جزئیات جدید از توزیع سبد کالای رایگان درب منزل
از نخستوزیری امام (ره) تا پژواک پهلوی| بیانیهای برای «هیچ»
پیام صریح تهران به کاخ سفید از کانال آنکارا
خطای محاسباتی در اتاقهای فکر واشنگتن
مایل به برونسپاری توسعۀ همۀ خدمات فناوری محور ممکن به بخش خصوصی هستیم
معرفی و گسترش استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی این روزها سبب شده که مردم برای یافتن پاسخ اغلب پرسشهای خود در حوزههای مختلف از آنها کمک بگیرند. تلاش برای آگاهی پیدا کردن از موضوعات حقوقی و قضایی نیز از این قاعده مستثنی نیست و مردمی که آگاهی چندانی از چند و چون پیچیدگیهای حقوقی ندارند، گاهی زمانی که سر و کارشان به قوۀ قضائیه میافتد، برای تسریع حل مسئلۀ خود به این چتباتها مراجعه میکنند.
مراجعههایی که اغلب با ارسال دادههای فراوان به چتباتهای عمومی دربارۀ مسئلۀ حقوقی مدنظرشان همراه میشود و زمینۀ چالشهای بعدی در آینده را به وجود میآورد.
البته دستیارهای موجود هم نشان دادهاند که دانش حقوقی آنها همیشه هم قابل اعتماد نیست و گاهی راهنماییهای غلط به پرسش کننده میدهند، شاید همین موضوع بوده است که قوۀ قضائییه را بر آن کرده است که دستیار بومی و کاربردی با محوریت امور قضایی طراحی و در اختیار مردم قرار دهد. هرچند فراگیری و موفقیت چنین دستیاری مستلزم ارائۀ ارزشافزودههای قابل توجهی نسبت به مدلهای موجود است.
محمد کاظمی فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوۀ قضائیه در این بخش از گفتوگوی خود با خبرنگار فناوری آناتک به بیان جزئیات بیشتری از این رویکرد، اقدامات انجامشده و مزایای استفاده از دستیارهای هوشمند حقوقی داخلی پرداخته است. وی در این گفتوگو بر ضرورت توسعۀ داخلی، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و حفظ حریم خصوصی دادههای حساس کاربران تأکید دارد.
تعریف و کارکرد خدمات ارزش افزوده در حوزه حقوقی
خبرنگار فناوری آناتک: دستیارهای هوش مصنوعی زیادی اکنون بر بستر وب فعال هستند و مردم هم برای دریافت پاسخ سوالات مختلف خود از جمله در موضوعات حقوقی به آنها مراجعه میکنند، ولی این رجوع و دریافت خدمت مخاطراتی هم به خصوص در حوزۀ حریم، خصوصی دارد، قوۀ قضائیه راساً به دنبال توسعۀ دستیار مستقلی رفته است؟ چنین دستیاری چه ارزش افزودهای برای کاربران خواهد داشت.
بله، اقدامهایی انجام دادهایم. دربارۀ ارزش افزوده باید بگویم که اگر شما از دستیار هوشمند فعلی فضای وب استفاده کنید، ممکن است بسیاری از اطلاعات را در اختیار نداشته باشد. برای مثال، وقتی فردی میخواهد شکایت یا دادخواست ثبت کند، این پرسشها مطرح میشود که چه عنوانی باید برای آن انتخاب شود، چه متنی باید نوشته شود و این دادخواست به کدام مرجع ارسال شود. اینها خدماتی هستند که بهعنوان خدمات ارزش افزوده میتواند در یک دستیار بومی به کاربران ایرانی داده شود.
وقتی در قالب یک محصول، مثلاً یک پیامرسان یا یک برنامه پرکاربرد، چنین ابزارهایی تعبیه شود، میتوان خدمات ارزش افزوده ایجاد کرد؛ بهگونهای که فرد متقاضی بتواند در همان منزل خود و با هزینهای بسیار پایینتر از مراجعه حضوری، جدا از هزینههای رفتوآمد، اتلاف زمان و سایر هزینههای جانبی از این خدمات بهرهمند شود.
این هزینهها در فضای فیزیکی بسیار بالاست، اما در فضای دیجیتال بهراحتی قابل کاهش است و حتی فرایند اطلاعرسانی نیز میتواند در همان بستر ادامه پیدا کند.
یادآوری و مدیریت الزامات قانونی با ابزارهای هوشمند
خبرنگار فناوری آناتک: ابزارهای هوشمند چگونه میتوانند در یادآوری و پیگیری مسائل قانونی به کاربران کمک کنند؟
برخی دیگر از خدمات ارزش افزوده میتواند این باشد که بسیاری از موارد قانونی که افراد باید به خاطر بسپارند، معمولاً فراموش میشود. ما بهطور سنتی ابزار مشخصی برای این کار نداریم، اما در همین ابزارهای هوشمند میتوان امکان یادآوری مواد قانونی را فراهم کرد تا چیزی از دست نرود.
اگر فرد در مقطعی نیاز داشته باشد اقدامی انجام دهد، میتواند همان لحظه درخواست خود را ارسال کند و بعد آن را فراموش نکند. اساساً این ابزارها قرار است چنین نقشی ایفا کنند.
