ورزش، شاه‌کلید تحول سلامت و شادابی جامعه

محمد یزدانی‌پناه استاد گروه تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی شیراز و مدیرکل ورزش و تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی فارس در گفت‌و‌گو با آنا با بیان اینکه رشته تربیت بدنی در دانشگاه‌های ایران از نظر کمی پیشرفت چشمگیری داشته است، اظهار کرد: تحول در آموزش تربیت بدنی و گسترش ورزش همگانی می‌تواند به بهبود سلامت جسمی و روانی جامعه و افزایش شادابی دانشجویان منجر شود.

وی افزود: استقبال دانشجویان و توسعه تحصیلات تکمیلی نشان‌دهنده ظرفیت بالای این رشته است؛ اما از نظر کیفیت و کاربردی بودن، هنوز با نیاز‌های روز جامعه فاصله دارد. برنامه‌های درسی در بسیاری از دانشگاه‌ها قدیمی هستند و کمتر به موضوعات نوین مانند مدیریت ورزشی یا فناوری‌های سلامت توجه می‌کنند.

مدیرکل ورزش و تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی فارس عنوان کرد: علاقه دانشجویان و بدنه علمی جوان از نقاط قوت رشته تربیت بدنی بوده؛ اما کمبود ارتباط با صنعت ورزش، پژوهش‌های کم‌اثر و ضعف در مهارت‌آموزی عملی از چالش‌های اصلی به شمار می‌روند. بازنگری برنامه‌های درسی با تأکید بر مهارت‌محوری و پژوهش‌های مسئله‌محور می‌تواند این مشکلات را کاهش دهد.

یزدانی‌پناه درباره سرانه ورزش در ایران بیان کرد: میانگین فعالیت بدنی هفتگی ایرانیان حدود دو تا سه ساعت بوده در حالی که استاندارد جهانی پنج ساعت در هفته است. کمبود فضا‌های ورزشی عمومی، سبک زندگی کم‌تحرک و ضعف در فرهنگ‌سازی از کودکی از دلایل اصلی این وضعیت هستند این شرایط به افزایش بیماری‌های غیرواگیر، افسردگی و کاهش بهره‌وری اجتماعی منجر می‌شود.

وی توضیح داد: وضعیت ورزش در دانشگاه‌ها حتی نگران‌کننده‌تر بوده؛ زیرا سرانه فعالیت بدنی دانشجویان فقط حدود یک ساعت در هفته است. کمبود امکانات ورزشی، برنامه‌های غیرجذاب و فشار درسی از موانع اصلی هستند. دانشگاه‌ها با گسترش امکانات، برگزاری مسابقات درون‌دانشگاهی و طراحی برنامه‌های ترویجی جذاب، مشارکت دانشجویان را افزایش دهند.

مدیرکل ورزش و تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی فارس درباره چالش‌های توسعه ورزش همگانی و قهرمانی گفت: کمبود بودجه، ضعف مدیریت، نبود هماهنگی بین نهاد‌ها و کمبود نظام استعدادیابی مؤثر از بزرگ‌ترین موانع هستند. دانشجویان به دلیل محدودیت زمانی، فشار تحصیلی و کمبود انگیزه، کمتر به ورزش روی می‌آورند. امکانات ناکافی برای دختران در برخی دانشگاه‌ها نیز مشارکت ورزشی را محدود کرده و این موضوع به کاهش تمرکز و افزایش استرس دانشجویان منجر شده است.

یزدانی‌پناه راهکار‌هایی عملی ارائه کرد و ادامه داد: گنجاندن «ساعت ورزش اجباری و اختیاری» در برنامه دانشگاه‌ها، همکاری با وزارت علوم و شهرداری‌ها برای توسعه فضا‌های ورزشی و حمایت از ورزش‌های همگانی مانند پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری می‌تواند مؤثر باشد. رسانه‌ها نیز باید برای ترویج سبک زندگی فعال نقش پررنگ‌تری ایفا کنند.

وی با بیان نقش استادان تربیت بدنی مطرح کرد: آنها باید در تدوین سیاست‌های ملی ورزش و ارائه راه‌حل‌های علمی فعال‌تر باشند. دانشگاه‌ها با پژوهش‌های کاربردی و ارتباط با نهاد‌های اجرایی مانند وزارت ورزش و آموزش و پرورش، می‌توانند در تصمیم‌سازی‌های کلان اثرگذار باشند.

مدیرکل ورزش و تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی فارس تبیین کرد: ورزش فراتر از فعالیت جسمانی، فرهنگ سلامت و شادی است. مسئولان باید ورزش را سرمایه‌گذاری ملی ببینند، دانشجویان آن را بخشی از رشد فردی خود بدانند و جامعه با هر گام در مسیر تحرک به سوی سلامت و نشاط حرکت کند.