وقتی دانشمندان ویروسهای آلودهکننده باکتریها را به ایستگاه فضایی بینالمللی فرستادند متوجه شدند فضا نحوه نبرد ویروسها و باکتریها را تغییر میدهد و این نتایج میتواند به مقابله با عفونتهای مقاوم به دارو کمک کند.
کلاژن که فراوانترین پروتئین ساختاری بدن انسان است و نقشی کلیدی در استحکام و انعطافپذیری پوست و سلامت بافتهای همبند دارد، با افزایش سن و عوامل محیطی دچار افت میشود؛ موضوعی که محبوبیت مکملهای خوراکی کلاژن را افزایش داده، هرچند شواهد علمی درباره اثربخشی آنها همچنان محل تردید است.
ایدهای الهام گرفته شده از DNA میتواند برای پلاستیکها تاریخ انقضا تعیین کند
دیدن زبالههای پلاستیکی هنگام پیادهروی، یک شیمیدان را بر آن داشت تا دوباره به این پرسش فکر کند که چرا پلاستیکهای مصنوعی برای همیشه باقی میمانند؛ اما پلیمرهای طبیعی نه. با تقلید از ویژگیهای ساختاری بسیار کوچکی که در DNA و پروتئینها وجود دارد، پژوهشگران پلاستیکهایی طراحی کردهاند که در عین دوام، میتوان آنها را بهگونهای فعال کرد که به طور طبیعی تجزیه شوند. سرعت این تجزیه میتواند با دقت بالا تنظیم شود؛ از چند روز تا چند سال، یا حتی با نور یا سیگنالهای شیمیایی ساده فعال شود. این کشف میتواند همهچیز را، از بستهبندی مواد غذایی گرفته تا دارورسانی، دگرگون کند.
در حالی که انسانها در کمتر از یک قرن با بحران جهانی مقاومت آنتیبیوتیکی روبهرو شدهاند، مورچهها میلیونها سال است بدون گرفتارشدن در این دام با عوامل بیماریزا مقابله میکنند. پژوهشی تازه نشان میدهد این حشرات اجتماعی با راهبردهای شیمیایی پیچیده و هدفمند، میتوانند الهامبخش نسل جدید داروهای ضدعفونیکننده باشند. در ادامه گفتگوی ویژه آناتک را با «کلینت پنیک»، حشرهشناس آمریکایی و پژوهشگر این پژوهش میخوانید.
هر انسانی که روی این سیاره به دنیا میآید، بهطور کامل «فقط خودش» نیست.بخش بسیار کوچکی از سلولهای بدن ما ـ حدود یک سلول از هر یک میلیون سلول ـ در واقع متعلق به خودمان نیست بلکه از بدن مادرمان میآید. این یعنی هر یک از ما میلیونها سلول در بدن داریم که دستگاه ایمنیمان در حالت عادی باید آنها را «بیگانه» تشخیص دهد؛ با این حال، به نحوی، در بیشتر افراد این سلولها بدون ایجاد هیچ مشکلی برای سیستم ایمنی، به طور مسالمتآمیز باقی میمانند.
استخوانهای فسیلشده فقط بقایای خاموش گذشته نیستند؛ آنها اکنون به اسنادی زنده تبدیل شدهاند که از بیماریها، غذای روزمره و حتی آبوهوای جهان میلیونها سال پیش خبر میدهند.
از پرهای گمشده دایناسورها گرفته تا رفتارهای کاملا خیالی شکار گروهی، بسیاری از جزئیات مجموعه فیلمهای «پارک ژوراسیک» کاملا در قلمرو خیال قرار دارند. با این حال، به طرز باورنکردنی، فرضیه مرکزی این فیلمها ممکن است واقعیتر از آن چیزی باشد که انتظار میرفت: طبق پژوهش جدیدی از دانشگاه فلوریدا، وعدههای غذایی پشهها واقعا میتواند تصویری جامع از بومشناسی منطقهای که در آن پرسه میزنند ارائه دهد.
اینکه انسانها چگونه توانستهاند در بزرگسالی شیر را هضم کنند، همیشه به انتخاب طبیعی نسبت داده شده است؛ اما دادههای ژنتیکی تازه از جنوب آسیا روایت متفاوتی ارائه میدهد: در این منطقه، ژنهای پایداری لاکتاز نه بهدلیل مزیت عمومی نوشیدن شیر، بلکه عمدتا همراه با مهاجرت دامداران و انتقال تبار ژنتیکی گسترش یافتهاند؛ روایتی که در تضاد با تجربه اروپاست، جایی که انتخاب طبیعی نقش تعیینکنندهای داشته است.
گفتگوی اختصاصی آناتک با استاد زیستشناسی تکاملی دانشگاه میشیگان:
آیا واقعا بیشتر جهشهای ژنتیکی بیاهمیتاند؟ پژوهشی تازه از دانشگاه میشیگان این باور قدیمی را به چالش کشیده و نشان میدهد تکامل بیش از آنکه مسیر رسیدن به کمال باشد، تعقیب دائمی محیطی است که مدام تغییر میکند. در این گفتوگو، دکتر «جیانژی ژانگ»، زیستشناس تکاملی، از نظریه جدید خود، نقش جهشهای سودمند و پیامدهای آن برای تکامل انسان میگوید.
