روایت دلنشین از شهید آلهاشم؛ وقتی میان ارزشهای دینی و مسائل روز جامعه پیوند برقرار میشد/ ماجرای امتناع شهید رحمتی برای قبول مسئولیت استانداری آذربایجانشرقی
خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ امروز (۳۰ اردیبهشتماه) در سالروز شهادت دو چهره شاخص و اثرگذار آذربایجانشرقی شهید مالک رحمتی استاندار فقید استان آذربایجانشرقی و شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم نماینده ولیفقیه در استان آذربایجانشرقی و امام جمعه شهید تبریز بار دیگر فضای این استان آکنده از یاد و خاطره دو خادم صدیق و مردمی شده؛ دو شخصیتی که هریک در عرصه مسئولیت خود، نماد مدیریت جهادی، مردمداری صمیمانه، اخلاص در عمل و وفاداری به آرمانهای انقلاب اسلامی بودند.
شهید مالک رحمتی؛ مدیری جوان با روحیه جهادی
شهید مالک رحمتی ازجمله مدیران جوان و پرتلاشی بود که مسئولیت را نه یک جایگاه تشریفاتی، بلکه امانتی الهی و فرصتی برای خدمت میدانست. نگاه او به مدیریت، نگاهی میدانی، مسئلهمحور و مبتنی بر حضور مستقیم در متن جامعه بود.
این شهید والامقام باور داشت که تصمیمگیری پشت میزهای اداری بدون لمس واقعی مسائل مردم راهگشا نخواهد بود؛ از این رو حضور در شهرستانهای استان آذربایجانشرقی، بازدیدهای میدانی، گفتوگو با اقشار مختلف و پیگیری بیوقفه مطالبات مردمی بخشی جداییناپذیر از سبک مدیریتی او به شمار میرفت که تحسین دوست و دشمن را به دنبال داشت.
شهید مالک رحمتی در دوره مسئولیت خود در آذربایجانشرقی، تمرکز ویژهای بر فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی، صنعتی و مرزی استان آذربایجانشرقی داشت. توجه به سرمایهگذاری، حمایت از تولید، تسهیل امور فعالان اقتصادی و تلاش برای رفع موانع اداری ازجمله اولویتهایی بود که این شهید با جدیت دنبال میکرد.
در کنار آن، رسیدگی به مسائل عمرانی، زیرساختی و محرومیتزُدایی در مناطق کمتر برخوردار استان آذربایجانشرقی جایگاه ویژهای در برنامههای شهید رحمتی داشت.
ویژگی برجسته شهید رحمتی، روحیه پیگیری و خستگیناپذیری او در عین سادگی و سادهزیستیاش بود. اطرافیانش بارها از ساعتهای طولانی کار، جلسات مستمر و عزم جدی او برای حل مشکلات سخن گفتهاند.
او مدیری بود که از نقد نمیهراسید و تلاش میکرد با همافزایی میان دستگاهها، روند خدمترسانی را تسریع کند. جوانی او نهتنها مانعی برای مدیریت نبود، بلکه به پشتوانه انگیزه، شجاعت تصمیمگیری و نگاه تحولخواهانه به نقطه قوتی در مسیر مسئولیتش تبدیل شده بود.
شهید آلهاشم؛ روحانی مردمی و پدر معنوی آذربایجان
در کنار این مدیر اجرایی، شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم چهرهای برجسته در عرصه دینی و اجتماعی استان آذربایجانشرقی بود. او از همان ابتدای حضور در تبریز، تصویری متفاوت از یک امام جمعه در ذهن مردم شکل داد؛ روحانیای که بیتکلف در میان مردم حاضر میشد، با آنان گفتوگو میکرد، به دغدغههایشان گوش میداد و درد آنان را از نزدیک لمس میکرد.
به گفته سیدمهدی آلهاشم فرزند این شهید والامقام، شهید آلهاشم مداوم به تلفنهای خود پاسخ میداد و حتی اگر موفق به پاسخ نمیشد بعد از جلسات خود با مردم تماس میگرفت و پیگیر مشکلاتشان میشد.
