مداوم «سقوط اقتصادی»، تیتر‌های هشداردهنده و تحلیل‌های جهت‌دار، بیش از آن‌که مبتنی بر داده‌های واقعی باشند، با هدف القای ترس و بی‌اعتمادی طراحی می‌شوند. رهبر انقلاب نیز با هشدار نسبت به همین فضا، مدیران را به هوشیاری در برابر جنگ روانی اقتصادی فراخواندند.

در چنین شرایطی، بازار ارز به‌سرعت به سیگنال‌های سیاسی واکنش نشان می‌دهد. یک اظهار نظر خارجی، یک شایعه درباره تحریم جدید یا حتی یک خبر تأییدنشده، می‌تواند موجی از انتظارات منفی ایجاد کند. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که دشمن بر آن سرمایه‌گذاری می‌کند: تبدیل انتظارات روانی به التهاب واقعی در بازار.

هر چند این جنگ از بیرون هدایت می‌شود؛ اما ضعف‌ها، تأخیر‌ها و ابهام‌های سیاستی در داخل، ضریب اثرگذاری دشمن را افزایش می‌دهد. هرگونه تناقض در تصمیم‌گیری، اطلاع‌رسانی دیرهنگام یا فقدان پاسخ روشن، بلافاصله به خوراک رسانه‌ای برای شبکه‌های معاند تبدیل می‌شود.

بر همین اساس، رهبر انقلاب مقابله با این وضعیت را صرفاً امنیتی نمی‌دانند، بلکه بر «تدابیر هوشمندانه و مستمر مسئولان» تأکید دارند؛ تدابیری که همزمان باید حوزه سیاست‌گذاری اقتصادی، مدیریت افکار عمومی و انسجام نهادی را پوشش دهد.

مسئولیت حاکمیت در مهار بحران و بازسازی اعتماد

یکی از مهم‌ترین نکات در بیانات رهبر انقلاب، تفکیک مسئولیت دشمن از مسئولیت مدیران داخلی است. تأکید بر نقش دشمن، هرگز به‌معنای نادیده‌گرفتن ضعف‌های مدیریتی نیست. بالعکس، این هشدار ناظر به آن است که دشمن دقیقاً از همین ضعف‌ها بهره‌برداری می‌کند.

واقعیت آن است که نوسانات ارزی، فشار مستقیمی بر زندگی روزمره مردم، به‌ویژه کسبه، تولیدکنندگان خرد و حقوق‌بگیران وارد می‌کند. اگر این فشار‌ها دیده نشود یا پاسخ مناسبی دریافت نکند، زمینه سوءاستفاده جریان‌های معاند فراهم می‌شود. رهبر انقلاب بار‌ها بر این نکته تأکید کرده‌اند که حل مسائل اقتصادی، نه صرفاً یک وظیفه فنی، بلکه یک مسئولیت اجتماعی و امنیتی است.

شفافیت تصمیم‌گیری، هماهنگی میان نهاد‌های اقتصادی، سرعت در اصلاح رویه‌های معیوب و گفت‌وگوی صادقانه با مردم، از جمله ابزار‌هایی هستند که می‌توانند فاصله میان واقعیت اقتصادی و روایت رسمی را کاهش دهند. هرچه این فاصله کمتر شود، امکان موج‌سواری رسانه‌ای دشمن نیز محدودتر خواهد شد.

در این چارچوب، مقابله با بحران ارزی نیازمند نگاه فعال و نه واکنشی است. مدیریت بازار، کنترل انتظارات و پیش‌بینی سناریو‌های احتمالی، مؤلفه‌هایی است که بدون آنها، حتی بهترین سیاست‌های اقتصادی نیز به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

عقلانیت، راه عبور از بحران

برآیند بیانات رهبر انقلاب نشان می‌دهد که اقتصاد، امنیت و افکار عمومی، سه ضلع یک مثلث واحد هستند. بحران ارزی اگر به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند از سطح اقتصادی به بحران اجتماعی و سپس امنیتی ارتقا یابد؛ دقیقاً همان سناریویی که دشمن در پی آن است.

مقابله با این سناریو، نیازمند ترکیبی از هوشیاری امنیتی، دقت اقتصادی و بلوغ سیاسی است. مسئولان باید همزمان با خنثی‌سازی عملیات روانی دشمن، به اصلاح واقعی سیاست‌های اقتصادی بپردازند و مسیر گفت‌و‌گو با جامعه را باز نگه دارند.

 سخنان رهبر انقلاب را می‌توان نقشه راهی برای عبور از شرایط پیچیده کنونی دانست؛ نقشه‌ای که هم دشمن را می‌شناسد، هم ضعف‌های داخلی را گوشزد می‌کند و هم بر عقلانیت، گفت‌و‌گو و اقتدار توأمان تأکید دارد.