اوپن‌ای‌آی پرونده فعالیت مدل GPT-۴o و نسخه‌های قدیمی را بست

کاربران سرویس‌های هوش مصنوعی این شرکت تنها تا تاریخ ۲۴ بهمن فرصت دارند تا آخرین تعاملات خود را با مدل‌هایی نظیر GPT-۴o ،GPT-۵ و o۴-mini انجام دهند، چرا که طبق سند پشتیبانی جدید، بلوغ فنی نسل جدید و تغییر ذائقه کاربران باعث شده است تا نگهداری مدل‌های قدیمی توجیه فنی و اقتصادی خود را از دست بدهد.

این تصمیم که پس از بررسی‌های طولانی اتخاذ شده، شامل حذف مدل‌های GPT-۴.۱ و GPT-۴.۱ mini نیز می‌شود، اما دسترسی توسعه‌دهندگان از طریق API فعلاً دست‌نخورده باقی خواهد ماند تا اختلالی در نرم‌افزار‌های تجاری ایجاد نشود.

پایان دوران چندپارگی در چت‌جی‌پی‌تی

گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهد که تمرکز اوپن‌ای‌آی بر یکپارچه‌سازی تجربه کاربری است. سام آلتمن و تیم فنی‌اش معتقدند که وجود چندین مدل مختلف در منوی کشویی چت‌جی‌پی‌تی، بیشتر باعث سردرگمی کاربران شده تا افزایش کارایی. مدیران این شرکت اعلام کرده‌اند که مدل GPT-۵.۲ اکنون به سطحی از پایداری رسیده که می‌تواند جای خالی تمام نسخه‌های قبلی را پر کند. قابلیت جدیدی تحت عنوان «شخصیت» که اخیراً به این مدل اضافه شده، کلید اصلی این تغییر بزرگ است. این ویژگی به کاربر اجازه می‌دهد همان حس و حال و لحنی را که در مدل‌های قدیمی دوست داشت، در مدل جدید بازسازی کند.

آمار‌ها نیز مهر تأییدی بر این تصمیم می‌زنند. داده‌های تله‌متری نشان می‌دهد که مهاجرت کاربران به صورت ارگانیک انجام شده است؛ به طوری که در حال حاضر ۹۹.۹ درصد از ترافیک روزانه روی مدل‌های سری ۵ و به‌ویژه ۵.۲ گردش دارد و تنها اقلیت بسیار کوچکی (حدود ۰.۱ درصد) هنوز به صورت روزمره دکمه انتخاب مدل را روی GPT-۴o قرار می‌دهند.

تغییرات اعمال شده در پلتفرم چت‌جی‌پی‌تی گسترده است و حذف هر مدل دلیل خاص خود را دارد. در ادامه، کارنامه هر یک از مدل‌هایی را که به ایستگاه پایانی رسیده‌اند، با نگاهی به نقاط قوت و ضعف آن‌ها و تجربه ملموسی که برای کاربران ساختند، بررسی می‌کنیم.

خداحافظی با GPT-۴o؛ مدلی که «روح» داشت

شاید سخت‌ترین خداحافظی برای کاربران قدیمی، حذف مدل GPT-۴o باشد. این مدل که در زمان خود انقلابی در تعامل صوتی و متنی ایجاد کرد، جایگاه ویژه‌ای در قلب کاربران داشت.

چرا محبوب شد؟

تجربه کار با GPT-۴o شبیه صحبت با یک دوست خوش‌مشرب بود. این مدل برخلاف نسخه‌های قبلی که لحنی خشک و کتابی داشتند، می‌توانست شوخی کند، لحن غیررسمی بگیرد و حتی در برابر درخواست‌های عجیب کاربران انعطاف نشان دهد. ویژگی «چند‌وجهی» باعث می‌شد در پردازش تصویر و صدا همزمان بسیار سریع باشد. کاربران حرفه‌ای و تولیدکنندگان محتوا عاشق غیرقابل پیش‌بینی بودن آن بودند؛ ویژگی‌ای که باعث می‌شد خروجی‌های خلاقانه‌تری تولید کند و کمتر شبیه یک ماشین به نظر برسد. همین محبوبیت باعث شد وقتی اوپن‌ای‌آی یک‌بار قصد محدود کردنش را داشت، با اعتراض کاربران مجبور به عقب‌نشینی شود.

چرا حذف می‌شود؟

همان ویژگی «غیرقابل پیش‌بینی بودن» نقطه ضعف آن شد. GPT-۴o گاهی اوقات مرز واقعیت و خیال را گم می‌کرد و دچار توهم می‌شد. این مدل برای راضی نگه داشتن کاربر، گاهی حقایق علمی را تحریف می‌کرد. همچنین در مقایسه با مدل‌های جدیدتر، ایمنی کمتری داشت و کنترل خروجی‌های آن برای استفاده‌های حساس سازمانی دشوار بود. اوپن‌ای‌آی اکنون معتقد است که GPT-۵.۲ با تنظیمات صحیح، همان گرما را بدون خطا‌های محاسباتی ارائه می‌دهد.

پرونده GPT-۵ و Thinking؛ آزمون و خطای دوگانه

اوپن‌ای‌آی در ابتدای معرفی نسل پنجم، رویکردی تجربی را اتخاذ کرد و هوش مصنوعی را به دو بخش «سریع» و «متفکر» تقسیم کرد. این دو مدل یعنی GPT-۵ Instant و GPT-۵ Thinking اکنون بازنشسته می‌شوند.