سادهزیستی، تواضع و رفتار صمیمانه، از شاخصههای برجسته شخصیت شهید آلهاشم بود.
حضور در میان مردم بدون تشریفات، استفاده از وسایل نقلیه عمومی، شرکت در مراسمهای مردمی و ارتباط نزدیک با جوانان موجب شده بود که او نه یک مقام رسمی، بلکه عضوی از خانواده بزرگ مردم آذربایجان تلقی شود و بسیاری از شهروندان تبریز، او را «پدر معنوی» خود میدانستند؛ شخصیتی که هم در شادیها و هم در سختیها کنارشان بود.
خطبههای نماز جمعه او نیز بازتابدهنده همین رویکرد مردمی بود. تریبون نماز جمعه در دوران مسئولیت شهید آلهاشم، محلی برای بیان صریح مشکلات مردم، مطالبهگری مسئولانه، تقویت امید و انسجام اجتماعی و دعوت به وحدت و همدلی بود. شهید آلهاشم همواره تلاش میکرد میان ارزشهای دینی و مسائل روز جامعه پیوند برقرار کند و با بیانی روشن و صادقانه، مخاطبان را به اخلاق، انصاف، مسئولیتپذیری و همبستگی دعوت میکرد.
نقاط مشترک؛ خدمت بیمنت و مردمی بودن
اگرچه یکی در جایگاه مدیریت اجرایی و دیگری در جایگاه رهبری دینی و معنوی استان فعالیت میکرد، اما میان شهید رحمتی و شهید آلهاشم نقاط مشترک برجستهای وجود داشت. هر دو به معنای واقعی کلمه مردمی بودند؛ نه در شعار، بلکه در رفتار و سلوک روزمره. این شهیدان والامقام مسئولیت را ابزاری برای کسب اعتبار شخصی نمیدیدند، بلکه آن را فرصتی برای گرهگشایی از مشکلات جامعه میدانستند.
اخلاص در عمل، تعهد به ارزشها، سادهزیستی، پاسخگویی، شجاعت در تصمیمگیری، روحیه انقلابی و امیدآفرینی از مهمترین مؤلفههای شخصیتی این دو چهره اثرگذار بود. هر دو تلاش میکردند فاصله میان مسئولان و مردم کاهش یابد و اعتماد عمومی تقویت شود. در نگاه این شهدای والامقام، خدمترسانی زمانی معنا پیدا میکرد که با احترام به کرامت مردم و شنیدن صدای آنان همراه باشد.
میراث ماندگار
فقدان این دو شخصیت، برای مردم آذربایجان شرقی و ایران اسلامی ضایعهای سنگین بود، اما آنچه از آنان باقی مانده، صرفاً خاطرهای تلخ از رفتنشان نیست؛ بلکه الگویی الهامبخش از مدیریت و مسئولیتپذیری است.
بازخوانی سیره مدیریتی شهید رحمتی میتواند برای مدیران جوان کشور درسآموز باشد؛ همانگونه که منش مردمی و اخلاقی آیتالله آلهاشم میتواند الگویی برای روحانیت و فعالان اجتماعی باشد.
در سالروز شهادت این دو خادم صدیق، یاد آنان نهتنها با اندوه، بلکه با عهدی دوباره برای ادامه مسیرشان گره خورده؛ مسیری که بر پایه صداقت، تلاش بیوقفه، مردمداری و وفاداری به آرمانهای والای انقلاب اسلامی بنا شده بود.
نام و یاد این دو شهید، در حافظه تاریخی آذربایجان بهعنوان نماد خدمت صادقانه و مسئولیتپذیری بیادعا ماندگار خواهد ماند؛ چهرههایی که نشان دادند میتوان در اوج مسئولیت بود و همچنان در کنار مردم ماند.
