جایزه آزادی انتشار برای داستان دو زن: یکی علیه متا، دیگری علیه اپستاین

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، سارا وین-ویلیامز، افشاگر متا، و ویرجینیا جیوفرِ، به طور مشترک برنده جایزه «آزادی انتشار» در جوایز کتاب بریتانیا در سال جاری شدند؛ این اولین بار است که این جایزه به صورت مشترک اهدا می‌شود.

وین-ویلیامز، مدیر اجرایی سابق فیسبوک، به خاطر کتاب پرفروش خود «آدم‌های بی‌پروا: حکایت عبرت‌آموز قدرت، طمع و آرمان‌گرایی از دست رفته» که خاطراتش از سال‌ها فعالیت در متا (فیسبوک سابق) است، مورد تقدیر قرار گرفت.

این کتاب ادعاهایی دربارهه فرهنگ و رویه‌های داخلی این شرکت مطرح می‌کند، از جمله رویکرد آن به نفوذ سیاسی در چین و سلامت نوجوانان. متا این ادعاها را رد کرده است.

جیوفر این جایزه را پس‌ازمرگ برای کتاب «دختر هیچ‌کس: خاطراتی از بقا در برابر آزار و مبارزه برای عدالت» دریافت کرد؛ کتابی که روایتگر آزارهایی است که او به دست جفری اپستاین، گیزلین مکسول و دیگران متحمل شده است.

این جایزه که توسط یولیا ناوال (همسر الکسی ناوالنی) اهدا شد و توسط سازمان آزادی بیان «ایندکس سانسور» حمایت می‌ شود، در سال ۲۰۲۲ با هدف برجسته کردن تهدیدات علیه نویسندگان، ناشران و کتابفروشان و نیز تقدیر از کسانی که در برابر تلاش‌های سانسور مقاومت می‌کنند، تأسیس شده است.

وین-ویلیامز در سخنرانی خود در مراسم، از یک حضور عمومی نادر استفاده کرد تا نسبت به نفوذ فزایندهٔ نخبگان ثروتمند بر گفتمان عمومی و نهادها هشدار دهد.

او گفت: «همه ما در جهانی زندگی می‌کنیم که اکنون بیش از هر زمان دیگر تحت سلطهٔ شبکه‌هایی از نخبگان قدرتمند است؛ نخبگانی که ثروتشان اغلب آنان را فراتر از قانون قرار می‌دهد. همان طور که قوانین را بازنویسی می‌کنند، با احساس استحقاق و مصونیت از مجازات، متکبر می‌شوند.»

خود وین-ویلیامز از زمان انتشار «آدم‌های بی‌پروا» با محدودیت‌های قانونی مواجه شده است. متا در آستانهه انتشار کتاب، یک دستور قضایی گرفت که او را از بحث عمومی دربارهه جنبه‌هایی از کتاب منع می‌کند و هر بار که این دستور را نقض کند، با جریمه ۵۰,۰۰۰ دلاری مواجه می‌شود.

وین-ویلیامز با اشاره به خاطرات جیوفر گفت: «ویرجینیا می‌دانست سکوت از چه کسی محافظت می‌کند و فهمیده بود که فقط حقیقت می‌تواند از بقیه محافظت کند.»

او افزود که جیوفر پس از سخن گفتن علنی دربارهٔ اپستاین و مکسول با «تلاش‌های هماهنگ برای سرکوب، ارعاب و شکایت‌های حقوقی» مواجه شد.

وین-ویلیامز ادامه داد: «اما نکتهٔ عجیب اینجاست: وقتی آن قدر تلاش می‌کنی زنی که حقیقت را می‌گوید خاموش کنی، به تمام دنیا اعلام می‌کنی که حقیقت باید واقعاً بسیار خطرناک باشد.»

 او افزود: «ویرجینیا سال‌ها از جنگی که هرگز نباید مجبور به مبارزه با آن می‌شد، خسته بود. او پایانی را که داستانش سزاوار آن بود، به دست نیاورد.»

مایک هارپلی، ناشر در پن مک‌میلان، «شجاعت شگفت‌انگیز» وین-ویلیامز را در نوشتن «آدم‌های بی‌پروا» ستود.

او گفت: «او اکنون برای افشای مسائل با اهمیت عمومی حیاتی، هم در بریتانیا و هم در سطح بین‌المللی، هزینه‌ای شخصی، قانونی و مالی هنگفتی را متحمل می‌شود. این کنایهٔ نفس‌گیری است که کتاب او به برانگیختن یک تحول جهانی برای رسانه‌های اجتماعی کمک کرد، اما خود او نمی‌تواند در این گفت‌وگو شرکت کند؛ خاموش شده توسط شرکتی که ادعای دفاع از آزادی بیان را دارد.»

جیوفر در آوریل ۲۰۲۵، اندکی پیش از انتشار «دختر هیچ‌کس»، خودکشی کرد. او کار بر روی این خاطرات را از سال ۲۰۲۰ با روزنامه‌نگار ایمی والاس آغاز کرد و هم آزارهایی که به گفتۀ او متحمل شده بود و هم سال‌های مبارزه‌اش با افراد و نهادهای قدرتمند را در آن مستند ساخت. او یکی از متهم‌کنندگان برجستۀ اندرو مونت‌باتن-ویندسور (شاهزاده اندرو) بود که بارها و به شدت اتهامات را رد کرده است.

جوایز کتاب بریتانیا، با همکاری انتشارات «بوکسلر» (ناشر تجاری)، از نویسندگان، ناشران و حرفه‌ای‌های صنعت نشر در سراسر بریتانیا تقدیر می‌کند. در بخش‌های دیگر این جوایز در سال جاری، ای‌اف استدمن به عنوان نویسنده سال انتخاب شد، فیلیپا گرگوری برندهه جایزه داستان برای کتاب «خیانت‌کار بولین» شد و فلورانس نپ با کتاب «نام‌ها» — رمان پرفروشی که به اثرات بلندمدت آزار خانگی می‌پردازد — جایزۀ نخستین کتاب داستانی سال را دریافت کرد.