آخرین مطالب
یک متخصص بیماریهای داخلی در گفتوگو با آناتک:
داشتن وزن مناسب لزوما نشانه سلامت نیست
وزن مناسب، همیشه نشانه یک بدن سالم نیست. حتی افرادی که وزن طبیعی و اندام متناسبی دارند، ممکن است در معرض بیماریهایی مانند کبد چرب، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبیعروقی باشند. آنچه سلامت متابولیک را تعیین میکند، تنها عدد روی ترازو نیست؛ بلکه مجموعهای از عوامل مانند تغذیه، تحرک، خواب، استرس و ژنتیک در کنار یکدیگر بر عملکرد بدن اثر میگذارند.
وقتی فیبر تمام میشود، بعضی باکتریهای روده ممکن است به دیواره خود بدن حمله کنند
اگر فیبر نخورید، باکتریهای روده شما را میخورند
روده انسان فقط محل هضم غذا نیست؛ خانه میلیاردها میکروب زندهای است که رفتارشان به غذایی که میخوریم وابسته است. پژوهشگران نشان دادهاند وقتی فیبر کافی به این میکروبها نرسد، بعضی از آنها ممکن است مسیر خود را تغییر دهند و به جای مواد غذایی، سراغ لایه محافظ روده بروند.
پانسمان هوشمند، بدن را به داروخانهای برای ترمیم زخم تبدیل میکند
گاهی مشکل زخم، کمبود دارو نیست؛ ناتوانی بدن در رساندن پیام ترمیم است. پژوهشگران موفق به طراحی یک «پانسمان هوشمند» (Smart Bandage) شدهاند که بهجای رساندن دارو از بیرون، از مولکولهای ترمیمکننده تولید شده توسط بدن، استفاده میکند. این فناوری با جمعآوری و آزادسازی هدفمند پروتئینهای ترمیمکننده در محل زخم، روند بازسازی بافت را سرعت میبخشد و میتواند افق تازهای برای درمان زخمهای مزمن، بهویژه زخم پای دیابتی، ایجاد کند.
آنچه زمان استحمام، مصرف آب را بیشتر میکند
برخی راهکارهای صرفهجویی در آب، مصرف را افزایش میدهند
هدررفت آب از سادهترین عادتها آغاز میشود. نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد آنچه زمان استحمام را طولانیتر میکند، بیش از هر عامل دیگری به رفتار افراد زیر دوش مربوط است. برخلاف تصور رایج، حتی برخی روشهایی که با هدف صرفهجویی در مصرف آب انجام میشوند، ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشند و مصرف آب را افزایش دهند.
یک استاد علوم اعصاب دانشگاه نیویورک در گفتوگو با آناتک:
چگونه مغز بدون حذف اطلاعات قدیمی، چیزهای تازه یاد میگیرد
مغز هرگز از یادگیری دست نمیکشد. مغز انسان هر روز با اطلاعات جدیدی روبهرو میشود؛ از یاد گرفتن یک مهارت تازه گرفته تا ثبت خاطرات و تجربههای روزمره. اما چگونه این اطلاعات را ذخیره میکند، بدون آنکه خاطرات قدیمی از بین بروند؟ دانشمندان در پژوهشی تازه با بررسی نحوه ارتباط میان بخشهای مختلف مغز، به یافتههایی رسیدهاند که میتواند درک ما از یادگیری، حافظه و نحوه پردازش اطلاعات در مغز را گسترش دهد.
سلولهای بنیادی در مسیر بازسازی دندانهای از دسترفته
دندانها شاید بتوانند دوباره رشد کنند. تا همین چند سال پیش، چنین ایدهای بیشتر شبیه داستانهای علمیتخیلی بود، اما امروز دانشمندان در حال بررسی راهی هستند که به جای پر کردن یا جایگزین کردن دندانهای از دسترفته، خود بدن دوباره آنها را بسازد. اگر این تحقیقات به نتیجه برسند، آینده دندانپزشکی میتواند به شکلی اساسی تغییر کند.
طبیعت کمک میکند تا به خودمان بازگردیم
گاهی برای آرام شدن ذهن، تنها چند قدم فاصله لازم است. برخلاف تصور رایج، لازم نیست برای تجربه آرامش راهی جنگلهای دورافتاده یا کوهستانهای بکر شوید. پژوهشهای جدید نشان میدهند حتی ۱۰ دقیقه حضور در یک فضای سبز، مانند پارک محله یا خیابانی که درختان دو سوی آن را پوشاندهاند، میتواند استرس را کاهش دهد، تمرکز را بهبود ببخشد و ذهن را از چرخه نگرانیهای روزمره بیرون بیاورد.
