از رازهای گلابگیری کاشان تا جذب گردشگران خارجی با عطر بهارنارنج و گل محمدی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، سید مصطفی فاطمی، مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی، در مصاحبه تلفنی با برنامه «فرهنگسرای گفتوگو»، به بررسی ابعاد مختلف پدیده فرهنگی و اقتصادی «گلاب و گل محمدی» در ایران پرداخت و با اشاره به جایگاه ویژه این محصول در تاریخ و سنتهای ایرانی گفت: یکی از چیزهایی که در تاریخ و فرهنگ ما همواره در بین مردم عادی، درباریان و حتی پادشاهان موردتوجه بوده، نقش گل است. از ابتدا در دوره هخامنشیان، گل بهعنوان نمادهای تاریخی در آثار باقیمانده دیده میشود؛ چه گل لوتوس که نماد هخامنشی است و چه انواع دیگر گلها. اما گل محمدی جلوتر، در دوره ساسانیان، بهخاطر عطر و رایحهای که داشت و استفاده اسبان دربار، موردتوجه پادشاهان قرار گرفت.
فاطمی با بیان اینکه این جایگاه در دوره اسلامی به اوج شکوه خود رسید، افزود: در دوره اسلامی، نامگذاری گل محمدی با رویکرد اسلامی نقش خود را پررنگ میکند. عطر دلانگیزی که داشت در اسلام بیشتر موردتوجه قرار گرفت و حذف نشد. این فرهنگ تاریخی گل محمدی و استفاده آن در بین مردم عادی، در دوره بعد از اسلام افزایش پیدا کرد و استفادههای مذهبی هم در کنارش پیدا کرد. در اماکن مذهبی، مساجد و امامزادگان، این گل بیشتر موردتوجه قرار میگیرد.
وی به نقش گلاب در طب سنتی ایرانی اشاره کرد و گفت: در طب سنتی ایرانی، گلاب بهعنوان یک رویکرد متفاوت در درمان برخی از بیماریها توسط طبیبان و پزشکان تاریخی ما موردتوجه قرار گرفته است. در کتابهای تاریخی طبابت ما، نقش گلاب بهعنوان یک داروی درمانی موردتوجه قرار میگیرد. در کنار بوی خوبی که دارد، این سه بعد: شکل، بو و خاصیت درمانی، در طول تاریخ ایران همواره موردتوجه بوده و هنوز هم جایگاه خودش را پیدا کرده است.
مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ادامه داد: امروز علاوه بر موضوعات تاریخی، در بسیاری از محصولات جدید نیز از آن استفاده میشود و حتی در کشورهای مختلف بهعنوان یک محصول صادراتی موردتوجه قرار گرفته است.
فاطمی در پاسخ به سؤالی درباره تاریخچه گلابگیری و تغییرات آن، بیان کرد: گلابگیری و اسانس گیری را میتوان از دوره ساسانی موردتوجه دانست، اما این روند در دوره اسلامی تشدید میشود، مخصوصاً وقتی که بهعنوان درمان استفاده میشود، نقش گلاب پررنگتر میگردد. شیوه گلابگیری در شهرها و مناطق مختلف متفاوت است. در بسیاری از گلابگیریها برای اینکه خلوص بیشتری از گلاب حاصل شود، معمولاً دو پخت انجام میدهند و دو بار از آن گلاب میگیرند تا درصد خلوص را بالا ببرند. در بسیاری از موارد برای اسانس گیری، غلظت بالای گلاب استفاده میشود. روندی که در طول تاریخ داشته، به همین شکل است و تغییری ایجاد نشده، اما درصد خلوص با اشکال مختلف به دست میآید.
وی در خصوص شهرهای پیشرو در این حوزه گفت: نامآورترین شهری که در این حوزه کارکرده و توانسته خودش را برند کند، کاشان است. کاشان در طول سالهای مختلف با برگزاری جشنوارههای گلاب در شهر کاشان، ابرقو، بیدگل و حتی قمصر، توانسته خودش را بهعنوان مهمترین برند گلاب ایران معرفی کند. در استان فارس نیز در شهرهایی مانند استهبان، داراب و جهرم جشنوارههای گلاب برگزار میشود. در کرمان، یزد و اصفهان نیز توجه به موضوع گلابگیری افزایشیافته است.
فاطمی در بخش دیگری از صحبتهایش به کاربرد گلاب در صنایع مدرن و جذب گردشگران خارجی پرداخت و گفت: امروز صنعت گلاب ایران نه فقط بهعنوان یک کارکرد سنتی، بلکه در صنایع مختلف خودش را بروز و نمود داده است. گلاب امروز در صنایع عطرسازی، بهداشتی، آرایشی و حتی برخی صنایع خوراکی موردتوجه ویژه قرار گرفته است.
وی با تأکید بر هویتبخشی از طریق گردشگری افزود: پیوند صنایع قدیمی ما با گردشگری میتواند به برندسازی محصولات ما کمک کند. گردشگران وقتی که محصولات ما را با آن فرایندی که از قرنها پیش در ساختار ما باقیمانده میبینند، برایشان بسیار جذاب است. بسیاری از تورهای گردشگری ما در سنوات گذشته، مختص گلابگیری در شهرهای مختلف بود. گردشگران خارجی نه فقط گلاب، بلکه بسیاری از محصولات ایرانی را خریدند. کشورها شخصیت و هویت دارند و حتی بو و مزه دارند. برای گردشگران خارجی، گلاب به بوی ایران است و این هویتی با گلاب ایران پیوند خورده است.
انتهای پیام/
