تلاش مجلس برای تثبیت جایگاه حقوقی ایران برای مدیریت تنگه هرمز

به گزارش خبرنگارآنا، همزمان با تحولات اخیر و تصمیمی که برای آتش‌بس دو هفته‌ای به منظور تصمیم‌گیری در خصوص پایان یا ادامه جنگ اتخاذ شد؛ موضوع نحوه تعامل با دشمنان در شرایط فعلی، بار دیگر بحث استفاده از ظرفیت‌های راهبردی کشور در حوزه‌های حقوقی و ژئوپلیتیکی را برجسته کرده است.

در این میان، تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، نقش تعیین‌کننده‌ای در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی به خصوص در جنگ اخیر داشته تا جایی که بسته بودن این گذرگاه راهبردی دشمن را وادار به عقب‌نشینی از تمامی اهداف ادعایی خود در ابتدای جنگ که شامل (تغییر حاکمیت و تسلیم بی قید و شرط) می‌شد، کرد.

همزمان با این تحولات سیاسی و امنیتی، مجلس شورای اسلامی نیز در حال بررسی طرح‌هایی برای ساماندهی وضعیت حقوقی و مدیریتی این تنگه راهبردی است؛ طرح‌هایی که به گفته طراحان آن می‌تواند به تقویت موقعیت ایران در عرصه حقوق بین‌الملل و مدیریت بهتر عبور و مرور دریایی منجر شود. در همین رابطه علی آذری، عضو کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار آنا به تشریح اقدامات و تلاش‌های صورت گرفته خود در مجلس برای تصویب طرح پیشنهادی‌اش برای مدیریت تنگه هرمز پرداخت.

تصمیمات کلان کشور با نظر رهبری و در چارچوب حفظ وحدت اتخاذ می‌شود

علی آذری، عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به آتش‌بس دو هفته‌ای با دشمن آمریکایی و مباحث مطرح‌شده در این خصوص، اظهار کرد: تصمیمات کلان کشور در این حوزه با مشورت و نظر مقام معظم رهبری اتخاذ می‌شود و همه باید در راستای حفظ وحدت و تمکین از این تصمیمات حرکت کنند.

لزوم هوشیاری کامل در برابر سابقه بدعهدی دشمنان

وی با بیان اینکه در متون دینی نیز به مسئله صلح و مواجهه هوشمندانه با دشمن اشاره شده است، افزود: در قرآن کریم تأکید شده که اگر دشمن به صلح فراخواند باید آن را پذیرفت، اما در عین حال نسبت به مکر و فریب دشمن نیز هوشیار بود. نگرانی اصلی امروز نیز همین مسئله است، چراکه سابقه بدعهدی و پیمان‌شکنی دشمنان برای همه روشن است.

نماینده مجلس با اشاره به اهدافی که دشمنان در گذشته دنبال می‌کردند، گفت: آنها به‌دنبال تغییر نظام، تعیین رهبری، ایجاد رژیم حقوقی جدید برای تنگه هرمز، محدودسازی توان موشکی کشور و حتی طرح موضوعات تجزیه‌طلبانه بودند. با این حال مقاومت کشور باعث شد دشمن عقب‌نشینی کند و این مسئله جای شکرگزاری دارد.

آذری تأکید کرد: در عین حال نباید نسبت به رفتار طرف مقابل خوش‌بینانه برخورد کرد و لازم است کشور در حوزه‌های مختلف به‌ویژه توان دفاعی و نظامی خود را تقویت کند تا در صورت بدعهدی احتمالی، آمادگی لازم وجود داشته باشد.

ظرفیت راهبردی ایران برای مدیریت تنگه هرمز در معادلات انرژی جهان باید تثبیت شود

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره طرح‌های مطرح‌شده در مجلس درباره تنگه هرمز توضیح داد: در این زمینه چند طرح از سوی حقوقدانان و کمیسیون‌ها ارائه شده که یکی از آنها طرحی است که بنده نیز در تدوین آن نقش داشتم. عنوان این طرح «طرح تأمین و ارتقای نظم امنیت و تسهیل عبور بی‌ضرر از دریای سرزمینی ایران در تنگه هرمز» است.

این عضو کمیسیون قضایی مجلس با بیان اینکه تنگه هرمز یک ظرفیت راهبردی برای کشور است، افزود: براساس کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله کنوانسیون ژنو ۱۹۵۸ و کنوانسیون جامائیکا ۱۹۸۲، حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر این تنگه به رسمیت شناخته شده است. همچنین در قوانین داخلی کشور از جمله قانون مناطق دریایی مصوب سال ۱۳۵۲ نیز به این موضوع اشاره شده است.

لزوم قانون‌گذاری مجلس برای تقویت نظم حقوقی ایران در مدیریت تنگه هرمز

وی ادامه داد: حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد انرژی جهان از مسیر تنگه هرمز عبور می‌کند و همین موضوع اهمیت راهبردی آن را نشان می‌دهد. از این رو لازم است با قانون‌گذاری دقیق، نظم و امنیت عبور و مرور در این تنگه تقویت و مدیریت شود.

آذری گفت: یکی از اهداف این طرح جلوگیری از شکل‌گیری ائتلاف‌های بین‌المللی علیه ایران در این منطقه و همچنین استفاده از ظرفیت‌های حقوقی برای مقابله با اقدامات خصمانه برخی کشورها است. همچنین در این طرح موضوعاتی مانند عبور شناورها، دریافت عوارض، نوسازی تعهدات بین‌المللی و به‌روزرسانی قوانین داخلی مورد توجه قرار گرفته است.

وی درباره ارتباط این طرح با شرایط آتش‌بس اخیر نیز تصریح کرد: موضوع تنگه هرمز ارتباط مستقیمی با آتش‌بس ندارد و یک مسئله راهبردی و حقوقی برای کشور محسوب می‌شود. با این حال مجلس از طریق قانون‌گذاری می‌تواند نظم مشخصی برای صیانت از منافع ملی در این حوزه ایجاد کند.

استفاده از ظرفیت تنگه هرمز جایگاه حقوقی ایران را در بین‌الملل بالا می‌برد

عضو کمیسیون قضایی مجلس در پایان خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت‌های حقوقی تنگه هرمز می‌تواند جایگاه ایران را در عرصه حقوق بین‌الملل تقویت کند و این فرصتی است که نباید به سادگی از آن عبور کرد.

به باور کارشناسان، استفاده هوشمندانه از ظرفیت‌های حقوقی و ژئوپلیتیکی تنگه هرمز می‌تواند ابزار مهمی برای صیانت از منافع ملی و افزایش قدرت چانه‌زنی ایران در عرصه بین‌المللی باشد؛ موضوعی که در قالب طرح‌های جدید مجلس نیز مورد توجه قرار گرفته است.

در همین راستا، تدوین قوانین به‌روز و هماهنگ با تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی می‌تواند زمینه مدیریت بهتر این گذرگاه راهبردی را فراهم کرده و جایگاه حقوقی ایران را در نظام حقوق بین‌الملل تقویت کند.