آخرین مطالب
یک عضو انجمن روانشناسی آمریکا در گفتوگو با آناتک بررسی کرد
چرا هنگام نگرانی، یک فکر مدام در ذهن باقی میماند
نگرانی فقط یک فکر نیست؛ یک چرخه است. گاهی یک فکر آنقدر در ذهن تکرار میشود که تمرکز ما را تحت تأثیر قرار میدهد و ذهن را درگیر خود نگه میدارد. اما چرا بعضی نگرانیها از ذهن عبور میکنند و بعضی بارها برمیگردند؟ چه اتفاقی در مغز میافتد و مرز میان نگرانیِ سازنده و فکرهای تکراری کجاست؟ برای پاسخ، باید نگرانی را از زاویه عملکرد مغز، توجه و فرایندهای شناختی بررسی کنیم.
کمبود خواب با خواب بیشتر بهطور کامل جبران نمیشود
خواب اضافه میتواند بخشی از آثار یک شب بدخوابی را جبران کند؛ اما خوابیدن طولانی در آخر هفته همیشه بهترین راهحل نیست. شواهد علمی نشان میدهد بدن پس از کمبود خواب، بخشی از فشار فیزیولوژیک و افت عملکرد شناختی ناشی از بیخوابی را با استراحت بیشتر کاهش میدهد؛ با این حال، اگر خواب جبرانی به تغییر شدید زمان خواب و بیداری منجر شود، ممکن است ساعت زیستی بدن را نیز از نظم خارج کند و بازگشت به برنامه عادی را دشوارتر سازد.
یک استاد دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو در گفتوگو با آناتک:
نادرست تاخوردن حتی یک ژن میتواند به بیماری قلبی منجر شود
شکلگیری قلب، فقط نیازمند اینکه چه ژنهایی در سلول وجود دارند نیست؛ اینکه DNA چطور درون سلول قرار گرفته هم اهمیت دارد. برای اینکه قلب از همان روزهای اول رشد درست شکل بگیرد، تعداد زیادی از دستورهای داخل سلول باید دقیق و بهموقع اجرا شوند. پژوهشگران حالا فهمیدهاند ژنی به نام «تیبیایکس ۵» (TBX5) در این میان نقشی دارد که شاید تا امروز کمتر به آن توجه شده باشد؛ پروتئین حاصل از این ژن به سازمانیافتن DNA کمک میکند و کاهش مقدار آن میتواند این نظم را بههم بزند.
شیرخوارگان از ۶ ماهگی انتظار بیتفاوتی بزرگسالان را ندارند
یک شیرخوار 6 ماهه هنوز زبان ندارد؛ اما انتظار دارد بزرگسالان بیتفاوت نباشند. وقتی او با گریه مواجه میشود، فقط صدا را نمیشنود؛ به واکنش بزرگسال هم توجه میکند و از همان ماههای نخست، الگوهایی درباره پاسخگویی و مراقبت شکل میدهد. بیتوجهی به نشانههای ناراحتی کودک ممکن است با انتظاراتی که او از رفتار مراقب در ذهن خود ساخته است، ناسازگار باشد. این یافتهها بار دیگر اهمیت پاسخگویی به نشانههای هیجانی نوزاد را در ماههای نخست زندگی برجسته میکند؛ دورهای که پایههای نخستین رشد اجتماعی و هیجانی کودک در آن شکل میگیرد.
پدیده «النینو» در 1000 سال گذشته هرگز تا این اندازه شدید نبوده است
اقیانوس آرام نسبت به قبل گرمتر و پرخروشتر شده است. شواهد تازهای که از اسکلت مرجانهای جزایر «گالاپاگوس» به دست آمده، نشان میدهد شدت نوسانهای «النینو» (El Niño) در دهههای اخیر از هر دوره دیگری در 1000 سال گذشته بیشتر بوده است؛ تغییری که تنها به افزایش دمای اقیانوس محدود نمیشود و میتواند الگوهای بارش، خشکسالی، سیلاب و رخدادهای شدید آبوهوایی را در مناطق گستردهای از جهان تحت تأثیر قرار دهد.
