آئیننامه انقلاب اسلامی؛ جایگاه نهجالبلاغه در اندیشه رهبر انقلاب
به گزارش خبرگزاری آنا، اگر تورقی در آثار و افکار پژوهشگران ادبیات عرب در دوره معاصر بکنیم، با اندکی درنگ درخواهیم یافت که حتی ادبای مسیحی با نامیدن کتاب گرانسنگ نهجالبلاغه به عنوان برادر قرآن کریم، از لحاظ محتوای ادبی و فصاحت و بلاغت آن را در مرتبه دوم بعد از قرآن مجید قرار میدهند.
اما آنچه در میان آثار نگاشته شده در خصوص این یادگار عظیم امیرالمؤمنین (علیه السلام) مغفول مانده عبارت است از محتوای عمیق و دقیق سیاسی- اجتماعی نهجالبلاغه که به تعبیر رهبر معظم انقلاب میتوان از آن با عنوان آئیننامه انقلاباسلامی یاد کرد. در ادامه، ضمن ارجاع به سخنان نغز مقام معظم رهبری در خصوص کتاب شریف نهجالبلاغه، جایگاه این اثر جاودان را در منظومه فکری رهبر انقلاب جستوجو میکنیم.
آئیننامه مهجور انقلاب اسلامی برای نسل کنونی
رویه سیاسی-اجتماعی جنبشهای گوناگون سیاسی در جهان معاصر گویای این نکته است که اولین گام برای شکلگیری ایدئولوژی و نقشه راه هر جنبشی داشتن یک مانیفیست تمامعیار و همهجانبه است که با نکتهسنجی و آیندهنگری ضمن ترغیب اعضای یک جنبش برای ادامه مبارزه سیاسی، برنامهای جامع جهت تأسیس حکومت و اداره جامعه در اختیار آنها قرار دهد.
رهبر انقلاب به عنوان یکی از برجستهترین فعالان تشکیلاتی در زمینه مبارزه با رژیم ستم شاهی در دوران پیش از انقلاب اسلامی که نقش مهمی در کادرسازی و جهت دهی به نیروهای انقلابی در آن برهه زمانی حساس ایفا میکردند، با درک کامل ضرورت وجود یک آئیننامه برای انقلاب اسلامی ایران طی سخنرانی مشهور خود در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۹ ش در این خصوص میفرمایند «نهجالبلاغه کتاب تدوین شده انقلاب اسلامی است و آئیننامه این انقلاب میتوان به حسابش آورد. خود نهجالبلاغه هم دارای همین خصوصیت است، یعنی در او میدانهای وسیع زندگی انسان و بعدها و جانبهای گوناگون وجود انسان که همه در اسلام هست، منعکس است.»
با در نظر گرفتن این واقعیت میتوان گفت که متأسفانه به دلیل غفلت مسئولان امر و مردم عادی این آئیننامه سترگ انقلاب اسلامی که میتواند به راحتی چراغ راه بسیاری از جوانان این مرز و بوم باشد در سالهای اخیر به شدت مهجور مانده و فقط در برخی مناسبتهای خاص تاریخی و دینی از آن یاد میشود. به همین دلیل باید گفت احیای فرهنگ نهج البلاغه که همان فرهنگ والای علوی است برای رسیدن به قله تمدنی مد نظر انقلاب اسلامی امری لازم و ضروری است.
توجه به نهجالبلاغه لازمه استمرار انقلاب اسلامی
در میان کارویژههای هر سند مؤسسی برای یک انقلاب و جنبش سیاسی، مسئله لزوم حفظ تداوم حرکت در بین اعضای جامعه آن هم در عصر نهادینه شدن مفاهیم انقلابی امری بدیهی است. به عبارت سادهتر با گام نهادن جامعه در مسیر عادی سازی مفاهیم انقلابی ناشی از برخورد پیوسته با مقولاتی نظیر مدرنیسم غربی، مفاهیم به وجود آمده در بستر گفتمان انقلابی برای ادامه حیات خود در عصر جدید محتاج تفسیرهای متناسب با جامعه این عصر و زمان هستند؛ از این رو رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیتالله خامنهای (دام ظله) در ادامه سخنرانی فوقالذکر، تمسک به مفاهیم انسانساز نهجالبلاغه را زمینهساز استمرار انقلاب اسلامی دانسته و فرمودند «ما اگر بخواهیم امروز انقلاب اسلامی را ادامه بدهیم، یعنی آنچه به معنای واقعی کلمه انقلاب اسلامی است، بایستی اسلام را همهجانبه مراعات کنیم و نمودارش نهجالبلاغه است و برگردیم به نهجالبلاغه و بازیابی کنیم. در نهجالبلاغه جنگ هست، سیاست هست، دیپلماسی هست، ارتباطات خارجی و سیاست خارجی، اخلاق هم هست، عبادت هم هست، زهد هم هست و همه چیز در نهجالبلاغه هست و این نهجالبلاغه چند بعدی نموداری از اسلام چند بعدی است که برای دوام انقلاب اسلامی و ساختن یک انسان چند بعدی ضروری و لازم است.»
با این حساب، به عنوان نتیجه این بحث کوتاه میتوان گفت: بازگشت به نهج البلاغه به عنوان آئیننامه انقلاب اسلامی در منظومه فکری رهبر انقلاب مؤلفه اصلی ثبات و استمرار مفاهیم مربوط به انقلاب اسلامی در عصر جدید است.
انتهای پیام/
