برندها پیش از شکلگیری سرمایهداری مدرن وجود داشتهاند
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «سایتکدیلی» (SciTechDaily)؛ بسیار پیش از شکلگیری شرکتهای مدرن و نظام سرمایهداری، صنعتگران ممکن است از همان زمان کالاهایی را تولید میکردهاند که هویتی قابل تشخیص داشته و این محصولات بسیار فراتر از محل تولید خود جابهجا میشدهاند. یک تیم بینالمللی به سرپرستی مارتا لوچیانی از دانشگاه وین، شواهدی یافته است که نشان میدهد سفالهای نقاشیشده متمایزی که حدود ۳۲۰۰ سال پیش در شمالغربی عربستان ساخته میشدند، از بسیاری جهات مانند یک برند مدرن عمل میکردهاند.
این یافتهها از «واحه قُرَیّه» به دست آمدهاند؛ جایی که پژوهشگران تولید نوعی سفال نقاشیشده متمایز و دورنگ را بررسی کردند. تجزیه و تحلیل آنها نشان میدهد که این ظروف از نظر بصری قابل تشخیص، محبوب و به اندازهای گسترده در مبادلات تجاری بودهاند که معیارهایی را که پژوهشگران با مفهوم «برندسازی» مرتبط میدانند، برآورده میکردهاند. نتایج این پژوهش در مجله PLOS One منتشر شده است. در این پژوهش دانشمندانی از مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، موزه هاروارد خاور نزدیک باستان، مؤسسه باستانشناسی اتریش در آکادمی علوم اتریش ((OeAI/OeAW)، دانشگاه فنی وین (TU Wien) و دانشگاه سیدنی مشارکت داشتند و کمیسیون میراث وزارت فرهنگ عربستان سعودی نیز از آن حمایت کرده است.
قُرَیّه مرکز تولید بود
لوچیانی با پاملا فراگنولی از مؤسسه باستانشناسی اتریش در آکادمی علوم اتریش (OeAI/OeAW) و یوهانس اچ. اشتربا از دانشگاه فنی وین همکاری کرد تا چند ده ظرف سفالی متعلق به عصر برنز را از قُرَیّه بررسی کند. نتایج آنها دیدگاههای پیشین درباره سفالهای مشهور موسوم به «سفالهای مدیانی» را به چالش میکشد و شواهدی ارائه میدهد که نشان میدهد این سفالها در واقع در واحه قُرَیّه تولید میشدهاند.
مارتا لوچیانی، پژوهشگر اصلی این مطالعه از گروه باستانشناسی پیشاتاریخی و تاریخی دانشگاه وین، میگوید: «کشف ما نشان میدهد که حتی در محیط خشک واحههای بیابانی، جایی که منابع ضروری مانند خاک رس، آب و سوخت کمیاب بودند، جوامع محلی در عصر برنز نهتنها به هیچ وجه در حاشیه قرار نداشتند، در شبکههای گستردهتری از تبادل دانش و مهارتهای فنی با مناطق همسایه، مانند شام جنوبی و سوریه، مشارکت داشتند. ساکنان واحه به اندازه کافی مبتکر و خلاق بودند که بتوانند مجموعه سفالهای خود را خلق کنند: در خانه از آنها نگهداری کنند و در نهایت به خارج از کشور صادر کنند».
این سفالها مانند یک برند عمل میکردند
برای تعیین اینکه آیا میتوان این سفالها را بهطور منطقی «برند» توصیف کرد یا نه، پژوهشگران مجموعهای از معیارها را تعیین کردند که شامل هویت بصری، یکسانی مواد، تداوم فناوری، تولید متمرکز، گردش و صادرات، تقلید محلی، دامنه تجاری عمدی و شهرت فرهنگی بود.
لوچیانی، باستانشناس و سرپرست تیم در شبکه تکامل انسانی و علوم باستانشناسی (HEAS) دانشگاه وین، میافزاید: «بنابراین، پیامدهای مطالعه ما فراتر از باستانشناسی و رابطه بلندمدت میان انسانها و منابع طبیعی در مناطق دارای شرایط اقلیمی شدید است و به حوزههایی مانند سازوکارهای اقتصادی مؤثر بر روابط تولیدکننده-مصرفکننده در طول زمان و مکان نیز گسترش مییابد».
تیم پژوهشی برای مشخص کردن اینکه این سفالها کجا و چگونه ساخته شدهاند، به چندین روش مکمل متکی بود.
پاملا فراگنولی، رئیس آزمایشگاه سفال مؤسسه باستانشناسی اتریش در آکادمی علوم اتریش، توضیح میدهد: «عامل تعیینکننده در این کشف برای نخستین بار، رویکرد میانرشتهای و چندمقیاسی ما بود که بررسی مواد بهدستآمده از لایههای باستانشناختی، فناوری شکلدهی ظروف و تحلیل سنگنگاری مقاطع نازک سفال زیر میکروسکوپ پلاریزان را با یکدیگر ترکیب کرد».
یوهانس اچ. اشتربا، رئیس مرکز برچسبگذاری و تولید ایزوتوپ در دانشگاه فنی وین، اضافه میکند: «ما این یافتهها را با بررسی اثر انگشت شیمیایی مواد تشکیلدهنده ظروف نیز تطبیق دادیم؛ حتی در سطح عناصر موجود در مقادیر بسیار اندک که با استفاده از آنالیز فعالسازی نوترونی شناسایی شدند».
خود سنت سفالگری نیز در دورهای بهطرز چشمگیری طولانی ادامه داشته است. دورالیس کلاینشک، دانشجوی دکتری دانشگاه وین و یکی از نویسندگان این مطالعه، توضیح میدهد: «نخستین مجموعه سفالهای نقاشیشده قُرَیّه ۳۶۰۰ سال پیش تولید شد. چشمگیرترین کشف ما این بود که دریافتیم تولید سفالهای نقاشیشده ادامه داشته و این سنت بهطور مداوم تکامل یافته است. چهار قرن بعد، یعنی حدود ۳۲۰۰ سال پیش، آنها مجموعهای غنی از تصاویر حیوانات و صحنههای آیینهای انسانی را تولید میکردند؛ این مجموعه به برندی تبدیل شد که صدها کیلومتر به سمت شمال، به شام جنوبی، صادر میشد و به مکانهایی مانند تلالخلیفه و حتی زیارتگاه تیمنا، متعلق به الهه مصری حاثور، میرسید و در جنوب نیز به شمال عربستان راه مییافت. اما سنت سفالگری قُرَیّه متوقف نشد و تولید سفال همچنان برای هزار سال دیگر در این واحه ادامه یافت؛ یعنی تا اواخر عصر آهن».
انتهای پیام/