تبیین ابعاد شخصیتی و رفتاری شهید آیتالله آلهاشم از نگاه فرزند
سیدمهدی آلهاشم فرزند شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم نماینده ولیفقیه در استان آذربایجانشرقی و امام جمعه شهید تبریز در سالروز شهادت این شهید والامقام در گفتوگو با خبرنگار آنا ضمن بازخوانی سیره خدمت این شهید به تشریح ابعاد شخصیتی پدر میپردازد و اظهار میکند: شهید آیتالله آلهاشم، مردی محبوب در میان مردم تبریز و کل کشور بودند و صداقت، درستی و درستکرداری از ویژگیهای بارز ایشان بود. ایشان اهتمام ویژهای به رسیدگی به امور خانوادههای شهدا و خانوادههایی که با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکردند، داشتند.
شهید آیتالله آلهاشم، مردی محبوب در میان مردم تبریز و کل کشور بودند و صداقت، درستی و درستکرداری از ویژگیهای بارز ایشان بود. ایشان اهتمام ویژهای به رسیدگی به امور خانوادههای شهدا و خانوادههایی که با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکردند، داشتند.
فرزند شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم در ادامه به رویکرد خدمتی خاص پدرش اشاره میکند و ادامه میدهد: شاید این رفتارها کمتر در میان مسئولان دیده شود؛ ایشان زندگی خود را ۲۴ ساعته وقف خدمت به مردم کرده بودند و تلفن همراه ایشان همیشه روشن بود و بدون در نظر گرفتن مقام یا موقعیت تماسگیرنده، به صحبتهای مردم گوش فرا میدادند. حتی اگر در جلسهای حضور داشتند و امکان پاسخگویی فوری نبود، پس از اتمام جلسه حتماً تماس برقرار میکردند.
سیدمهدی آلهاشم با استناد به سخنان خود آن شهید میافزاید: ایشان در سخنرانیهای خود بارها بر این نکته تأکید داشتند که مردم ولینعمت ما هستند؛ ما باید خدمتگزار مردم باشیم و در کنار مردم زندگی کنیم. این همبستگی و اتحاد که ایشان بین مردم و مسئولان بهخصوص در سطح استان آذربایجانشرقی ایجاد کردند، موجب محبوبیت قلبی ایشان شد و زندگی ایشان برای مردم بود و این موضوع امروز کاملاً مشهود است و حتی درب منزل و درب ستاد نماز جمعه هم به روی مردم باز بود.
فرزند شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم اضافه می کند: این شهید تأکید میکردند که برای موفقیت در کار و زندگی باید کنار مردم باشیم و لحظهای از آنان جدا نشویم.
فرزند شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم به دوران مسئولیت و ریاست آیتالله آلهاشم در سازمان عقیدتی سیاسی ارتش نیز اشاره میکند و توضیح میدهد: همان همدلی و همبستگی که بین فرماندهان، سربازان و حتی کارکنان نیروهای مسلح وجود داشت، ایشان آن را به خانوادههایشان نیز تعمیم داده بودند و سرکشی به مناطق محروم و حتی سرکشیهای شبانه در ساعت ۲ نیمهشب به بیمارستانها یا مناطق محروم ازجمله فعالیتهای ایشان بود.
سید مهدی آلهاشم، سادگی و پرهیز از تشریفات و تجملگرایی را یکی دیگر از ویژگیهای برجسته پدرش برمیشمارد و بیان میکند: ایشان اهل تشریفات و تجملگرایی نبودند و شخصاً با تاکسی یا مترو در شهر تردد میکردند و من بارها در سخنرانیهایم گفتهام که مقام امامت جمعه یا مسئولیتهای دیگر به آیتالله آلهاشم عزت نداد، بلکه این آیتالله آلهاشم بودند که به این عناوین عزت بخشیدند؛ چراکه نشستن پشت میز یا داشتن مسئولیت برای ایشان اولویت نداشت، بلکه تنها دغدغه، خدمت به مردم و اطاعت از امر ولیفقیه بود. ایشان همواره خود را سرباز حضرت آقا میدانستند و معتقد بودند که باید به این نظام، انقلاب و ایران عزیز خدمت کرد.