تجربه مدل Instant

کاربران این مدل را به عنوان «گوگلِ سخنگو» می‌شناختند.

نقاط قوت: سرعت پاسخ‌دهی آن حیرت‌انگیز بود. به محض ارسال پیام، پاسخ روی صفحه تایپ می‌شد. این مدل برای سوالات ساده، چک کردن حقایق و کار‌های روزمره عالی بود و هیچ تأخیری نداشت.

نقاط ضعف: سطح تحلیل آن بسیار کم‌عمق بود. اگر از آن می‌خواستید یک استراتژی پیچیده مارکتینگ بچیند یا کدی را دیباگ کند، پاسخی سطحی و کلیشه‌ای می‌داد. عملاً قدرت استدلال نداشت و صرفاً بازیابی اطلاعات می‌کرد.

تجربه مدل Thinking

این مدل نقطه مقابل نسخه فوری بود و با فکر کردن قبل از پاسخ دادن، نقش یک پروفسور را بازی می‌کرد.

نقاط قوت: توانایی استدلال زنجیره‌ای در این مدل بسیار بالا بود. می‌توانست قبل از پاسخ دادن، تمام جوانب مسئله را بسنجد، کد‌ها را خط به خط در ذهن خود اجرا کند و سپس پاسخ دهد. خروجی‌های آن دقیق، منطقی و با کمترین خطا بود.

نقاط ضعف: کندی بیش از حد، صدای کاربران را درآورد. گاهی برای یک پاسخ باید ۳۰ تا ۶۰ ثانیه به نشانگر «در حال فکر کردن» خیره می‌شدید. این تأخیر برای چت‌های روان آزاردهنده بود.

مدل جایگزین یعنی GPT-۵.۲، این دوگانگی را حل کرده است. این مدل به صورت پویا تشخیص می‌دهد که سوال شما نیاز به فکر کردن دارد یا باید سریع پاسخ داده شود و کاربر را از انتخاب دستی بی‌نیاز کرده است.

مدل‌های GPT-۴.۱ و سری Mini؛ میان‌رده‌های فراموش‌شده

نسخه‌های ۴.۱ و مینی تلاش‌هایی بودند برای پر کردن فاصله بین دو نسل اصلی، اما هیچ‌گاه نتوانستند هویت مستقلی پیدا کنند.

نسخه GPT-۴.۱ تلاشی فنی برای بهینه‌سازی نسخه ۴ بود.

نقاط قوت: این مدل حافظه متنی بهتری داشت و در مکالمات طولانی کمتر دچار فراموشی می‌شد. پایداری آن نسبت به ۴o بیشتر بود و کمتر حرف‌های نامربوط می‌زد.

نقاط ضعف: تفاوت آن با نسخه ۴ برای کاربر عادی محسوس نبود. نه آنقدر سریع بود که جای Instant را بگیرد و نه آنقدر باهوش که جایگزین Thinking شود. عملاً یک نسخه محافظه‌کارانه و خسته‌کننده از ۴o بود.

فلسفه وجودی مدل‌هایی مثل GPT-۴.۱ mini و o۴-mini، ارائه هوش مصنوعی ارزان و سبک بود.

نقاط قوت: این مدل‌ها برای توسعه‌دهندگانی که می‌خواستند با هزینه کم ابزار بسازند یا کاربرانی که روی موبایل‌های قدیمی کار می‌کردند، مناسب بود. مدل o۴-mini به طور خاص در حل مسائل ریاضی ساده عملکرد خوبی داشت.

نقاط ضعف: کیفیت متن تولیدی آن‌ها پایین بود. دایره واژگان محدود، جملات تکراری و ناتوانی در درک ظرافت‌های زبانی باعث شد تا با آمدن مدل‌های بهینه‌ترِ نسل ۵، دیگر نیازی به آن‌ها نباشد. کاربران ترجیح می‌دادند کمی بیشتر صبر کنند، اما پاسخی باکیفیت‌تر از GPT-۵.۲ دریافت کنند.

آینده در دستان GPT-۵.۲

مسیر پیش روی کاربران چت‌جی‌پی‌تی اکنون شفاف‌تر از همیشه است. مدل ۵.۲ به عنوان یک مدل همه‌کاره طراحی شده است. این مدل توانسته تعادلی طلایی میان خلاقیت مدل ۴o و منطق مدل‌های سری o برقرار کند.

مهندسان اوپن‌ای‌آی تأکید کرده‌اند که بازخورد‌های کاربران وفادار ۴o، نقشه راه توسعه ۵.۲ را تغییر داده است. حالا این مدل جدید نه تنها امن‌تر و دقیق‌تر است، بلکه با تنظیمات جدید می‌تواند همانند ۴o شوخ‌طبع و صمیمی باشد، بدون اینکه کاربر را با اطلاعات غلط گمراه کند.

فرآیند حذف مدل‌های قدیمی از رابط کاربری به تدریج انجام خواهد شد و پس از تاریخ ۲۴ بهمن، منوی انتخاب مدل در چت‌جی‌پی‌تی ساده‌تر خواهد شد تا کاربران بدون درگیری با نام‌های فنی متعدد، صرفاً روی گفت‌و‌گو و حل مسئله تمرکز کنند.