فاجعه خاموش زیر لبخند شادی؛ سرانه ورزش ایران به کُما رفت؟

محمد یزدانی‌پناه استاد گروه تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز و مدیرکل ورزش و تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس در گفت‌وگو با خبرنگار آنا با بیان اینکه رشته تربیت‌بدنی در دانشگاه‌های ایران از نظر کمّی رشد خوبی داشته است، اما از نظر کیفی و کاربردی هنوز فاصله زیادی با نیاز‌های جامعه دارد، اظهار کرد: برنامه‌های درسی در بسیاری از دانشگاه‌ها به‌روز نیستند و کمتر به مهارت‌های نوین (مانند مدیریت ورزشی، فناوری‌های نوین سلامت و فیتنس علمی) توجه می‌شود.

وی با تشریح نقاط قوت و ضعف آموزشی و پژوهشی بیان کرد: نقطه قوت، علاقه زیاد دانشجویان و جوان بودن بدنه علمی رشته تربیت‌بدنی و توسعه نسبی تحصیلات تکمیلی و فعالیت پژوهشی و نقاط ضعف کمبود ارتباط دانشگاه با صنعت ورزش و باشگاه‌ها، پژوهش‌های تکراری و کم‌اثر در عمل و ضعف در مهارت‌آموزی عملی است.

مدیرکل ورزش و تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس پیشنهاد کرد که بازنگری برنامه‌های درسی با تأکید بر مهارت‌محوری، کارآموزی میدانی و پژوهش‌های مسئله‌محور صورت بگیرد.

یزدانی‌پناه با تشریح سرانه ورزش در ایران در مقایسه جهانی متذکر شد: میانگین فعالیت بدنی هفتگی ایرانیان حدود ۲ تا ۳ ساعت بوده؛ درحالی‌که استاندارد جهانی ۵ ساعت در هفته است.

شکاف ۳ ساعته فعالیت بدنی؛ سرانه ورزش ایرانیان نصف استاندارد جهانی

مدیرکل ورزش و تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس، دلایل پایین بودن سرانه ورزش را کمبود فضا‌های ورزشی عمومی، سبک زندگی کم‌تحرک و شهرنشینی و ضعف فرهنگ‌سازی و آموزش از سنین پایین برشمرد و اینگونه نتیجه‌گیری کرد که افزایش بیماری‌های غیرواگیر، افسردگی و کاهش بهره‌وری اجتماعی از عوامل ورزش نکردن و پایین‌بودن سرانه ورزشی است.

یزدانی‌پناه با اشاره به سرانه ورزش در دانشگاه‌ها و دلایل پایین بودن آن گفت: سرانه فعالیت بدنی دانشجویان حدود یک ساعت در هفته بوده که بسیار پایین است و علت آن کمبود سالن‌ها و فضا‌های ورزشی، نبود برنامه‌های جذاب و زمان‌بندی نامناسب در کنار فشار درسی بوده و گسترش امکانات، مسابقات درون‌دانشگاهی و برنامه‌های ترویجی فعال چاره کار است.

وی با اشاره به چالش‌های توسعه ورزش همگانی و قهرمانی تبیین کرد: مهم‌ترین چالش‌ها کمبود بودجه و زیرساخت، ضعف مدیریت و هماهنگی نهادی، فرهنگ‌سازی ناکافی و نبود نظام استعدادیابی مؤثر است.

مدیرکل ورزش و تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس، موانع مشارکت ورزشی دانشجویان، محدودیت زمانی و فشار تحصیلی، کمبود انگیزه و الگوی ورزشی و امکانات ناکافی برای دختران در برخی دانشگاه‌ها را از دیگر چالش‌ها در این زمینه عنوان کرد که تأثیر آن افت تمرکز، استرس بالا و کاهش شادابی خواهد بود.

یزدانی‌پناه با تبیین راهکار‌های عملی برای افزایش سرانه ورزش گفت: گنجاندن «ساعت ورزش اجباری و اختیاری» در برنامه هفتگی دانشگاه‌ها، همکاری وزارت علوم، آموزش و پرورش و شهرداری‌ها در توسعه فضا‌های ورزشی، حمایت از ورزش‌های همگانی ارزان و گروهی (پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، جشنواره‌های ورزشی)، استفاده از رسانه‌ها برای ترویج سبک زندگی فعال و نقش استادان و پژوهشگران تربیت‌بدنی در این زمینه بسیار مهم است.

مدیرکل ورزش و تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس توضیح داد: استادان باید در تدوین سیاست‌های ملی ورزش، ارزیابی طرح‌های اجرایی، و ارائه راه‌حل‌های علمی نقش فعال‌تری ایفا کنند و دانشگاه‌ها می‌توانند با پژوهش‌های کاربردی و ارتباط با نهاد‌های اجرایی (وزارت ورزش، شهرداری‌ها، آموزش و پرورش) نقش مؤثرتری در تصمیم‌سازی داشته باشند.

وی، پیام هفته تربیت‌ بدنی و ورزش را «ورزش فقط فعالیت جسمانی نیست، بلکه فرهنگ سلامت، شادی و مسئولیت اجتماعی است» عنوان کرد.

مدیرکل ورزش و تربیت‌بدنی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس به مسئولان توصیه کرد تا ورزش را سرمایه‌گذاری بدانید، نه هزینه و به دانشجویان هم تأکید کرد که ورزش را بخشی از زندگی و رشد فردی خود کنند.

یزدانی‌پناه تأکید کرد که هر گام در مسیر تحرک، گامی در مسیر سلامت و نشاط کشور است.