در گفت‌وگو با آنا مطرح شد

چالش مهاجرت نخبگان؛ وقت آن رسیده که داده‌کاوی کنیم

سرپرست دانشگاه مازندران گفت: هر تصمیمی باید مبتنی بر داده کاوی انجام شود چرا که این موضوع در بیان آمار دقیق و شفاف مهاجرت نخبگان موفق عمل کرده و کمک کننده است؛ بنابراین باید به سرعت انجام شود تا دریابیم نخبگان در کدام رشته ها، زمینه‌های فکری و ... از ایران مهاجرت می‌کنند.

ابراهیم صالحی عمران سرپرست دانشگاه مازندران در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا، درباره چگونگی نگهداشت نخبگان در کشور اظهار کرد: اهمیت حفظ و نگهداشت نخبگان علمی جامعه امر بدیهی بوده که نیازمند ریشه یابی است تا متوجه علت مهاجرت استعداد‌های برتر از کشور شویم. 

وی با بیان اینکه فرایند شناسایی نخبگان کار راحتی بوده و پیچیده نیست؛ تاکید کرد: هر ساله پدیده‌ای به نام کنکور برگزار می‌شود و از همان ابتدا تا طول تحصیل می‌توان استعداد‌های برتر دانشگاه‌های ایران را شناخت.

صالحی عمران ضمن بیان این مسئله که مهاجرت موضوع بدی نیست و باید ارتباطات بین المللی پابرجا باشد، بلکه چالش اصلی در بازنگشتن آنها به کشور است و نمی‌توان مانع خروج فردی از کشور شد، گفت: هر تصمیمی باید مبتنی بر داده کاوی و بررسی و تحقیق و پیش نیاز انجام شود؛ چرا که داده کاوی در بیان آمار دقیق و شفاف مهاجرت نخبگان موفق عمل کرده و کمک کننده است؛ بنابراین تقاضای انجام آن را دارم تا دریابیم نخبگان در کدام رشته ها، زمینه‌های فکری و ... از ایران مهاجرت می‌کنند؟. 

رئیس انجمن آموزش عالی ایران اضافه کرد: در مباحث اسلامی با هدف یادگیری علم بر رفت و آمد‌های دانشجویان، کارشناسان و متخصصان دانشگاه‌های ایران و جهان تاکید می‌شود که اهمیت آموزش بین المللی را یادآور می‌کند. 

حل چالش مهاجرت با بین‌المللی سازی دانشگاه‌ها

صالحی عمران بیان کرد: کنجکاوی ویژگی انسان است و هوش نخبگان در سکون جای نمی‌گیرد، بلکه پویایی را مهم تلقی می‌کند، بخشی از بین المللی سازی دانشگاه‌ها معضل مهاجرت را حل می‌کند، یعنی باید صورت قانونی و منطقی ترسیم کرده و مسیر را دو طرفه تحقق بخشیم، تعاملات بین المللی دانشگاه‌های تراز یک دنیا عطش و میل به مهاجرت را منطقی‌تر کرده و سود را بیشتر به نفع جامعه پیش می‌برد و حتی می‌توان نخبگان سایر کشور‌ها را جذب کرد. 

سرپرست دانشگاه مازندران تاکید کرد: تصور می‌کنم گاهی اوقات نادیده انگاری نخبگان معیار اصلی برای مهاجرت آنهاست؛ چرا که ضریب هوشی این افراد بالاست و دارای ویژگی‌های اخلاقی حساس و ادارک خاص از دنیا هستند. نباید، شرایطی فراهم شود تا بدنبینی نسبت به مهاجرت نخبگان از کشور فراهم کنیم. 