برنده جایزه مغز و استاد علوم اعصاب دانشگاه نیویورک در گفتوگو با آناتک:
خاطرات با هر بار یادآوری، دوباره ساخته میشوند
خاطرات مثل یک فیلم، دقیق ثبت نمیشوند. بعضی لحظهها سالها در ذهنمان میمانند و بعضی دیگر، خیلی زود محو میشوند. حتی خاطراتی که به یاد میآوریم هم همیشه دقیقاً همان چیزی نیستند که در ابتدا تجربه کردهایم. مغز در طول زمان آنها را انتخاب، تغییر و دوباره بازسازی میکند.
دانشمندان به شناسایی محل وقوع زمینلرزههای بزرگ نزدیکتر شدهاند
زمینلرزه بزرگ را هنوز نمیتوان زمانبندی کرد، اما دانشمندان حالا یک قدم به شناسایی محل وقوع آن نزدیکتر شدهاند. پژوهشگران روشی تازه پیدا کردهاند که با بررسی حرکتهای بسیار کوچک پوسته زمین، بخشهایی از گسل را که سالها و دههها در حال انباشت کرنش هستند شناسایی میکند؛ مناطقی که ممکن است در یک گسیختگی بزرگ نقش مهمی داشته باشند.
مدیر دپارتمان سلامت روان در گفتوگو با آناتک:
مغز خسته بیشتر به سمت انتخابهای آشناتر میرود
یک روز خستهکننده میتواند انتخابهای ما را هم تغییر دهد. وقتی ساعتها درگیر کار و فعالیت هستیم، ممکن است ذهن برای تصمیمگیری مثل همیشه آماده نباشد و انتخابهای سادهتر، آشناتر و کمدردسرتر را ترجیح دهد. اما خستگی چطور میتواند شیوه فکر کردن و انتخاب کردن ما را تغییر دهد؟
سفید شدن موها فقط به ژنها بستگی ندارد
موها یک روز تصمیم به سفیدشدن نمیگیرند؛ سلولهای رنگساز بهتدریج توان خود را از دست میدهند. زمان آغاز این فرایند در افراد مختلف یکسان نیست و تفاوت میان کسی که نخستین تارهای سفید را در جوانی میبیند و فردی که تا سالها موهای تیره خود را حفظ میکند، تا حد زیادی به برنامهای زیستی مربوط است که در ژنها، سلولهای سازنده رنگدانه و محیط اطراف فولیکول مو شکل گرفته است.
برای حفظ باکتریهای مفید دهان چه بخوریم
دهان فقط ورودی دستگاه گوارش نیست. پژوهشهای جدید نشان میدهند مجموعه گستردهای از میکروارگانیسمهایی که در دهان زندگی میکنند، میتواند با سلامت دندانها، لثهها و حتی برخی بیماریهای مهم خارج از حفره دهان ارتباط داشته باشد.
عضو هیات مدیره انجمن ویروسشناسی ایران در گفتوگو با آناتک:
«پشه آئدس» برای انتقال دنگی فقط به یک نیش اکتفا نمیکند
عامل انتقال تب دنگی، بال دارد. پشه آئدس میتواند در نزدیکترین محیط به زندگی ما، از زیرگلدانی و سطل آب تا لاستیکهای رهاشده، تکثیر شود و ویروس را از فرد آلوده به فرد سالم منتقل کند. به همین دلیل، حذف آبهای راکد اطراف خانه و محل کار، یکی از سادهترین اقداماتی است که میتواند به کاهش خطر گسترش دنگی کمک کند.