فرزند شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم در پاسخ به این پرسش که آیا خاطرهای ناگفته یا کمتر بازگو شدهای از شهید آلهاشم وجود دارد که بازگو شود، میگوید: خاطرات از حاج آقا بسیار زیاد است و یکی از مهمترین خاطرات، مربوط به سادهزیستی ایشان بود. سال ۱۳۹۶ که ایشان بهعنوان امام جمعه وارد تبریز شدند، با همان کفش سادهای که داشتند، وارد مصلی شدند و من سال ۱۴۰۳، پیکر مطهرشان را با همان کفش تشییع کردم و این نشان میدهد که این مسائل برای ایشان اصلاً اهمیت نداشت و تنها خدمتگزاری برای مردم اولویت داشت.
سیدمهدی آلهاشم در ادامه به خاطرهای دیگر از نحوه تعامل ایشان با مردم در فرودگاه اشاره و عنوان میکند: یک بار در فرودگاه، ایشان از رفتن از پاویون و مسیرهای تشریفاتی امتناع کرده و مانند سایر مردم از مسیر عادی تردد میکردند. محافظین حاج آقا از ایشان میخواهند که داخل هواپیما بدرقهشان کنند، اما ایشان مخالفت میکنند، تا اینکه آنجا خانمی که ظاهراً کمی بهلحاظ حجاب وضعیت مناسبی نداشت خطاب به محافظین ایشان گفت: «مگر حاج آقا نمیفرمایند بروید؟ ما اینجا محافظهای حاج آقا هستیم». این نشاندهنده عشق و ارادت مردم به ایشان بود که امروز نیز در حضور پرشور مردم در مراسم سالگردشان، شاهد آن بودیم.
وی، نوآوری شهید آلهاشم در ورود شخصیتها و اقشار مختلف به نماز جمعه را امری بینظیر در سطح کشور توصیف میکند و میگوید: ایشان این امکان را فراهم کردند که شخصیتهای مختلف از اقشار گوناگون از یک درب بتوانند در نماز جمعه حضور یابند و این یک اتفاق مهم بود که متأسفانه امروز باید این مکتب ادامه پیدا کند و مسئولان به آن توجه کنند و همه از شخصتهای مهم تا مردم معمولی از یک درب وارد مصلی نماز جمعه میشدند.
فرزند شهید آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم درباره اینکه کدام خصلت رفتاری شهید آلهاشم باید بهعنوان الگوی رفتاری در جامعه مورد توجه قرار گیرد، تأکید میکند: اولاً، همه مسئولان باید بدانند که برای این انقلاب، نظام و رهبری باید تلاش کنند. ثانیاً، نباید خود را از مردم جدا بدانند، همانطور که شهید آلهاشم عمل میکردند و این مردم هستند که به مسئولان اعتبار میبخشند و حامیان آنان هستند. انشاءالله بتوانیم راه شهید عزیز آیتالله سیدمحمدعلی آلهاشم را ادامه دهیم و شرمنده خون شهدا و ایشان نشویم.
شهید رحمتی با نگاه منطقی، انقلابی و جهادی در میدان حضور داشتند
مدیرکل پیگیریهای ویژه دفتر ریاست جمهوری در دولت سیزدهم و عضو هیئت علمی دانشگاه هم در گفتوگو با خبرنگار آنا درباره ویژگیهای اخلاقی، منش رفتاری و کاری شهید مالک رحمتی که امروزه کمتر در میان برخی مسئولان مشاهده میشود، بیان میکند: شهید دکتر مالک رحمتی را در مجموعه دانشگاه از نزدیک میشناختیم و همدانشگاهی بودیم و حداقل ۱۵ سال بود که با این شهید از نزدیک آشنایی داشتیم و در همان ایام دانشجویی نیز ایشان فردی پرتلاش، انقلابی، جهادی و بسیار پای کار بودند و در حوزه تخصصی خودشان نیز که رشتهشان حقوق بود، فردی متخصص به شمار میرفتند.
حمید بالایی ادامه میدهد: پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه نیز در هر جایی که مسئولیتی برعهده ایشان قرار گرفت، چه در مجموعه بنیاد شهید، چه در مجموعه آستان قدس رضوی، و چه پس از آنکه وارد دولت شدند و در سازمان خصوصیسازی و سپس در استانداری مسئولیت پذیرفتند، همواره همان روحیه پشتکار، مدیریت جهادی و پایکار بودن برای حل مسائل کشور را نشان دادند.