مغز کینه را به دوستی ترجیح میدهد
مغز انسان شیفته دشمنیهاست. زمانی که مغز در حال شناخت روابط میان افراد است، تعارضها، رقابتها و خصومتها را بسیار دقیقتر از دوستیها ثبت میکند. پژوهشها نشان میدهند مغز برای درک روابط اجتماعی، ابتدا به سراغ نقاط اختلاف و تنش میرود؛ موضوعی که میتواند نگاه دانشمندان به نحوه پردازش روابط انسانی را تغییر دهد و نشان دهد چرا تعارضها نقش مهمی در تصمیمگیری و قضاوتهای ما دارند.
مدرس ارشد فیزیولوژی انسانی «دانشگاه ولز جنوبی» در گفتوگو با آناتک:
فشارهای روانی، اثر خود را در خون نشان میدهند
استرس، ردپای خود را در خون هم به جا میگذارد. وقتی با نگرانی، فشار کاری یا یک موقعیت پراسترس روبهرو میشویم، بدن وارد حالت آمادهباش میشود. اکنون دانشمندان دریافتهاند که این واکنش تنها به احساسات محدود نمیماند و میتواند در خون نیز تغییراتی ایجاد کند؛ حتی ساختار لختههای خون را تحت تأثیر قرار دهد. این یافته، اهمیت توجه به مدیریت استرس در زندگی روزمره و نقش آن در حفظ سلامت بدن را پررنگتر میکند.
چه عواملی باعث میشوند بیشتر یا کمتر عرق کنیم
همه به یک اندازه عرق نمیکنند. برخی افراد با اندکی فعالیت بدنی یا قرار گرفتن در هوای گرم، خیلی زود خیس عرق میشوند، در حالی که بعضی دیگر حتی در شرایط مشابه نیز تعریق چندانی ندارند. این تفاوت تنها به دمای محیط مربوط نیست؛ بلکه نتیجه تعامل پیچیده ژنتیک، هورمونها، وضعیت سلامت، سبک زندگی و حتی عملکرد مغز و دستگاه عصبی است. شناخت عواملی که میزان تعریق را تغییر میدهند، نهتنها به درک بهتر عملکرد طبیعی بدن کمک میکند، بلکه میتواند نشانهای از برخی بیماریها یا اختلالات پنهان نیز باشد.
هر نوع آبی برای مصرف دارو مناسب نیست
مصرف دارو با یک لیوان آب، توصیهای است که تقریبا همه ما بارها شنیدهایم؛ اما کمتر کسی به این فکر میکند که آیا هر نوع آبی برای این کار مناسب است یا خیر. امروزه انواع مختلفی از آبهای معدنی، آبهای قلیایی و نوشیدنیهای گوناگون در دسترس هستند و بسیاری از افراد، بدون توجه به تفاوتهای شیمیایی آنها، داروی خود را با هر مایعی که در اختیار دارند مصرف میکنند. در حالی که همین انتخاب ساده میتواند در برخی داروها، بهویژه داروهای دارای پوشش مقاوم به اسید معده، بر عملکرد دارو اثر بگذارد.
یک عضو هیات مدیره انجمن ویروس شناسی ایران در گفتوگو با آناتک:
ابولا با مختل کردن سیستم ایمنی بدن، فرصت تکثیر پیدا میکند
ابولا میتواند در مدت کوتاهی، چندین اندام بدن را درگیر کند. این بیماری ویروسی با علائمی مانند تب، ضعف شدید، دردهای عضلانی، استفراغ و اسهال آغاز میشود، اما در برخی بیماران میتواند به خونریزی، شوک و نارسایی چند عضو نیز منجر شود. همین شدت بیماری باعث شده ابولا همچنان یکی از مهمترین موضوعات پژوهش در حوزه ویروسشناسی و سلامت عمومی باشد.
اتکا به یادآورها حافظه شما را تضعیف میکند
مغز انسان برای به خاطر سپردن، به تمرین نیاز دارد؛ اما پژوهشی تازه نشان میدهد وابستگی بیش از حد به یادآورهای دیجیتال ممکن است این تمرین طبیعی را از مغز بگیرد و توانایی حافظه مستقل را کاهش دهد.