همکاری با شرکتهای دانشبنیان و توسعه دستیارهای هوشمند
خبرنگار فناوری آناتک: برنامه قوه قضاییه برای استفاده از دستیارهای هوشمند شرکتهای داخلی چیست؟
یکی از برنامههایی که ما در دست اجرا داریم این است که با حدود ۳۰ شرکت دانشبنیان داخلی و دانشگاهی وارد گفتوگو شدهایم و تمامی محصولاتی را که دستیار هوشمند ساختهاند، رصد میکنیم. هدف ما این است که علاوه بر ارزشی که خود این شرکتها ایجاد میکنند، در سامانههای خودمان نیز از دستیارهای هوشمند آنها استفاده کنیم.
چندین محصول با کیفیت مناسب وجود دارد که میتوان آنها را در سامانههای خودمان به کار گرفت. ما قائل به این هستیم که اگر کاری را میتوان به شرکتها واگذار کرد، حتماً باید این کار انجام شود؛ هرچند مسیر سادهای نیست؛ چرا که این تعامل باید بهدرستی شکل بگیرد.
تأمین داده و شکلگیری تعامل حاکمیتی–فناورانه
خبرنگار فناوری آناتک: این تعامل میان حاکمیت و شرکتهای فناور چگونه شکل میگیرد؟
این تعامل را ما اکنون در پروژه «دستیار هوشمند» در حال انجام هستیم. با همین ۳۰ شرکت همکاری داریم و در صورت نیاز برای آموزش هوشمصنوعی آنها، دادههایی را در اختیارشان قرار میدهیم تا محصولات خود را آموزش داده و کنار سرویسهای ما قرار دهند.
همین محصولات میتوانند در ابزارهای ارزش افزوده نیز استفاده شوند و این دیگر در اختیار شرکتهایی است که فعالیت میکنند. به این ترتیب، یک زیستبوم شکل میگیرد. من از ابتدا هم تأکید کردم که زیستبومسازی، مهمترین ارزشی است که میتوانیم در صنعت فناوری اطلاعات ایجاد کنیم و حاکمیت در این زمینه نقش کلیدی دارد.
حفظ دادهها و چالش ابزارهای خارجی
خبرنگار فناوری آناتک: استفاده از ابزارهای خارجی چه مخاطراتی به همراه دارد؟
نکته مهم این است که اکنون مثلاً فردی دچار مشکل حقوقی میشود و به سراغ چتها و ابزارهای خارجی میرود. اطلاعات پرونده او در آن فضاها ثبت میشود و بعد از مدتی میتوان از همان ابزار خارجی پرسید که مثلاً یک فرد چند پرونده دارد یا سوءپیشینه او چیست. در واقع، کل اطلاعات به آنجا منتقل شده است.
یکی از دلایلی که ما بهشدت پیگیر فعالسازی ابزارهای داخلی هستیم، این است که دادهها در داخل کشور نگهداری شود. در غیر این صورت، صدمات جدی به حریم خصوصی اشخاص وارد خواهد شد. علاوه بر این، دقت بسیاری از این ابزارهای خارجی بالا نیست و در موارد متعدد مشاهده شده که در استناد به مواد قانونی دچار اشتباه هستند.
دقت ابزارهای داخلی و نقش قوه قضاییه در ترویج آنها
خبرنگار فناوری آناتک: وضعیت دقت و اعتبار ابزارهای داخلی چگونه ارزیابی میشود؟
ابزارهای داخلی خوبی تولید شدهاند که از دقت بالایی برخوردارند، اما هنوز بهطور گسترده ترویج نشدهاند. ما بهعنوان قوه قضاییه و بهعنوان یکی از نهادهایی که نقش تنظیمگری در این حوزه دارد، تلاش میکنیم به رشد این حوزه کمک کنیم و از این ابزارها در سامانههای خودمان نیز استفاده کنیم.
این اقدام تأثیر زیادی بر توسعه این ابزارها خواهد داشت و بهتدریج سایر بخشها، از جمله وکلا، کارشناسان و فعالان حقوقی نیز علاقهمند میشوند از ابزارهای استانداردی که ارزیابی شدهاند استفاده کنند.
ارزیابی حقوقی و فرایند انتخاب دستیارهای هوشمند
خبرنگار فناوری آناتک: فرایند ارزیابی و انتخاب این دستیارهای هوشمند چگونه انجام میشود؟
از نظر حقوقی، ابزارهایی که در داخل کشور توسعه داده میشوند، کاملاً بر قوانین ما مسلط خواهند شد. در حال حاضر وضعیت آنها نسبت به گذشته بسیار بهتر شده و در آزمایشهای ما نتایج امیدوارکنندهای به دست آمده است که انشاءالله منتشر خواهد شد.
برای درگاهها و دستیارهای هوشمند، ما همیشه تعداد مشخصی را معرفی میکنیم؛ مثلاً شش یا هفت شرکت. اگر شرکت جدیدی هم وارد شود، اعلام میکنیم که باید ارزیابی شود و در صورت احراز شرایط، به دستیار هوشمند اضافه خواهد شد. رویکرد ما این است که همواره یک طیف متنوع را معرفی کنیم و به دنبال انحصار یا انتخاب یک مجموعه خاص نیستیم.
انتهای پیام/
