پیشنهاد سردبیر
کدام شیوه کالابرگ به نفع شماست؟

جزئیات جدید از توزیع سبد کالای رایگان درب منزل 

آقای موسوی! دقیقاً کجای تاریخ ایستاده‌اید؟

از نخست‌وزیری امام (ره) تا پژواک پهلوی| بیانیه‌ای برای «هیچ»

شاخه زیتون در دست، انگشت روی ماشه؛ دکترین جدید تهران

پیام صریح تهران به کاخ سفید از کانال آنکارا

چرا نسخه «فشار حداکثری» دیگر در تهران شفا نمی‌دهد؟

خطای محاسباتی در اتاق‌های فکر واشنگتن

20:57 23 / 05 /1397
شعر تراز انقلاب از نگاه شاعران؛

شاعر انقلاب نسبت به اطراف خود بی‌تفاوت نیست/ شعر انقلاب محدود به موضوع خاصی نمی‌شود

میزگرد شعر تراز انقلاب اسلامی از سوی مدرسه علوم انسانی صدرا برگزار شد و تعدادی از شاعران جوان کشور در این مراسم به تعریف شعر انقلابی و ویژگی‌های شاعر انقلابی پرداختند.

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، میزگرد شعر تراز انقلاب اسلامی با حضور میلاد عرفان‌پور، محمدمهدی سیار و محمدرضا وحید‌زاده درسومین دوره متمرکز تابستانه مدرسه علوم انسانی اسلامی صدرا برگزار شد.


میلاد عرفان‌پور در ابتدای مراسم در پاسخ به سوال ماهیت شعر انقلاب و تفاوت آن با سبک‌های دیگر شعری گفت: دهه‌های 60 و اوایل هفتاد اوج شعر انقلاب بوده و این روند نیمه دهه 70 و آغاز دهه 80 به افول خود رسیده است تا آنجا که شعر انقلاب اسلامی دچار انزوا شد و کمتر پیش می‌آمد شاعری که با شعر انقلاب سربلند کند اما در دهه اخیر می‌توان گفت شعر انقلاب جایگاه خود را پیدا کرده و به حدی از اعتلا رسیده است.


وی با اشاره به سه نوع تعریف از شعر انقلاب اسلامی افزود: در یک تعریف شعر انقلاب اسلامی تاریخ‌محور و واقعه‌محور است. این تعریف معمولا براساس اتفاقاتی است که حول محور سال 57 و انقلاب اسلامی رخ داده است و به همین دلیل واقعه‌محور هستند.


این شاعر و ادیب جوان کشور تصریح کرد: مهم‌ترین و بهترین تعریفی که می‌‌توان از شعر انقلاب کرد، آن است که مبتنی بر گفتمان انقلاب اسلامی و در چارچوب ارزش‌های انقلاب جا می‌گیرد. شاعر انقلاب مقید و متعهد به انقلاب و گفتمان انقلاب اسلامی است و حیطه ورودش به شعر همه ساحت‌ها است. با این تعریف از شعر انقلاب، همه موضوعاتی که انسان در زندگی خود با آن سر و کار دارد در شعر انقلاب می‌گنجد. به عبارت دیگر شعر انقلاب محدود به موضوعات به خصوصی نظیر شعر سیاسی و دفاع مقدس نیست.


محمدمهدی سیار در ادامه جلسه درباره نسبت بین ادبیات، شعر و تمدن گفت: هر تمدنی دو ساحت اساسی دارد، یکی فکر، اندیشه و فلسفه که تولید علم از آن صورت می‌گیرد و دیگری فرهنگ که در قالب‌های هنری و ادبی بروز و ظهور می‌یابد. این دو ساحت در ادوار مختلف تمدن اسلامی تاثیرات مختلفی روی هم داشته‌اند.


وی افزود: اگر به تاریخ ادوار شعر فارسی از یک سو و از سوی دیگر به تاریخ حکمت و فلسفه نگاهی بیندازیم، این تناظر و رابطه دوسویه روشن می‌شود. برای نمونه، هم‌زمان با سبک خراسانی در قرن‌های 4 و 5 هجری، حکمای بزرگی چون فارابی و ابن‌سینا را داشته‌ایم.


