ژنها تغییر نکردهاند؛ جهان تغییر کرده است. مطالعهای جدید نشان میدهد که تأثیر ژنهای مرتبط با افزایش وزن در نسل امروز، بهطور قابل توجهی قویتر از چند دهه قبل است. این تحقیق با بررسی دادههای چند نسل از افراد نشان میدهد که همان تفاوتهای ژنتیکی که در گذشته اثر محدودی بر وزن داشتند، امروز در محیطهای غذایی جدید میتوانند نقش پررنگتری در افزایش وزن ایفا کنند.
پروفسور «جان ای. ایبل» متخصص زلزلهشناسی «کالج بوستون» در گفتوگو با آناتک:
زلزله را نمیتوان از روی نشانههای سطحی پیشبینی کرد. با وجود باورهای رایجی از تغییر رفتار حیوانات تا نوسانات آبوهوایی، که بهعنوان هشدارهای پیش از زلزله معرفی میشوند، شواهد علمی هنوز چنین ارتباطی را تأیید نکردهاند. زلزلهها در اعماق زمین و بر اثر انباشت تدریجی تنشها رخ میدهند؛ فرایندی پیچیده که تأثیرات سطحی در آن نقش معناداری ندارند. همین فاصله میان باور عمومی و واقعیت علمی، موضوع پیشبینی زلزله را به یکی از چالشبرانگیزترین حوزههای علوم زمین تبدیل کرده است.
ریتم پنهان خواب نوزادان؛ کشفی که نگاه علم به سال نخست زندگی را تغییر میدهد
خواب نوزادان آنقدرها هم بینظم نیست. همیشه حرکات پراکنده نوزادان در خواب بهعنوان نشانههایی مبهم از رشد مغز بررسی میشدند، اما سکون میان این حرکات تقریبا نادیده گرفته شده بود. اکنون پژوهشی تازه نشان میدهد همین لحظات آرام، در دل خود الگویی دقیق و تکرارشونده دارند که بهطور مستقیم با ساختار چرخههای خواب مرتبط است و میتواند درک ما از رشد عصبی در نخستین سال زندگی را دگرگون کند.
غر زدن آن چیزی نیست که در نگاه اول به نظر میرسد. در بسیاری از روابط، چیزی که بهعنوان غر یا نقزدن شناخته میشود، در واقع نشانهای از یک مشکل عمیقتر در تقسیم مسئولیتها و شیوه تعامل بین افراد است.
قلب سرطانی نمیگیرد. این جمله کوتاه، دریچهای به یکی از عجیبترین ویژگیهای بدن انسان باز میکند؛ عضوی که بیوقفه کار میکند و حیاتیترین نقش را در ادامه حیات دارد، اما برخلاف بسیاری از اندامهای دیگر، بهندرت دچار «سرطان» میشود. در حالی که سرطان میتواند تقریباً هر بافتی از بدن را درگیر کند، قلب به طرز شگفتآوری از این قاعده مستثناست.
روده فرمان میدهد. اختلالی ساده در عملکرد روده میتواند کل رفتار یک موجود زنده را دگرگون کند؛ از اشتها گرفته تا الگوی خواب. پژوهشی تازه نشان میدهد که حتی در ابتداییترین مراحل زندگی، سیگنالهای روده قادرند تصمیم بگیرند بدن چه زمانی غذا بخورد و چه زمانی به خواب فرو برود.
این یک تغییر مهم در مهندسی ژنتیک است. برای نخستینبار، پژوهشگران توانستهاند ژنهای جنین انسان را بدون آسیب به کروموزومها و بدون فروپاشی ساختار ژنتیکی سلول ویرایش کنند؛ دستاوردی که میتواند مسیر درمان بیماریهای ارثی را بهطور بنیادین تغییر دهد.
نائب رئیس و دبیر انجمن تغذیه ایران در گفتوگو با آناتک بررسی کرد
رژیم وگان در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما در عمل میتواند شیوه دریافت و جذب مواد مغذی در بدن را بهطور قابلتوجهی دگرگون کند. حذف کامل محصولات حیوانی، بدن را وارد مسیری متفاوت میکند؛ مسیری که در آن تأمین برخی ریزمغذیها و نحوه جذب آنها به دقت و آگاهی بیشتری نیاز دارد و میتواند تعادل تغذیهای را تحتتأثیر قرار دهد.
مشاهده اختفای نادر ماه و ناهید در روشنایی روز؛ رویدادی کمتکرار در آسمان امسال
چشم که به آسمان روز عادت کرده باشد، انتظار شگفتی ندارد؛ اما همیشه استثناهایی وجود دارد که قواعد معمول را بههم میزنند. در روزهای پایانی خرداد، سیاره ناهید پشت ماه پنهان میشود؛ پدیدهای به نام «اختفا» که در روشنایی روز رخ میدهد و همزمانی دقیق حرکت این دو جرم آسمانی را نشان میدهد.
