تهاجم فرهنگی؛ تهدیدی هدفمند برای هویت ایرانی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا،‌ جواد درویش، مدرس دانشگاه و کارشناس ارشد مسائل اجتماعی در مصاحبه با برنامه «فرهنگسرای گفت‌و‌گو»، اظهار داشت: ایرانی‌ها دارای فرهنگی غنی با قدمت چندین هزارساله هستند که برخلاف بسیاری از کشور‌ها که تاریخ کوتاهی دارند، تمدن و فرهنگ عمیقی را تجربه کرده‌اند. این فرهنگ در طول سال‌ها به نسل‌های جدید منتقل شده و اگرچه در دوره اخیر با انقلاب تکنولوژیک و ورود خرده‌فرهنگ‌های جدید دستخوش تغییرات شده، اما ریشه اصلی هویت ایرانی همچنان بر پایه فرهنگ اصیل ایرانی - اسلامی استوار است.

این جامعه‌شناس با بیان اینکه ایرانی‌ها ویژگی‌های خاص خود از جمله شجاعت و دفاع از میهن را در طول تاریخ حفظ کرده‌اند، افزود: متأسفانه ورود داده‌های اطلاعاتی و فضای مجازی بدون مدیریت صحیح، منجر به پذیرش برخی رفتار‌های اجتماعی شد که بافرهنگ ما تناقض دارد. آنچه امروز به‌عنوان تهاجم فرهنگی تجربه می‌کنیم، در واقع حمله‌ای برنامه‌ریزی شده است. در این تهاجم، دشمن ابتدا ویژگی‌های اصیل فرهنگی ایرانیان را شناسایی کرده و سپس بر اساس علایق و تیپ‌های مورد پسند جوانان، محتوا تولید می‌کند.

درویش تصریح کرد: یکی از اهداف این تهاجم، ضربه‌زدن به نهاد خانواده است که رکن اصلی فرهنگ ماست. با عادی‌سازی موضوعاتی که زمانی تابو محسوب می‌شدند، مانند خیانت، بنیان خانواده تضعیف شده و آمار طلاق افزایش‌یافته است. بااین‌حال، به دلیل غنی‌بودن فرهنگ بومی، فرهنگ ما همچنان فرهنگ غالب باقی‌مانده و تنها برخی خرده‌فرهنگ‌ها دچار تغییر شده‌اند که نیازمند مدیریت دقیق هستند.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با رادیو گفت‌و‌گو به چالش‌های مدیریت فرهنگی پرداخت و گفت: مدیریت فرهنگی باید در قالب برنامه‌های بلندمدت ۱۰، ۱۵ یا ۲۰ساله طراحی شود. یکی از اصلی‌ترین آسیب‌ها، رویکرد سلیقه‌ای مدیران است که با تغییر هر مدیر، پروژه‌های قبلی کنار گذاشته شده و کار از نو آغاز می‌شود. این موضوع باعث هدررفت بودجه و کاهش راندمان می‌شود. مدیران باید موظف باشند که مسیر مصوب را ادامه دهند، زیرا در مقوله فرهنگ که با ارزش‌ها و هنجار‌های جامعه سروکار دارد، نمی‌توان بر اساس سلیقه شخصی تصمیم‌گیری کرد.

این کارشناس مسائل اجتماعی در پایان خاطرنشان کرد: فرهنگ دستوری نیست و تغییرات آن به‌مرورزمان رخ می‌دهد. کنترل اجتماعی نقش مهمی در تثبیت یا تغییر هنجار‌ها دارد؛ به‌عنوان‌مثال، درگذشته به دلیل کنترل اجتماعی قوی، آمار طلاق بسیار پایین بود، اما امروز با تغییر نگرش‌ها و کاهش کنترل اجتماعی، این آمار افزایش‌یافته است؛ بنابراین، تقویت پذیرش اجتماعی و کنترل اجتماعی در کنار برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، کلید حفظ انسجام و توسعه هویت ایرانی است.