آیا سیستم ایمنی بدن از وجود چشمها بیاطلاع است
چشم، عضو عجیبی در برابر سیستم ایمنی بدن است؛ عضوی که نه از چشم سیستم دفاعی بدن پنهان مانده و نه مانند دیگر بافتها با آن روبهرو میشود. در ظاهر، همهچیز عادی است، اما درون چشم سازوکارهایی وجود دارد که واکنشهای ایمنی را محدود و کنترل میکنند. همین تفاوت، پرسشی در ذهن ایجاد میکند؛ چرا بدن در مورد چشم اینقدر محتاطانه رفتار میکند؟
میزان خواب مادر در بارداری، هوش کودک را تعیین میکند
شبهای طولانی و بیخوابی مادر باردار فقط خستگی به دنبال ندارد؛ طولانی شدن زمان به خواب رفتن، بویژه در ماههای نخست بارداری، با عملکرد پایینتر کودک در برخی تواناییهای شناختی همراه شده است؛ یافتهای که یک نگرانی جدی را مطرح میکند؛ اینکه آیا خواب مادر میتواند بر مسیر رشد مغز جنین اثر بگذارد؟
حتی پس از ترک الکل، کبد بازسازی نمیشود
کبد میتواند برای ترمیم تلاش کند و باز هم شکست بخورد. پژوهشگران اکنون شواهدی پیدا کردهاند که نشان میدهد در بیماری کبدی مرتبط با مصرف الکل، مشکل فقط مرگ یا آسیب دیدن سلولهای کبد نیست. بخشی از سلولهای باقیمانده وارد مسیر بازسازی میشوند؛ اما در میانه این مسیر گیر میکنند و نمیتوانند دوباره به سلولهای بالغ و کارآمد تبدیل شوند.
لیوانهای کاغذی میلیونها ذره پلاستیکی وارد بدن میکنند
لیوان کاغذی کاملا بیخطر نیست. بسیاری از لیوانهای یک بار مصرف کاغذی درون خود لایهای نازک از پلاستیک دارند؛ لایهای که برای جلوگیری از نشت مایع و حفظ استحکام لیوان طراحی شده است؛ اما هنگام تماس با نوشیدنی داغ میتواند میلیونها ذره پلاستیکی بسیار ریز را آزاد کند.
پژوهشگر «دانشکده پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز» در گفتوگو با آناتک:
مغز پس از آسیب، کار را میان نورونهای باقیمانده تقسیم میکند
مغز راه خود را عوض میکند. در موشهای دچار آسیب مغزی، سلولهای عصبیِ باقیمانده بخشی از کار سلولهای ازدسترفته را به عهده گرفتند و با ایجاد ارتباطات تازه، مسیر چشم و مغز را دوباره فعال کردند. مغز بهجای بازگرداندن آنچه از دست رفته بود، از آنچه باقی مانده بود استفاده کرد.
قلب دوم بدن، با بیتحرکی از کار میافتد
ساعتها نشستن برای قلب دوم بدن هزینه دارد. عضلات ساق پا در زمان حرکت به گردش خون کمک میکنند و وقتی برای مدت طولانی بیتحرک میمانیم، این سازوکار کمتر فعال میشود. پژوهشها نشان دادهاند عملکرد ضعیفتر این عضلات با خطر بالاتر مرگ ارتباط دارد؛ موضوعی که اهمیت حرکت دادن پاها در طول روز را دوباره پررنگ میکند.
الماس میتواند برق تولید کند
الماس حالا یک ویژگی الکتریکی دارد. پژوهشگران دانشگاه هنگکنگ دریافتهاند اگر الماس به شکل غشایی بسیار نازک و انعطافپذیر درآید، میتواند هنگام خم شدن، ولتاژ الکتریکی ایجاد کند. این یافته با باور علمیای که بیش از یک قرن درباره الماس وجود داشت، در تضاد است.
قولنج انگشتهای خود را بدون نگرانی از آرتروز بشکنید
اگر عادت دارید قولنج انگشتانتان را بشکنید، احتمالاً یک بار نگران آسیب مفاصل شدهاید. سالهاست گفته میشود این کار میتواند به آرتروز منجر شود، اما پژوهشهای علمی چه میگویند؟ صدای تقتق انگشتان از کجا میآید و آیا تکرار آن واقعاً برای مفاصل مشکلساز میشود؟
چربی بخورید تا چربی کبدی از دست دهید
رژیم کتوژنیک چربی کبد را ۶۷ درصد کاهش داد
رژیم کتوژنیک چربی کبد را بهطور چشمگیری کاهش میدهد. نتایج یک کارآزمایی بالینی نشان میدهد افرادی که به چاقی، پیشدیابت و بیماری کبد چرب مبتلا بودند، پس از چهار تا پنج ماه پیروی از رژیم کتوژنیک، کاهش بسیار بیشتری در چربی کبد خود تجربه کردند؛ اثری که فراتر از کاهش وزن مشابه در سه رژیم غذایی مورد بررسی بود.
۱ بعدی