به حال خود رها کردن استعداد‌های درخشان را نباید بی اهمیت تلقی کنیم، بلکه باید، برخی ارگان‌ها نسبت به خروج نخبگان از کشور پاسخگو باشند، چرا سیستم‌های آموزشی، پژوهشی، اقتصادی و دستگاه‌های دولتی زمینه جذب نخبگانی که از کشور خارج شده‌اند را فراهم نمی‌کنند

صالحی عمران بیان کرد: گرایش و قوانین جاری دانشگاه‌ها به سادگی اجازه جذب دانش آموختگان نخبه را در سیستم‌های آموزشی و پژوهشی نمی‌دهد، البته بنیاد ملی نخبگان برای پذیرش استعداد‌های درخشان در ارگان‌های کشور کمک کننده بوده است، اما در هر صورت نباید دید منفی نسبت به دانش آموختگان نخبه علمی ایران داشت و تغییر تفکری، ارزشی و فرهنگی لازم است؛ چرا که تمرکز اصلی آنها روی درسشان است و شاید حساسیت زیادی نسبت به مسائل مختلف از خود نشان ندهند. احتمال دارد نخبگان در جنبه‌های حاکمیتی یا جنبه‌هایی که به عنوان کار فرهنگی در دانشگاه‌ها قلمداد می‌شود فعال نباشند، پس این موضوع نباید اینگونه قلمداد شود که به نخبگن حس ناکافی بدهیم و بگوییم جامعه به شما احتیاح ندارد.

بیدار سازی باعث نگهداشت نخبگان می‌شود 

وی تاکید کرد: به صورتی با نخبگان برخورد می‌کنیم که آنها پیش خود احساس می‌کنند جامعه و نظام پذیرای آنها نیست، در حالی که نخبگان همه فرزندان این مملکت هستند، پس باید به آنها القا کنیم که حضورشان باعث رشد فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و علمی کشور می‌شود و هویت ملی، مذهبی و دینی یعنی بیدارسازی هم برای نگهداشت نخبگان کمک کننده است. 

سرپرست دانشگاه مازندران اضافه کرد: به حال خود رها کردن استعداد‌های درخشان را نباید بی اهمیت تلقی کنیم، بلکه باید، برخی ارگان‌ها نسبت به خروج نخبگان از کشور پاسخگو باشند، چرا سیستم‌های آموزشی، پژوهشی، اقتصادی و دستگاه‌های دولتی زمینه جذب نخبگانی که از کشور خارج شده اند را فراهم نمی‌کنند؟ حتی، در نظام‌های اداری کشور به نخبگان نیاز داریم، شرایطی باید فراهم شود خودمان سراغ نخبگان رویم. 

صالحی عمران با تشریح اینکه ۲ عامل در مهاجرت نخبگان دخیل است؛ گفت: دافعه و جاذبه مهم هستند. عوامل دافعه که ممکن است مواردی از جمله مسائل سیاسی، اقتصادی، طرزتفکر، جاذبه‌های خارج از کشور برای ارتباط با جامعه بین المللی، بی توجهی به آنها و ... باید شناسایی شوند. همچنین، عوامل جاذبه مانند استخدام، اشتغال، توجه به افکار، فراهم کردن زمینه‌های علمی و ارزش و بها دادن به نخبگان هستند که باید مورد توجه قرار بگیرند. فعالیت پژوهشی خلاقانه و مربوط به حیطه فناوری است که منافع اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و امنیتی برای کشور دارد. 

اهمیت شناسایی نخبگان برای استخراج منابع 

وی افزود: منابع انسانی، دانش و تفکر و مهارت انسان‌ها بیشترین ارزش را دارند، اما هنوز قدر آنها را متوجه نشده ایم و برای جنگل، محیط زیست، معادن، زمین و ... بیشتر اهمیت قائل هستیم. باید نخبگان را شناسایی کنیم تا استخراج منابع صورت بگیرد که نگهداری و باروری آنها امری مهم است و هرچه زودتر باید مجموعه اقدامات نگهداشت نخبگان استفاده کنیم؛ چرا که سرمایه باعث ثروت بیشتر برای کشور می‌شود و نیرو‌های انسانی بسیار باهوش هستند و دانش آموختگان دانشگاه‌های سطح یک کشور را به راحتی از دست بدهیم و باید تفکر اینکه به دردمان نمی‌خورند را دور انداخت؛ چرا که آنها در کشور باعث تولید ثروت برای کشور می‌شوند.

انتهای پیام/

ارسال نظر