وی متذکر میشود: شهید رحمتی با یک نگاه منطقی، انقلابی و جهادی در میدان حضور داشتند. همچنین مدتی که با ایشان در مجموعه دولت از نزدیک همکاری میکردیم، به صورت هفتگی جلسات مستمر و مداومی داشتیم و موضوعاتی را برای رئیسجمهور شهید، آماده میکردیم؛ چه زمانی که ایشان در مجموعه سازمان خصوصیسازی بودند و چه بعد از آن که در استانداری حضور داشتند، جلسات متعدد و مستمری برگزار میشد.
مدیرکل پیگیریهای ویژه دفتر ریاست جمهوری در دولت سیزدهم و عضو هیئت علمی دانشگاه تبیین میکند: از نزدیک مشاهده میکردم که شهید رحمتی چگونه مسئولانه و مدبرانه موضوعات را دنبال میکردند و افق نگاه بلندی داشت. در کار مسئولیتی خود، بهصورت لحظهای و صرفاً در محدوده پیشِروی خود نگاه نمیکرد، بلکه با نگاه بلندمدت، افق را دنبال میکرد و هدف را گامبهگام پیش میبرد، روحیه جهادی ایشان موجب شد که در دوره مسئولیتشان در سازمان خصوصیسازی، برخی فسادهایی که متأسفانه در دولتهای قبل در حوزه خصوصیسازی اتفاق افتاده بود، متوقف شود.
از نزدیک مشاهده میکردم که شهید رحمتی چگونه مسئولانه و مدبرانه موضوعات را دنبال میکردند و افق نگاه بلندی داشت. در کار مسئولیتی خود، بهصورت لحظهای و صرفاً در محدوده پیشِروی خود نگاه نمیکرد، بلکه با نگاه بلندمدت، افق را دنبال میکرد و هدف را گامبهگام پیش میبرد
بالایی یادآوری میکند: شهید رحمتی همچنین با واگذاریهای غیرقانونی انجامشده در سازمان خصوصیسازی برخورد و تلاش کردند موضوع مولدسازی داراییهای دولت را ـ که یکی از انتظارات اصلی مقام معظم رهبری و شهید بزرگوار بود ـ پیگیری کنند و داراییهای غیرمولد دولت را به داراییهای مولد تبدیل کنند.
مدیرکل پیگیریهای ویژه دفتر ریاست جمهوری در دولت سیزدهم و عضو هیئت علمی دانشگاه عنوان میکند: شهید مالک رحمتی وقتی هم که بهعنوان استاندار وارد استانداری آذربایجانشرقی شدند، نگاهشان بهعنوان یک استاندار، ناظر به نگاه مردمی و استفاده از ظرفیتهای مردم برای اداره کشور بود و این نگاه جدیدی بود که در دولت شهید رئیسی وجود داشت. همچنین در استان آذربایجانشرقی اگرچه مدت زیادی از مسئولیت ایشان نگذشته بود، اما در همان بازه کوتاه واقعاً در میان مردم محبوب شده بودند؛ چراکه از جنس مردم بودند، در میان مردم حضور داشتند و مسئولانه کمبودها و کاستیها را پیگیری و دنبال میکردند، انشاءالله که مورد شفاعت این شهید عزیز قرار بگیریم.
بالایی درباره اینکه شنیدهایم که شهید مالک رحمتی زمانی که در آستان قدس رضوی بودند، نسبت به پیشنهاد استانداری مردد بودند و گفته بودند که در آستان قدس مشغول خدمت هستند و میخواهند در همانجا بمانند و خدمت کنند، چه شد که این شهید با حضور بهعنوان استاندار آذربایجانشرقی مشغول خدمترسانی به مردم شدند، چنین پاسخ میدهد: حضور در آستان قدس برای ایشان توفیق بزرگی بود و خدمت به امام رضا علیهالسلام را نعمتی بسیار ارزشمند میدانستند، با این شرایط، پس از آنکه احساس کردند در مجموعه دولت شهید رئیسی برای پیشبرد کارها نیاز به کمک ایشان وجود دارد، برخلاف میل باطنی خود برای جدا شدن از مجموعه آستان، پذیرفتند و به وزارت اقتصاد آمدند و قبول زحمت کردند و کار را پیش بردند.