میکروبهایی که سالها به عنوان تهدید شناخته میشدند، حالا در کانون توجه دانشمندانی قرار گرفتهاند که نشان میدهند بخش مهمی از سلامت انسان به تنوع میکروبی و ترکیبات زیستی طبیعی وابسته است؛ یافتهای که میتواند نگاه پزشکی و زیستمحیطی به سلامت را دگرگون کند.
مایعی غیرسمی، قابلبازیافت و چندبارمصرف که میتواند دیاکسید کربن را مستقیما از هوا جذب کند؛ این دستاورد تازه پژوهشگران دانشگاه هلسینکی است. در حالی که بیشتر فناوریهای جذب دیاکسید کربن برای آزادسازی آن به دماهای بالای ۹۰۰ درجه نیاز دارند، پژوهشگران دانشگاه هلسینکی ترکیبی تازه ساختهاند که این کار را تنها در دمای ۷۰ درجه انجام میدهد.
بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، زمانی که هنوز خبری از فریزر و یخچال نبود، ایرانیان با ساخت یخچالهای خشتی نهتنها یخ تولید و ذخیره میکردند، بلکه پایهگذار دسرهای یخی شدند؛ دستاوردی که بعدها از ایران به جهان رفت و به بستنی امروزی رسید. روایت استاد تاریخ دانشگاه نیوزلند را در اینباره میخوانیم.
بیشتر ما یادگیری زبانهای خارجی را اغلب بسیار دشوار میدانیم تا جایی که برای برخی از ما به مثابه «غولی ترسناک» است که جسارت نزدیک شدن به آن را نداریم. این زمینه ذهنی میتواند علل مختلفی از جمله تجربه تلخ آموزش زبان در مدرسه داشته باشد. ۲ مدرس آموزش زبان دانشگاه شفیلد با نوشتن مقالهای سعی کردهاند باورهای نادرستی که درباره یادگیری زبان جدید وجود دارد، بیان کنند و به این ترتیب افراد را به یادگیری زبان تشویق کنند.
دانشمندان برای نخستینبار موفق شدهاند ژنوم یک ویروس انسانی را از بقایای انسانهایی استخراج کنند که بیش از دو هزار سال پیش میزیستهاند؛ کشفی شگفتانگیز نشان میدهد برخی ویروسهای انسانی در شرایطی خاص توانستهاند برای هزاران سال بخشی از ژنهای انسان باقی بمانند.
پژوهشگران دریافتند اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) با افزایش خلاقیت همراه است و این ارتباط تا حد زیادی به گرایش بیشتر ذهن به سرگردانی بازمیگردد. بویژه «سرگردانی عمدی ذهن» یعنی حالتی که فرد آگاهانه اجازه میدهد افکارش از مسیر اصلی منحرف شود، به نظر میرسد نقش مهمی در تفکر خلاق ایفا میکند.
گفتوگوی ویژه آناتک با برنده جایزه نوبل فیزیولوژی سال ۲۰۲۱:
دردی که با هورمونها تشدید میشود. سندرم روده تحریکپذیر در زنان شایعتر است و علائم آن با رژیم غذایی و چرخههای هورمونی نوسان میکند. پژوهشی تازه که در نشریه «ساینس» منتشر شده، از مسیرهای سلولی وابسته به استروژن پرده برمیدارد که حساسیت روده به درد را افزایش میدهد. در این گفتوگو، «دیوید جولیوس»، استاد فیزیولوژی دانشگاه «کالیفرنیا، سانفرانسیسکو» (UCSF) و برنده جایزه نوبل، درباره یافتههای کلیدی این پژوهش، نقش میکروبیوتا و چشماندازهای درمانی آینده توضیح میدهد.
طاعون همیشه از مسیرهای شناختهشده گسترش نیافته است. هزاران سال پیش از آنکه ککها و موشها به نماد مرگ سیاه در قرون وسطی بدل شوند، گونهای متفاوت از باکتری طاعون انسانها را در سراسر اوراسیا آلوده کرده بود؛ گونهای که نمیتوانست از طریق ککها منتقل شود و با این حال، قرنها دوام آورد. اکنون کشف غیرمنتظره DNA طاعون در بقایای یک گوسفند اهلی چهار هزار ساله، پرده از سازوکاری تازه برمیدارد و نشان میدهد که ارتباط نزدیک انسان با دامها ممکن است نقشی کلیدی در یکی از کهنترین همهگیریهای تاریخ بشر داشته باشد.
مغز همیشه تصمیم درست نمیگیرد. نشانههای روزمره مثل صداها، تصاویر یا موقعیتهای آشنا میتوانند مغز برخی افراد را بارها به سمت همان تصمیمهای نادرست هدایت کنند؛ زیرا این افراد در بهروزرسانی تداعیهای آموختهشده و کنار گذاشتن الگوهایی که دیگر به پیامدهای مطلوب منجر نمیشوند، با مشکل روبهرو هستند.
ورزش منظم فقط عضله قلب را قویتر نمیکند؛ پژوهشی تازه نشان میدهد فعالیت بدنی هوازی، شبکه اعصابی را که ضربان و عملکرد قلب را تنظیم میکند نیز دگرگون میکند؛ آن هم به شیوهای متفاوت در دو سوی بدن، یافتهای که میتواند مسیر درمان بیماریهای شایع قلبی را دقیقتر کند.