شکل موها پیش از خروج از پوست تعیین میشود
فر بودن مو از کجا آغاز میشود
هر تار مو، پیش از آنکه دیده شود، هویت خود را پیدا میکند. بررسیهای تازه نشان میدهد صاف یا فر بودن مو، مدتها پیش از خروج آن از پوست سر مشخص میشود. پژوهشگران دریافتهاند این تفاوت درون فولیکول مو شکل میگیرد؛ ساختاری که نقش آن بسیار فراتر از تولید یک تار مو است.
ساخت رگهای خونی مصنوعی با آهنربا
آهنرباها به کمک پزشکی آمدند. پژوهشگران مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) موفق شدهاند با استفاده از میدانهای مغناطیسی، رگهای خونی مصنوعی را در آزمایشگاه با دقتی بیسابقه ایجاد کنند. این روش تازه با هدایت رشد سلولهای رگهای خونی، میتواند یکی از مهمترین موانع تولید بافتها و اندامهای مصنوعی را برطرف کند و مسیر توسعه درمانهای بازساختی را هموارتر سازد.
اکسیژن آبهای زمین در حال ناپدید شدن است
آبهای زمین نفس کم آوردهاند. پژوهشگران هشدار میدهند میزان اکسیژن موجود در اقیانوسها، دریاچهها، رودخانهها و آبهای ساحلی با سرعتی نگرانکننده در حال کاهش است؛ روندی که تنها حیات آبزیان را تهدید نمیکند، بلکه میتواند تعادل سامانههای طبیعی تنظیمکننده اقلیم زمین را نیز بر هم بزند. به گفته دانشمندان، اگر این روند ادامه پیدا کند، بخشی از تغییرات ایجادشده ممکن است برای قرنها باقی بماند و حتی در طول عمر انسان قابل جبران نباشد.
یک پژوهشگر شورای تحقیقات پزشکی هند در گفتوگو با آناتک:
نوشیدن آب در زمان نامناسب، خواب را مختل میکند
اگر عادت دارید قبل از خواب چند لیوان آب بنوشید، شاید وقت آن رسیده باشد در این عادت تجدیدنظر کنید. نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد مصرف مقدار زیاد مایعات در دو ساعت پایانی پیش از خواب، احتمال بیدار شدنهای مکرر برای رفتن به سرویس بهداشتی را افزایش میدهد، خواب شبانه را مختل میکند و میتواند باعث شود صبح روز بعد احساس شادابی کمتری داشته باشید.
محله شما سرعت پیرشدنتان را تعیین میکند
پیری همیشه از درون بدن آغاز نمیشود. گاهی خیابانهایی که هر روز از آنها عبور میکنیم، کیفیت خانههایی که در آن زندگی میکنیم، فرصتهای شغلی اطرافمان و حتی امکانات اجتماعی محله میتوانند آرامآرام رد خود را بر سلولهای بدن بگذارند. پژوهش تازهای نشان میدهد افرادی که در محلههایی با فرصتهای اجتماعی و اقتصادی محدود زندگی میکنند، نشانههای بیشتری از پیری زیستی در سطح سلولهای خود دارند؛ تغییری که میتواند سالها پیش از بروز بیماریهای مرتبط با افزایش سن آغاز شده باشد.
بزرگسالان مانند کودکان به بازی نیاز دارند
بازی یک نیاز زیستی است. اغلب مردم فکر میکنند بازی بخشی از دوران کودکی است و با ورود به بزرگسالی، جای خود را به مسئولیت، کار و زندگی روزمره میدهد. اما پژوهشهای علوم اعصاب و روانشناسی تصویری متفاوت ارائه میکنند؛ تصویری که نشان میدهد میل به بازی نه یک عادت کودکانه، بلکه بخشی از سازوکار طبیعی مغز انسان است. کنار گذاشتن بازی میتواند بر سلامت روان، توانایی برقراری روابط اجتماعی و حتی نحوه مقابله با فشارهای زندگی اثر بگذارد.
یک عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفتوگو با آناتک:
قرار گرفتن مداوم در آفتاب پوست را زودتر پیر میکند
آفتاب فقط باعث برنزه شدن یا آفتابسوختگی نمیشود. اشعه فرابنفش میتواند با آسیب به DNA سلولهای پوست؛ زمینهساز پیری زودرس، ایجاد چینوچروک و افزایش خطر ابتلا به سرطانهای پوستی شود. خطری که حتی در روزهای ابری و پشت شیشه نیز بهطور کامل از بین نمیرود.
۱ بعدی