مدیرکل پیگیریهای ویژه دفتر ریاست جمهوری در دولت سیزدهم و عضو هیئت علمی دانشگاه ادامه میدهد: در دولت نیز همین پیشنهاد مسئولیت سازمان خصوصیسازی مطرح شد و پیش از آن، با اینکه سازمان خصوصیسازی اهمیت بسیار زیادی در اقتصاد کلان کشور داشت، شاید این مسئولیت آنچنان جدی تلقی نمیشد؛ اما ایشان با توجه به اینکه تخصص حقوق اقتصادی داشتند و هر دو جنبه را با هم در اختیار داشتند و نیز با توجه به اینکه آن سازمان به چنین تخصصی نیاز داشت، مسئولیت را پذیرفتند.
بالایی مطرح میکند: حضور شهید رحمتی همزمان با تحولات بسیار مهمی در آن سازمان بود؛ بهخصوص در موضوع مولدسازی داراییهای غیرمولد دولت که پس از ایشان نیز این روند ادامه پیدا کرد و بسیار مؤثر واقع شد.
مدیرکل پیگیریهای ویژه دفتر ریاست جمهوری در دولت سیزدهم و عضو هیئت علمی دانشگاه ضمن توصیه به مدیران جوان برای موفقیت و خدماترسانی موثر در مسئولیتهایشان خاطرنشان میکند: مهمترین ویژگی که هر مدیری در جمهوری اسلامی ایران باید داشته باشد، این است که دغدغه مسائل مردم را داشته باشد؛ همچنانکه شهید مالک رحمتی از صندلی مدیریت خود، انصافاً خالصانه و به صورت مجاهدانه برای خدمت به مردم استفاده میکردند و خدمت به مردم، صرفاً یک شعار زبانی برای ایشان نبود.
وی تأکید میکند: زمانی که شهید رحمتی در استانداری آذربایجانشرقی مسئولیت بر عهده داشتند، مهمترین ویژگی ایشان این بود که درد مردم را احساس میکردند و برای خدمت به مردم، به دور از شعارزدگی و لفاظیهای بیمحتوا، واقعاً کار میکردند و کار و تلاش تنها لقلقه زبان ایشان نبود و درد مردم را داشت و مجدانه دنبال حل مسائل و مشکلات مردم بود و این روحیه خدمت خالصانه و بیمنت در مدیران دولت شهید رئیسی بهخصوص در این بزرگواران وجود داشت و مهمترین درسی است که ما بهعنوان مدیران جوان میتوانیم از این شهید بزرگوار بیاموزیم و انشاءالله بتوانیم در ادامه راه، این مسیر را ادامه دهیم.
انتظار از مدیران جوان بیشتر است و باید با روحیه و نشاط جوانی با همان انگیزهای که شهید مالک رحمتی کار و تلاش میکرد کار کنند و انتظار از این قبیل مدیران مضاعف است و شهدایی مانند شهید رحمتی یا شهید امیرعبداللهیان که نامشان گرامی باشد، باید الگوی مدیران جوان باشند و با دغدغهمندی کار جهادی کنند.
رهبر شهیدمان درباره مدیران جهادی دولت شهید رئیسی فرمودند که اگر دولت شهید رئیسی ادامه پیدا میکرد بسیاری از مشکلات مردم حل میشد و این ناشی از خدمت خالصانه و بیمنتی بود که در عموم مدیران بهخصوص شهید مالک رحمتی و شهید امیرعبداللهیان وجود داشت و این مهمترین درسی است که ما بهعنوان مدیران جوان باید بگیریم تا بتوانیم راه این شهدای والامقام را ادامه دهیم.
انتهای پیام/
