با تجربه همهگیری کرونا، بسیاری از دانشگاههای ایران با استفاده از سامانههای آموزش مجازی آشنا شدند. با این حال، در صورت وقوع جنگ، چالشهایی فراتر از شرایط گذشته پیش روی آموزش عالی خواهد بود. کارشناسان بر این باورند که بهرهگیری از فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، در کنار ارتقای زیرساختها میتواند تداوم آموزش، هویت فرهنگی و آزادی آکادمیک را تضمین کند.
استاد دانشگاه، با انتقاد از طرح ۳ ساله شدن دوره کارشناسی، کاهش زمان تحصیل در شرایط فعلی را منجر به افت جدی کیفیت آموزش دانست. وی معتقد است آموزش عالی ایران پیش از هر تغییری، به بازنگری اساسی در محتوا و پیوند با جامعه نیاز دارد.
کارشناس ارشد هوشمصنوعی با تأکید بر تجربههای جهانی از اوکراین تا دوران کرونا گفت آموزش مجازی در بحران بدون اینترنت پایدار، برق مطمئن و پلتفرمهای مقاوم دوام نمیآورد. او راه نجات را «آفلایناول»، نسخههای کمحجم محتوا، و استقرار سامانههای آموزشی بر سرورهای توزیعشده میداند.
یک مدرس رشته مدیریت مالی، معتقد است کاهش دوره کارشناسی از چهار سال به سه سال، با حذف دروس غیرمرتبط و تمرکز بر آموزشهای مهارتی، میتواند بهرهوری آموزش عالی را افزایش دهد.
در جهانی که جنگ دیگر فقط در میدان نبرد رخ نمیدهد، دانشگاهها به جبههای تازه وارد شدهاند؛ جبههای که سلاحش نه توپ و تانک، بلکه اینترنت، داده و هوش مصنوعی است. پژوهشگر و مدرس هوش مصنوعی، هشدار میدهد: اگر امروز طرح تداوم آکادمیک در شرایط جنگی نداشته باشیم، فردا آموزش مجازی در زمان جنگ چیزی جز یک شوخی تلخ نخواهد بود.
بحرانهای نظامی مانند جنگ علاوه بر تاثیرات میدانی، ساختارهای اجتماعی را نیز دستخوش تغییرات عمیقی میکند. استاد دانشگاه امام صادق(ع) در توضیح نقش جامعه علمی دانشگاهی در بازسازی اعتماد اجتماعی در شرایط جنگ گفت: جنگ میتواند انسجام ملی را افزایش دهد یا شکافهای اجتماعی را عمیقتر کند و این وابسته به ویژگیهای تاریخی و اجتماعی هر جامعه است.