یک عضو هیات علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک توضیح میدهد
بعضی تصمیمها قبل از اینکه سخت باشند، مبهماند. ما در نقطهای تصمیم میگیریم که همه چیز روشن نیست؛ نه اطلاعات کامل داریم، نه نتیجه قابل پیشبینی است، نه حتی اطمینان داریم که انتخاب درست دقیقاً کدام است. با این حال باید جلو رفت؛ همینجا تفاوتها شروع میشود. بعضیها در دل همین ابهام حرکت میکنند و بعضی دیگر درگیر افکار بیپایان میشوند؛ نه به خاطر نداشتن توان تصمیمگیری، بلکه به خاطر فشاری که نامشخص بودن وضعیت روی ذهن ایجاد میکند. در واقع مسئله اصلی، خودِ تصمیم نیست؛ نحوه کنار آمدن با نادیدههاست.
سیستم پنهان انتقال انرژی در سلولها کشف شد؛ هسته دیگر منتظر نمیماند
انرژی در سلولها بیهدف پخش نمیشود. پیش از این گمان میشد سلولها انرژی مورد نیاز خود را در بخشی تولید میکنند و سپس این انرژی بهصورت آزاد در سراسر سلول پخش میشود تا به هر ناحیهای که نیاز دارد برسد. اما پژوهشی تازه نشان میدهد که «هسته» (Nucleus)، از سازوکاری مستقیم و ناشناخته برای تأمین انرژی خود استفاده میکند.
ژنهایی که هرگز به ارث نرسیدند، اما زندگی ما را شکل دادند
ژنها همهچیز را تعیین نمیکنند. سالها تصور میشد آنچه از والدین به ارث میبریم، مستقیماً از طریق DNA منتقلشده به ما محدود میشود؛ اما تأثیر والدین بسیار فراتر از این انتقال مستقیم است. حتی ژنهایی که هرگز به فرزندان منتقل نمیشوند نیز میتوانند مسیر رشد، ویژگیهای جسمی و حتی عملکرد شناختی آنها را تحت تأثیر قرار دهند.
تاریکی، همیشه هم به معنای نبودن نور نیست. در ۲۵ خرداد، زمانی که ماه به مرحله «ماه نو» (New Moon) میرسد، آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود و شرایطی ایدهآل برای رصد اجرام کمنور آسمانی فراهم میآید. در چنین شبی، ساختار کلی کهکشان راه شیری و جزئیاتی مانند شکافهای تاریک و سحابیهای گسترده نیز قابل مشاهده است.
درون انسان همیشه روشن و قابلخواندن نیست. گاهی بدن واکنش نشان میدهد، ذهن آن را ثبت میکند، اما معنا میان این دو گم میشود. «الکسیتایمیا» (Alexithymia) به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد احساسات را تجربه میکند، اما توانایی شناسایی و نامگذاری آنها را از دست میدهد.
پژوهشگر پسادکتری «دانشگاه کمبریج» در گفتوگو با آناتک:
تشخیص بیماریهای ژنتیکی همیشه به سادگی نیست. نواحی تکراری در DNA بهخوبی در روشهای معمول خوانده نمیشوند، به همین دلیل روش «اوریگامی RNA» برای بررسی مستقیمتر و دقیقتر اطلاعات ژنتیکی از سوی پژوهشگران دانشگاه کمبریج مطرح شده است.
یک انتخاب کوچک، یک پیامد بزرگ. مصرف دارو با هر نوع نوشیدنی، عادتی رایج و بهظاهر بیاهمیت است؛ اما این انتخاب میتواند ساختار دارو را پیش از ورود به بدن تغییر دهد. پدیدهای که نهتنها مسیر جذب دارو را مختل میکند، بلکه میتواند اثربخشی درمان را نیز بهطور جدی کاهش دهد.
ترس در مغز زنان و مردان یکسان ثبت نمیشود. پژوهش تازهای نشان میدهد مغز زنان برای ذخیره خاطرات ترسناک از مسیری متفاوت استفاده میکند؛ کشفی که میتواند به درک بهتر علت شیوع بیشتر اختلال استرس پس از سانحه در زنان و توسعه درمانهای دقیقتر کمک کند.
همهچیز از همان سالهای اول آغاز میشود. سالهای ابتدایی زندگی کودک، همواره بهعنوان دورهای حیاتی برای رشد جسمی و ذهنی شناخته شدهاند، آنچه کودک در این دوره میخورد، میتواند اثراتی عمیق و ماندگار بر عملکرد مغز او در سالهای نوجوانی داشته باشد.
یک فرضیه قدیمی درباره کروموزم مردانه زیر سؤال رفت. دانشمندان معتقد بودند «کروموزوم Y» بهعنوان یکی از تعیینکنندههای جنسیت در پستانداران، در مسیری یکطرفه به سمت نابودی حرکت میکند؛ مسیری که در آن ژنها به تدریج از دست میروند و هیچ ژن تازهای جایگزین نمیشود.
مغزتان را نجات دهید و این الگوهای خواب را کنار بگذارید
خوابی به ظاهر آرام، اما مخرب. آنچه بسیاری تنها بهعنوان خستگی روز بعد تجربه میکنند، ممکن است در مقیاسی بسیار عمیقتر و در بازهای طولانیتر، به تغییرات ساختاری در مغز منجر شود.