این شاعر و استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: فضای عقل‌گرایی که در این دوره شعری وجود دارد، به تناظر رشد و نضج حکمت و فلسفه در تمدن اسلامی است. از فردوسی و رودکی به عنوان شاعران به نام این دوره می‌توان نام برد. فردوسی شاهنامه خود را با به نام خداوند جان و خرد/کزین برتر اندیشه برنگذرد آغاز می‌کند. حضور عناصر خرد و اندیشه در این بیت خود مبین این عقل‌گرایی سبک خراسانی است. در دوره عطار، حافظ و مولوی با رشد عرفان اسلامی رفته رفته مضامین عرفانی و عبور از عقل در شعر شاعران بروز و ظهور می‌یابد. این‌ها حاکی از تناظر و ارتباط فلسفه و شعر در ادوار مختلف شعر فارسی است.


سیار عنوان کرد: در دوره حاضر نیز ارتباط بین فلاسفه و شاعران کمتر به چشم می‌آید و نیاز است برای پیشرفت تمدن این ارتباط ایجاد شود.


محمدرضا وحیدزاده مولف کتاب سبک‌شناسی هنر انقلاب اسلامی درباره تبیین مولفه‌های شعر انقلابی پرداخت و گفت: شعر انقلاب در همه ساحت‌ها و مسائل حرف برای گفتن دارد و خودش را محصور یک بخش خاص نمی‌کند. شعر انقلاب در شئون مختلف گفتمان انقلاب ورود می‌کند و در ذیل گفتمان شعر می‌سراید.


وی افزود: نگاه توحیدی در سراسر شعر انقلاب حاکم است و اعتراض خود را نسبت به وضع موجود با زبان شعر به مردم می‌رساند، شاعر انقلاب نسبت به اطراف خود بی‌تفاوت نیست و موضع‌گیری می‌کند. تقوا یکی از شروط شعر انقلابی است که باعث می‌شود، شاعر اخلاق و حیا را از طریق شعر خود در جامعه فرهنگ‌سازی کند.


این شاعر و پژوهشگر جوان با بیان اینکه شعر انقلاب ناامیدکننده و تاریک نیست بلکه آرمان‌خواهی و روشن‌بینی در آن موج می‌زند اظهار کرد: شعر انقلاب حرکت رو به جلویی دارد و پویایی از ویژگی‌های اصلی آن است. شعرای انقلاب اسلامی بخشی از وجود انقلاب هستند و سهم اساسی در تحقق آن داشته‌اند نه اینکه نتیجه انقلاب باشند.


وحیدزاده ادامه داد: برخی می‌پرسند چه معنایی دارد برای شعر حد بگذاریم و موضوع آن را محدود کنیم؟ در پاسخ باید گفت: شعر مانند دیگر پدیده‌ها جلوه وجودی انسان و بازتاب اندیشه‌ها و خلاقیت‌های انسانی است و رابطه تنگاتنگی با روان آدمی دارد و این پیوستگی وظیفه شعر را خطیرتر می‌کند. انسان نیز در حالت‌ها و وضعیت‌های مختلفی که در آن قرار می‌گیرد، از این مسائل تاثیر می‌پذیرد و به همین دلیل در جغرافیای تاریخی و زمانی شاهد ظهور سبک‌های متفاوت هستیم. جغرافیا و اقلیم تاثیرات مختلفی در شعر می‌گذارند و همین خودش را سبک‌های مختلف بروز می‌دهد.


وی در پایان گفت: یکی از اساسی‌ترین چیزهایی که بر شعر اثر می‌گذارد نوع نگرش انسان به عالم است. انقلاب اسلامی نیز با دگرگون‌ کردن نوع نگاه به عالم، انسان و حیات او و تفاوت قائل شدن بین زیست انسان انقلابی و غیرانقلابی تاثیر شگرفی روی شعر گذاشته است.


انتهای پیام/4007


انتهای پیام/

ارسال نظر